II Reis, 19

1. kai egeneto wV hkousen o basileuV ezekiaV kai dierrhxen ta imatia eautou kai periebaleto sakkon kai eishlqen eiV oikon kuriou

1. quæ cum audisset rex Ezechias scidit vestimenta sua et opertus est sacco ingressusque est domum Domini

2. kai apesteilen eliakim ton oikonomon kai somnan ton grammatea kai touV presbuterouV twn ierewn peribeblhmenouV sakkouV proV hsaian ton profhthn uion amwV

2. et misit Eliachim præpositum domus et Sobnam scribam et senes de sacerdotibus opertos saccis ad Esajam prophetam filium Amos

3. kai eipon proV auton tade legei ezekiaV hmera qliyewV kai elegmou kai parorgismou h hmera auth oti hlqon uioi ewV wdinwn kai iscuV ouk estin th tiktoush

3. qui dixerunt hæc dicit Ezechias dies tribulationis et increpationis et blasphemiæ dies iste venerunt filii usque ad partum et vires non habet parturiens

4. ei pwV eisakousetai kurioV o qeoV sou pantaV touV logouV rayakou on apesteilen auton basileuV assuriwn o kurioV autou oneidizein qeon zwnta kai blasfhmein en logoiV oiV hkousen kurioV o qeoV sou kai lhmyh proseuchn peri tou leimmatoV tou euriskomenou

4. si forte audiat Dominus Deus tuus universa verba Rabsacis quem misit rex Assyriorum dominus suus ut exprobraret Deum viventem et argueret verbis quæ audivit Dominus Deus tuus et fac orationem pro reliquiis quæ reppertæ sunt

5. kai hlqon oi paideV tou basilewV ezekiou proV hsaian

5. venerunt ergo servi regis Ezechiæ ad Esajam

6. kai eipen autoiV hsaiaV tade ereite proV ton kurion umwn tade legei kurioV mh fobhqhV apo twn logwn wn hkousaV wn eblasfhmhsan ta paidaria basilewV assuriwn

6. dixitque eis Esajas hæc dicetis domino vestro hæc dicit Dominus noli timere a facie sermonum quos audisti quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me

7. idou egw didwmi en autw pneuma kai akousetai aggelian kai apostrafhsetai eiV thn ghn autou kai katabalw auton en romfaia en th gh autou

7. ecce ego inmittam ei spiritum et audiet nuntium et revertetur in terram suam et deiciam eum gladio in terra sua

8. kai epestreyen rayakhV kai euren ton basilea assuriwn polemounta epi lomna oti hkousen oti aphren apo laciV

8. reversus est igitur Rabsaces et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam audierat enim quod recessisset de Lachis

9. kai hkousen peri qaraka basilewV aiqiopwn legwn idou exhlqen polemein meta sou kai epestreyen kai apesteilen aggelouV proV ezekian legwn

9. cumque audisset de Tharaca rege Æthiopiæ dicentes ecce egressus est ut pugnet adversum te et iret contra eum misit nuntios ad Ezechiam dicens

10. mh epairetw se o qeoV sou ef' w su pepoiqaV ep' autw legwn ou mh paradoqh ierousalhm eiV ceiraV basilewV assuriwn

10. hæc dicite Ezechiæ regi Judæ non te seducat Deus tuus in quo habes fiduciam neque dicas non tradetur Hierusalem in manu regis Assyriorum

11. idou su hkousaV panta osa epoihsan basileiV assuriwn pasaiV taiV gaiV tou anaqematisai autaV kai su rusqhsh

11. tu enim ipse audisti quæ fecerint reges Assyriorum universis terris quomodo vastaverint eas num ergo solus poteris liberari

12. mh exeilanto autouV oi qeoi twn eqnwn ouV diefqeiran oi patereV mou thn te gwzan kai thn carran kai rafeV kai uiouV edem touV en qaesqen

12. numquid liberaverunt dii gentium singulos quos vastaverunt patres mei Gozan videlicet et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thelassar

13. pou estin o basileuV aimaq kai o basileuV arfad kai pou estin sepfarouain ana kai aua

13. ubi est rex Emath et rex Arfad et rex civitatis Sepharvaim Ana et Ava

14. kai elaben ezekiaV ta biblia ek ceiroV twn aggelwn kai anegnw auta kai anebh eiV oikon kuriou kai aneptuxen auta ezekiaV enantion kuriou

14. itaque cum accepisset Ezechias litteras de manu nuntiorum et legisset eas ascendit in domum Domini et expandit eas coram Domino

15. kai eipen kurie o qeoV israhl o kaqhmenoV epi twn ceroubin su ei o qeoV monoV en pasaiV taiV basileiaiV thV ghV su epoihsaV ton ouranon kai thn ghn

15. et oravit in conspectu ejus dicens Domine Deus Israël qui sedes super cherubin tu es Deus solus regum omnium terræ tu fecisti cælum et terram

16. klinon kurie to ouV sou kai akouson anoixon kurie touV ofqalmouV sou kai ide kai akouson touV logouV sennachrim ouV apesteilen oneidizein qeon zwnta

16. inclina aurem tuam et audi aperi Domine oculos tuos et vide et audi omnia verba Sennacherib qui misit ut exprobraret nobis Deum viventem

17. oti alhqeia kurie hrhmwsan basileiV assuriwn ta eqnh

17. vere Domine dissipaverunt reges Assyriorum gentes et terras omnium

18. kai edwkan touV qeouV autwn eiV to pur oti ou qeoi eisin all' h erga ceirwn anqrwpwn xula kai liqoi kai apwlesan autouV

18. et miserunt deos eorum in ignem non enim erant dii sed opera manuum hominum e ligno et lapide et perdiderunt eos

19. kai nun kurie o qeoV hmwn swson hmaV ek ceiroV autou kai gnwsontai pasai ai basileiai thV ghV oti su kurioV o qeoV monoV

19. nunc igitur Domine Deus noster salvos nos fac de manu ejus ut sciant omnia regna terræ quia tu es Dominus Deus solus

20. kai apesteilen hsaiaV uioV amwV proV ezekian legwn tade legei kurioV o qeoV twn dunamewn o qeoV israhl a proshuxw proV me peri sennachrim basilewV assuriwn hkousa

20. misit autem Esajas filius Amos ad Ezechiam dicens hæc dicit Dominus Deus Israël quæ deprecatus es me super Sennacherib rege Assyriorum audivi

21. outoV o logoV on elalhsen kurioV ep' auton exoudenhsen se kai emukthrisen se parqenoV qugathr siwn epi soi kefalhn authV ekinhsen qugathr ierousalhm

21. iste est sermo quem locutus est Dominus de eo sprevit te et subsannavit virgo filia Sion post tergum tuum caput movit filia Hierusalem

22. tina wneidisaV kai eblasfhmhsaV kai epi tina uywsaV fwnhn kai hraV eiV uyoV touV ofqalmouV sou eiV ton agion tou israhl

22. cui exprobrasti et quem blasphemasti contra quem exaltasti vocem et elevasti in excelsum oculos tuos contra Sanctum Israël

23. en ceiri aggelwn sou wneidisaV kurion kai eipaV en tw plhqei twn armatwn mou egw anabhsomai eiV uyoV orewn mhrouV tou libanou kai ekoya to megeqoV thV kedrou autou ta eklekta kuparisswn autou kai hlqon eiV melon telouV autou drumou karmhlou autou

23. per manum servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine curruum meorum ascendi excelsa montium in summitate Libani et succidi sublimes cedros ejus electas abietes ejus et ingressus sum usque ad terminos ejus saltum Carmeli ejus

24. egw eyuxa kai epion udata allotria kai exhrhmwsa tw icnei tou podoV mou pantaV potamouV periochV

24. ego succidi et bibi aquas alienas et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas

25. eplasa authn nun hgagon authn kai egenhqh eiV eparseiV apoikesiwn macimwn poleiV ocuraV

25. numquid non audisti quid ab initio fecerim ex diebus antiquis plasmavi illud et nunc adduxi eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitæ

26. kai oi enoikounteV en autaiV hsqenhsan th ceiri epthxan kai kathscunqhsan egenonto cortoV agrou h clwra botanh cloh dwmatwn kai pathma apenanti esthkotoV

26. et qui sedent in eis humiles manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt quasi fænum agri et virens herba tectorum quæ arefacta est antequam veniret ad maturitatem

27. kai thn kaqedran sou kai thn exodon sou kai thn eisodon sou egnwn kai ton qumon sou ep' eme

27. habitaculum tuum et egressum tuum et viam tuam ego præscivi et furorem tuum contra me

28. dia to orgisqhnai se ep' eme kai to strhnoV sou anebh en toiV wsin mou kai qhsw ta agkistra mou en toiV mukthrsin sou kai calinon en toiV ceilesin sou kai apostreyw se en th odw h hlqeV en auth

28. insanisti in me et superbia tua ascendit in aures meas ponam itaque circulum in naribus tuis et camum in labris tuis et reducam te in viam per quam venisti

29. kai touto soi to shmeion fagh touton ton eniauton automata kai tw etei tw deuterw ta anatellonta kai eti tritw spora kai amhtoV kai futeia ampelwnwn kai fagesqe ton karpon autwn

29. tibi autem Ezechia hoc erit signum comede hoc anno quod reppereris in secundo autem anno quæ sponte nascuntur porro in anno tertio seminate et metite plantate vineas et comedite fructum earum

30. kai prosqhsei to diaseswsmenon oikou iouda to upoleifqen rizan katw kai poihsei karpon anw

30. et quodcumque reliquum fuerit de domo Juda mittet radicem deorsum et faciet fructum sursum

31. oti ex ierousalhm exeleusetai kataleimma kai anaswzomenoV ex orouV siwn o zhloV kuriou twn dunamewn poihsei touto

31. de Hierusalem quippe egredientur reliquiæ et quod salvetur de monte Sion zelus Domini exercituum faciet hoc

32. ouc outwV tade legei kurioV proV basilea assuriwn ouk eiseleusetai eiV thn polin tauthn kai ou toxeusei ekei beloV kai ou profqasei authn qureoV kai ou mh ekceh proV authn proscwma

32. quam ob rem hæc dicit Dominus de rege Assyriorum non ingredietur urbem hanc nec mittet in eam sagittam nec occupabit eam clypeus nec circumdabit eam munitio

33. th odw h hlqen en auth apostrafhsetai kai eiV thn polin tauthn ouk eiseleusetai legei kurioV

33. per viam qua venit revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus

34. kai uperaspiw uper thV polewV tauthV di' eme kai dia dauid ton doulon mou

34. protegamque urbem hanc et salvabo eam propter me et propter David servum meum

35. kai egeneto ewV nuktoV kai exhlqen aggeloV kuriou kai epataxen en th parembolh twn assuriwn ekaton ogdohkonta pente ciliadaV kai wrqrisan to prwi kai idou panteV swmata nekra

35. factum est igitur in nocte illa venit angelus Domini et percussit castra Assyriorum centum octoginta quinque milia cumque diluculo surrexisset vidit omnia corpora mortuorum et recedens abiit

36. kai aphren kai eporeuqh kai apestreyen sennachrim basileuV assuriwn kai wkhsen en nineuh

36. et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et mansit in Nineve

37. kai egeneto autou proskunountoV en oikw neserac qeou autou kai adramelec kai sarasar oi uioi autou epataxan auton en macaira kai autoi eswqhsan eiV ghn ararat kai ebasileusen asordan o uioV autou ant' autou

37. cumque adoraret in templo Neserach deum suum Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio fugeruntque in terram Armeniorum et regnavit Eseraddon filius ejus pro eo