I Reis, 1

1. kai o basileuV dauid presbuteroV probebhkwV hmeraiV kai perieballon auton imatioiV kai ouk eqermaineto

1. et rex David senuerat habebatque ætatis plurimos dies cumque operiretur vestibus non calefiebat

2. kai eipon oi paideV autou zhthsatwsan tw kuriw hmwn tw basilei parqenon neanida kai parasthsetai tw basilei kai estai auton qalpousa kai koimhqhsetai met' autou kai qermanqhsetai o kurioV hmwn o basileuV

2. dixerunt ergo ei servi sui quæramus domino nostro regi adulescentulam virginem et stet coram rege et foveat eum dormiatque in sinu tuo et calefaciat dominum nostrum regem

3. kai ezhthsan neanida kalhn ek pantoV oriou israhl kai euron thn abisak thn swmanitin kai hnegkan authn proV ton basilea

3. quæsierunt igitur adulescentulam speciosam in omnibus finibus Israël et invenerunt Abisag Sunamitin et adduxerunt eam ad regem

4. kai h neaniV kalh ewV sfodra kai hn qalpousa ton basilea kai eleitourgei autw kai o basileuV ouk egnw authn

4. erat autem puella pulchra nimis dormiebatque cum rege et ministrabat ei rex vero non cognovit eam

5. kai adwniaV uioV aggiq ephreto legwn egw basileusw kai epoihsen eautw armata kai ippeiV kai penthkonta andraV paratrecein emprosqen autou

5. Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent

6. kai ouk apekwlusen auton o pathr autou oudepote legwn dia ti su epoihsaV kai ge autoV wraioV th oyei sfodra kai auton eteken opisw abessalwm

6. nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom

7. kai egenonto oi logoi autou meta iwab tou uiou sarouiaV kai meta abiaqar tou ierewV kai ebohqoun opisw adwniou

7. et sermo ei cum Joab filio Sarviæ et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoniæ

8. kai sadwk o iereuV kai banaiaV uioV iwdae kai naqan o profhthV kai semei kai rhi kai oi dunatoi tou dauid ouk hsan opisw adwniou

8. Sadoc vero sacerdos et Banajas filius Jojadæ et Nathan propheta et Semei et Rhei et robur exercitus David non erat cum Adonia

9. kai equsiasen adwniaV probata kai moscouV kai arnaV meta liqou tou zweleq oV hn ecomena thV phghV rwghl kai ekalesen pantaV touV adelfouV autou kai pantaV touV adrouV iouda paidaV tou basilewV

9. immolatis ergo Adonias arietibus et vitulis et universis pinguibus juxta lapidem Zoheleth qui erat vicinus fonti Rogel vocavit universos fratres suos filios regis et omnes viros Juda servos regis

10. kai ton naqan ton profhthn kai banaian kai touV dunatouV kai ton salwmwn adelfon autou ouk ekalesen

10. Nathan autem prophetam et Banajam et robustos quosque et Salomonem fratrem suum non vocavit

11. kai eipen naqan proV bhrsabee mhtera salwmwn legwn ouk hkousaV oti ebasileusen adwniaV uioV aggiq kai o kurioV hmwn dauid ouk egnw

11. dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis num audisti quod regnaverit Adonias filius Aggith et dominus noster David hoc ignorat

12. kai nun deuro sumbouleusw soi dh sumboulian kai exelou thn yuchn sou kai thn yuchn tou uiou sou salwmwn

12. nunc ergo veni accipe a me consilium et salva animam tuam filiique tui Salomonis

13. deuro eiselqe proV ton basilea dauid kai ereiV proV auton legousa ouci su kurie mou basileu wmosaV th doulh sou legwn oti salwmwn o uioV sou basileusei met' eme kai autoV kaqieitai epi tou qronou mou kai ti oti ebasileusen adwniaV

13. vade et ingredere ad regem David et dic ei nonne tu domine mi rex jurasti mihi ancillæ tuæ dicens quod Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit in solio meo quare ergo regnavit Adonias

14. kai idou eti laloushV sou ekei meta tou basilewV kai egw eiseleusomai opisw sou kai plhrwsw touV logouV sou

14. et adhuc ibi te loquente cum rege ego veniam post te et conplebo sermones tuos

15. kai eishlqen bhrsabee proV ton basilea eiV to tamieion kai o basileuV presbuthV sfodra kai abisak h swmanitiV hn leitourgousa tw basilei

15. ingressa est itaque Bethsabee ad regem in cubiculo rex autem senuerat nimis et Abisag Sunamitis ministrabat ei

16. kai ekuyen bhrsabee kai prosekunhsen tw basilei kai eipen o basileuV ti estin soi

16. inclinavit se Bethsabee et adoravit regem ad quam rex quid tibi inquit vis

17. h de eipen kurie mou basileu su wmosaV en kuriw tw qew sou th doulh sou legwn oti salwmwn o uioV sou basileusei met' eme kai autoV kaqhsetai epi tou qronou mou

17. quæ respondens ait domine mi tu jurasti per Dominum Deum tuum ancillæ tuæ Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit in solio meo

18. kai nun idou adwniaV ebasileusen kai su kurie mou basileu ouk egnwV

18. et ecce nunc Adonias regnavit te domine mi rex ignorante

19. kai equsiasen moscouV kai arnaV kai probata eiV plhqoV kai ekalesen pantaV touV uiouV tou basilewV kai abiaqar ton ierea kai iwab ton arconta thV dunamewV kai ton salwmwn ton doulon sou ouk ekalesen

19. mactavit boves et pinguja quæque et arietes plurimos et vocavit omnes filios regis Abiathar quoque sacerdotem et Joab principem militiæ Salomonem autem servum tuum non vocavit

20. kai su kurie mou basileu oi ofqalmoi pantoV israhl proV se apaggeilai autoiV tiV kaqhsetai epi tou qronou tou kuriou mou tou basilewV met' auton

20. verumtamen domine mi rex in te oculi respiciunt totius Israël ut indices eis qui sedere debeat in solio tuo domine mi rex post te

21. kai estai wV an koimhqh o kurioV mou o basileuV meta twn paterwn autou kai esomai egw kai o uioV mou salwmwn amartwloi

21. eritque cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis erimus ego et filius meus Salomon peccatores

22. kai idou eti authV laloushV meta tou basilewV kai naqan o profhthV hlqen

22. adhuc illa loquente cum rege Nathan prophetes venit

23. kai anhggelh tw basilei idou naqan o profhthV kai eishlqen kata proswpon tou basilewV kai prosekunhsen tw basilei kata proswpon autou epi thn ghn

23. et nuntiaverunt regi dicentes adest Nathan propheta cumque introisset ante conspectum regis et adorasset eum pronus in terram

24. kai eipen naqan kurie mou basileu su eipaV adwniaV basileusei opisw mou kai autoV kaqhsetai epi tou qronou mou

24. dixit Nathan domine mi rex tu dixisti Adonias regnet post me et ipse sedeat super thronum meum

25. oti katebh shmeron kai equsiasen moscouV kai arnaV kai probata eiV plhqoV kai ekalesen pantaV touV uiouV tou basilewV kai touV arcontaV thV dunamewV kai abiaqar ton ierea kai idou eisin esqionteV kai pinonteV enwpion autou kai eipan zhtw o basileuV adwniaV

25. quia descendit hodie et immolavit boves et pinguja et arietes plurimos et vocavit universos filios regis et principes exercitus Abiathar quoque sacerdotem illisque vescentibus et bibentibus coram eo et dicentibus vivat rex Adonias

26. kai eme auton ton doulon sou kai sadwk ton ierea kai banaian uion iwdae kai salwmwn ton doulon sou ouk ekalesen

26. me servum tuum et Sadoc sacerdotem et Banajam filium Jojadæ et Salomonem famulum tuum non vocavit

27. ei dia tou kuriou mou tou basilewV gegonen to rhma touto kai ouk egnwrisaV tw doulw sou tiV kaqhsetai epi ton qronon tou kuriou mou tou basilewV met' auton

27. numquid a domino meo rege exivit hoc verbum et mihi non indicasti servo tuo qui sessurus esset super thronum domini mei regis post eum

28. kai apekriqh dauid kai eipen kalesate moi thn bhrsabee kai eishlqen enwpion tou basilewV kai esth enwpion autou

28. et respondit rex David dicens vocate ad me Bethsabee quæ cum fuisset ingressa coram rege et stetisset ante eum

29. kai wmosen o basileuV kai eipen zh kurioV oV elutrwsato thn yuchn mou ek pashV qliyewV

29. juravit rex et ait vivit Dominus qui eruit animam meam de omni angustia

30. oti kaqwV wmosa soi en kuriw tw qew israhl legwn oti salwmwn o uioV sou basileusei met' eme kai autoV kaqhsetai epi tou qronou mou ant' emou oti outwV poihsw th hmera tauth

30. quia sicut juravi tibi per Dominum Deum Israël dicens Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit super solium meum pro me sic faciam hodie

31. kai ekuyen bhrsabee epi proswpon epi thn ghn kai prosekunhsen tw basilei kai eipen zhtw o kurioV mou o basileuV dauid eiV ton aiwna

31. submissoque Bethsabee in terram vultu adoravit regem dicens vivat dominus meus rex David in æternum

32. kai eipen o basileuV dauid kalesate moi sadwk ton ierea kai naqan ton profhthn kai banaian uion iwdae kai eishlqon enwpion tou basilewV

32. dixit quoque rex David vocate mihi Sadoc sacerdotem et Nathan propheten et Banajam filium Jojadæ qui cum ingressi fuissent coram rege

33. kai eipen o basileuV autoiV labete touV doulouV tou kuriou umwn meq' umwn kai epibibasate ton uion mou salwmwn epi thn hmionon thn emhn kai katagagete auton eiV ton giwn

33. dixit ad eos tollite vobiscum servos domini vestri et inponite Salomonem filium meum super mulam meam et ducite eum in Gion

34. kai crisatw auton ekei sadwk o iereuV kai naqan o profhthV eiV basilea epi israhl kai salpisate keratinh kai ereite zhtw o basileuV salwmwn

34. et unguat eum ibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israël et canetis bucina atque dicetis vivat rex Salomon

35. kai kaqhsetai epi tou qronou mou kai autoV basileusei ant' emou kai egw eneteilamhn tou einai eiV hgoumenon epi israhl kai iouda

35. et ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ipse regnabit pro me illique præcipiam ut sit dux super Israël et super Judam

36. kai apekriqh banaiaV uioV iwdae tw basilei kai eipen genoito outwV pistwsai kurioV o qeoV tou kuriou mou tou basilewV

36. et respondit Banajas filius Jojadæ regi dicens amen sic loquatur Dominus Deus domini mei regis

37. kaqwV hn kurioV meta tou kuriou mou tou basilewV outwV eih meta salwmwn kai megalunai ton qronon autou uper ton qronon tou kuriou mou tou basilewV dauid

37. quomodo fuit Dominus cum domino meo rege sic sit cum Salomone et sublimius faciat solium ejus a solio domini mei regis David

38. kai katebh sadwk o iereuV kai naqan o profhthV kai banaiaV uioV iwdae kai o cereqqi kai o feleqqi kai epekaqisan ton salwmwn epi thn hmionon tou basilewV dauid kai aphgagon auton eiV ton giwn

38. descendit ergo Sadoc sacerdos et Nathan propheta et Banajas filius Jojadæ et Cherethi et Felethi et inposuerunt Salomonem super mulam regis David et adduxerunt eum in Gion

39. kai elaben sadwk o iereuV to keraV tou elaiou ek thV skhnhV kai ecrisen ton salwmwn kai esalpisen th keratinh kai eipen paV o laoV zhtw o basileuV salwmwn

39. sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo et unxit Salomonem et cecinerunt bucina et dixit omnis populus vivat rex Salomon

40. kai anebh paV o laoV opisw autou kai ecoreuon en coroiV kai eufrainomenoi eufrosunhn megalhn kai erragh h gh en th fwnh autwn

40. et ascendit universa multitudo post eum et populus canentium tibiis et lætantium gaudio magno et insonuit terra ad clamorem eorum

41. kai hkousen adwniaV kai panteV oi klhtoi autou kai autoi sunetelesan fagein kai hkousen iwab thn fwnhn thV keratinhV kai eipen tiV h fwnh thV polewV hcoushV

41. audivit autem Adonias et omnes qui invitati fuerant ab eo jamque convivium finitum erat sed et Joab audita voce tubæ ait quid sibi vult clamor civitatis tumultuantis

42. eti autou lalountoV kai idou iwnaqan uioV abiaqar tou ierewV hlqen kai eipen adwniaV eiselqe oti anhr dunamewV ei su kai agaqa euaggelisai

42. adhuc illo loquente Jonathan filius Abiathar sacerdotis venit cui dixit Adonias ingredere quia vir fortis es et bona nuntians

43. kai apekriqh iwnaqan kai eipen kai mala o kurioV hmwn o basileuV dauid ebasileusen ton salwmwn

43. responditque Jonathan Adoniæ nequaquam dominus enim noster rex David regem constituit Salomonem

44. kai apesteilen o basileuV met' autou ton sadwk ton ierea kai naqan ton profhthn kai banaian uion iwdae kai ton cereqqi kai ton feleqqi kai epekaqisan auton epi thn hmionon tou basilewV

44. misitque cum eo Sadoc sacerdotem et Nathan prophetam et Banajam filium Jojadæ et Cherethi et Felethi et inposuerunt eum super mulam regis

45. kai ecrisan auton sadwk o iereuV kai naqan o profhthV eiV basilea en tw giwn kai anebhsan ekeiqen eufrainomenoi kai hchsen h poliV auth h fwnh hn hkousate

45. unxeruntque eum Sadoc sacerdos et Nathan propheta regem in Gion et ascenderunt inde lætantes et insonuit civitas hæc est vox quam audistis

46. kai ekaqisen salwmwn epi qronon thV basileiaV

46. sed et Salomon sedit super solio regni

47. kai eishlqon oi douloi tou basilewV euloghsai ton kurion hmwn ton basilea dauid legonteV agaqunai o qeoV to onoma salwmwn tou uiou sou uper to onoma sou kai megalunai ton qronon autou uper ton qronon sou kai prosekunhsen o basileuV epi thn koithn autou

47. et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum et magnificet thronum ejus super thronum tuum et adoravit rex in lectulo suo

48. kai ge outwV eipen o basileuV euloghtoV kurioV o qeoV israhl oV edwken shmeron ek tou spermatoV mou kaqhmenon epi tou qronou mou kai oi ofqalmoi mou blepousin

48. insuper et hæc locutus est benedictus Dominus Deus Israël qui dedit hodie sedentem in solio meo videntibus oculis meis

49. kai exesthsan kai exanesthsan panteV oi klhtoi tou adwniou kai aphlqon anhr eiV thn odon autou

49. territi sunt ergo et surrexerunt omnes qui invitati fuerant ab Adonia et ivit unusquisque in viam suam

50. kai adwniaV efobhqh apo proswpou salwmwn kai anesth kai aphlqen kai epelabeto twn keratwn tou qusiasthriou

50. Adonias autem timens Salomonem surrexit et abiit tenuitque cornu altaris

51. kai anhggelh tw salwmwn legonteV idou adwniaV efobhqh ton basilea salwmwn kai katecei twn keratwn tou qusiasthriou legwn omosatw moi shmeron o basileuV salwmwn ei ou qanatwsei ton doulon autou en romfaia

51. et nuntiaverunt Salomoni dicentes ecce Adonias timens regem Salomonem tenuit cornu altaris dicens juret mihi hodie rex Salomon quod non interficiat servum suum gladio

52. kai eipen salwmwn ean genhtai eiV uion dunamewV ei peseitai twn tricwn autou epi thn ghn kai ean kakia eureqh en autw qanatwqhsetai

52. dixitque Salomon si fuerit vir bonus non cadet ne unus quidem capillus ejus in terram sin autem malum inventum fuerit in eo morietur

53. kai apesteilen o basileuV salwmwn kai kathnegken auton apanwqen tou qusiasthriou kai eishlqen kai prosekunhsen tw basilei salwmwn kai eipen autw salwmwn deuro eiV ton oikon sou

53. misit ergo rex Salomon et eduxit eum ab altari et ingressus adoravit regem Salomonem dixitque ei Salomon vade in domum tuam