Mosaico decorativo

1. kai o basileuV antiocoV dieporeueto taV epanw cwraV kai hkousen oti estin elumaiV en th persidi poliV endoxoV ploutw arguriw kai crusiw

1. Enquanto percorria as províncias superiores, soube o rei Antíoco que na Pérsia, em Elimaida, havia uma cidade famosa por suas riquezas, sua prata e seu ouro.*

2. kai to ieron to en auth plousion sfodra kai ekei kalummata crusa kai qwrakeV kai opla a katelipen ekei alexandroV o tou filippou o basileuV o makedwn oV ebasileusen prwtoV en toiV ellhsi

2. Seu templo, extremamente rico, possuía véus de ouro, escudos, couraças e armas, abandonados ali por Alexandre, filho de Filipe, rei da Macedônia, que foi o primeiro a reinar sobre a Grécia.

3. kai hlqen kai ezhtei katalabesqai thn polin kai pronomeusai authn kai ouk hdunasqh oti egnwsqh o logoV toiV ek thV polewV

3. Dirigiu-se ele para essa cidade, com a finalidade de tomá-la e pilhá-la, mas foi em vão, porque os habitantes haviam sido prevenidos.

4. kai antesthsan autw eiV polemon kai efugen kai aphren ekeiqen meta luphV megalhV apostreyai eiV babulwna

4. Eles se aprontaram para lhe resistir e ele teve que voltar de lá, para alcançar Babilônia com grande humilhação.

5. kai hlqen tiV apaggellwn autw eiV thn persida oti tetropwntai ai parembolai ai poreuqeisai eiV ghn iouda

5. E eis que, na Pérsia, um mensageiro veio dizer-lhe que as tropas enviadas à Judeia tinham sido derrotadas,

6. kai eporeuqh lusiaV dunamei iscura en prwtoiV kai enetraph apo proswpou autwn kai episcusan oploiV kai dunamei kai skuloiV polloiV oiV elabon apo twn parembolwn wn exekoyan

6. e que Lísias, tendo partido a princípio com um poderoso exército, havia fugido na presença dos judeus, os quais haviam aumentado ainda suas forças com armas e tropas e se tinham enriquecido com todo o material raptado de seus campos devastados.

7. kai kaqeilon to bdelugma o wkodomhsen epi to qusiasthrion to en ierousalhm kai to agiasma kaqwV to proteron ekuklwsan teicesin uyhloiV kai thn baiqsouran polin autou

7. Eles tinham também destruído a Abominação edificada por ele sobre o altar, em Jerusalém, e haviam cercado o templo com altas muralhas, como outrora, assim como a cidade de Betsur.

8. kai egeneto wV hkousen o basileuV touV logouV toutouV eqambhqh kai esaleuqh sfodra kai epesen epi thn koithn kai enepesen eiV arrwstian apo thV luphV oti ouk egeneto autw kaqwV enequmeito

8. Ouvindo essas novas, o rei ficou irado e profundamente perturbado. Atirou-se à cama e caiu doente de tristeza, porque os acontecimentos não tinham cor­respondido à sua expectativa.

9. kai hn ekei hmeraV pleiouV oti anekainisqh ep' auton luph megalh kai elogisato oti apoqnhskei

9. Passou assim muitos dias, porque sua mágoa se renovava sem cessar e pensava na morte.

10. kai ekalesen pantaV touV filouV autou kai eipen proV autouV afistatai o upnoV apo twn ofqalmwn mou kai sumpeptwka th kardia apo thV merimnhV

10. Mandou chamar todos os seus amigos e lhes disse: “O sono fugiu de meus olhos e meu coração desfalece de tristeza.

11. kai eipa th kardia ewV tinoV qliyewV hlqa kai kludwnoV megalou en w nun eimi oti crhstoV kai agapwmenoV hmhn en th exousia mou

11. Eu repito para mim mesmo: Em que aflição fui eu cair e a que desolação fui eu reduzido até o presente! Eu, que era bom e querido no tempo de meu poder!

12. nun de mimnhskomai twn kakwn wn epoihsa en ierousalhm kai elabon panta ta skeuh ta argura kai ta crusa ta en auth kai exapesteila exarai touV katoikountaV iouda dia kenhV

12. Mas agora me lembro dos males que causei em Jerusalém, de todos os objetos de ouro e de prata que saqueei, e de todos os habitantes de Judá que exterminei sem motivo.

13. egnwn oti carin toutwn euren me ta kaka tauta kai idou apollumai luph megalh en gh allotria

13. Reconheço que foi por causa disso que todos esses males me fulminaram, e agora morro de tristeza numa terra estrangeira”.

14. kai ekalesen filippon ena twn filwn autou kai katesthsen auton epi pashV thV basileiaV autou

14. Chamou Filipe, um de seus amigos, e constituiu-o regente de todo o reino.

15. kai edwken autw to diadhma kai thn stolhn autou kai ton daktulion tou agagein antiocon ton uion autou kai ekqreyai auton tou basileuein

15. Entregou-lhe seu diadema, seu manto e seu anel, com a responsabilidade de guiar seu filho Antíoco e de educá-lo para sua realeza.

16. kai apeqanen ekei antiocoV o basileuV etouV enatou kai tessarakostou kai ekatostou

16. O rei Antíoco morreu ali, no ano cento e quarenta e nove.

17. kai epegnw lusiaV oti teqnhken o basileuV kai katesthsen basileuein antiocon ton uion autou on exeqreyen newteron kai ekalesen to onoma autou eupatwr

17. Por sua vez, apenas soube Lísias que o rei tinha morrido, elevou ao trono seu filho Antíoco, a quem havia educado desde a infância, e deu-lhe o nome de Eupátor.

18. kai oi ek thV akraV hsan sugkleionteV ton israhl kuklw twn agiwn kai zhtounteV kaka di' olou kai sthrigma toiV eqnesin

18. Nesse ínterim, os ocupantes da fortaleza importunavam os judeus que se dirigiam ao templo, procuravam constantemente causar-lhes dano, para apoiar os gentios.

19. kai elogisato ioudaV exarai autouV kai exekklhsiase panta ton laon tou perikaqisai ep' autouV

19. Judas resolveu arrancar-lhes das mãos a fortaleza e convocou todo o povo para sitiá-los.

20. kai sunhcqhsan ama kai periekaqisan ep' authn etouV penthkostou kai ekatostou kai epoihsen belostaseiV kai mhcanaV

20. Reuniram-se, portanto, para começar o cerco no ano cento e cinquenta, e construíram balistas e máquinas de guerra.

21. kai exhlqon ex autwn ek tou sugkleismou kai ekollhqhsan autoiV tineV twn asebwn ex israhl

21. Mas alguns dos sitiados, aos quais se juntaram alguns israelitas perversos, fugiram

22. kai eporeuqhsan proV ton basilea kai eipon ewV pote ou poihsh krisin kai ekdikhseiV touV adelfouV hmwn

22. e correram ao rei para lhe dizer: “Até quando deixarás de fazer justiça e vingar nossos irmãos?

23. hmeiV eudokoumen douleuein tw patri sou kai poreuesqai toiV up' autou legomenoiV kai katakolouqein toiV prostagmasin autou

23. Julgamos bom servir a teu pai, obedecer suas ordens e seguir suas leis;

24. kai periekaqhnto ep' authn oi uioi tou laou hmwn carin toutou kai hllotriounto af' hmwn plhn osoi euriskonto ex hmwn eqanatounto kai ai klhronomiai hmwn dihrpazonto

24. e os filhos de nosso povo se afastaram de nós como dos estrangeiros. Eles cercam a fortaleza; mal capturam um dos nossos, matam-no e pilham os nossos bens.

25. kai ouk ef' hmaV monon exeteinan ceira alla kai epi panta ta oria autwn

25. E não é somente sobre nós que eles estendem a mão, mas ainda contra os povos vizinhos.

26. kai idou parembeblhkasi shmeron epi thn akran en ierousalhm tou katalabesqai authn kai to agiasma kai thn baiqsouran wcurwsan

26. Eis que hoje eles se empossaram da fortaleza, para serem senhores do templo e da cidade, e fortificaram Betsur.

27. kai ean mh prokatalabh autouV dia tacouV meizona toutwn poihsousin kai ou dunhsh tou katascein autwn

27. Se tu não os prevenires, farão ainda piores males e tu não poderás mais detê-los”.

28. kai wrgisqh o basileuV ote hkousen kai sunhgagen pantaV touV filouV autou arcontaV dunamewV autou kai touV epi twn hniwn

28. A essas palavras, o rei se encolerizou. Convocou todos os seus amigos, os generais de seus exércitos e os chefes de sua cavalaria.

29. kai apo basileiwn eterwn kai apo nhswn qalasswn hlqon proV auton dunameiV misqwtai

29. E ajuntaram-se a ele outros reinos e ilhas marítimas, tropas de mercenários.

30. kai hn o ariqmoV twn dunamewn autou ekaton ciliadeV pezwn kai eikosi ciliadeV ippewn kai elefanteV duo kai triakonta eidoteV polemon

30. Seu exército atingiu a cem mil infantes, vinte mil cavaleiros e trinta e dois elefantes, prontos para a guerra.

31. kai hlqon dia thV idoumaiaV kai parenebalon epi baiqsouran kai epolemhsan hmeraV pollaV kai epoihsan mhcanaV kai exhlqon kai enepurisan autaV puri kai epolemhsan andrwdwV

31. Atravessaram eles a Idumeia e acamparam diante de Betsur, onde combateram por muito tempo. Construíram máquinas de guerra, mas os sitiados saíram e lançaram fogo, lutando com coragem.

32. kai aphren ioudaV apo thV akraV kai parenebalen eiV baiqzacaria apenanti thV parembolhV tou basilewV

32. Abandonando a fortaleza, veio Judas estabelecer-se em Bet-Zacarias, defronte do campo de luta do rei.

33. kai wrqrisen o basileuV to prwi kai aphren thn parembolhn en ormhmati authV kata thn odon baiqzacaria kai dieskeuasqhsan ai dunameiV eiV ton polemon kai esalpisan taiV salpigxin

33. Ao amanhecer, levantou-se o rei e dirigiu impetuosamente suas tropas em direção a Bet-Zacarias. As forças se prepararam para o combate e soaram as trombetas.

34. kai toiV elefasin edeixan aima stafulhV kai morwn tou parasthsai autouV eiV ton polemon

34. Mostraram aos elefantes sucos de uva e de amora para incitá-los ao combate.

35. kai dieilon ta qhria eiV taV falaggaV kai paresthsan ekastw elefanti ciliouV andraV teqwrakismenouV en alusidwtoiV kai perikefalaiai calkai epi twn kefalwn autwn kai pentakosia ippoV diatetagmenh ekastw qhriw eklelegmenh

35. Foram repartidos nas falanges, pondo-se em volta de cada elefante mil homens armados de cotas de malhas e de capacetes de bronze para a cabeça. Quinhentos cavaleiros escolhidos estavam igualmente ao redor de cada animal.

36. outoi pro kairou ou an h to qhrion hsan kai ou ean eporeueto eporeuonto ama ouk afistanto ap' autou

36. Esses cavaleiros tinham o costume de estar com o animal onde quer que ele estivesse e de ir aonde ele ia sem jamais se afastarem dele.

37. kai purgoi xulinoi ep' autouV ocuroi skepazomenoi ef' ekastou qhriou ezwsmenoi ep' autou mhcanaiV kai ef' ekastou andreV dunamewV tessareV oi polemounteV ep' autoiV kai o indoV autou

37. Sobre cada um havia também fortes torres de madeira, muito firmes e defendidas pelas máquinas. Sobre cada um havia também valentes guerreiros, que combatiam lá em cima, além do condutor indiano.

38. kai thn epiloipon ippon enqen kai enqen esthsen epi ta duo merh thV parembolhV kataseionteV kai katafrassomenoi en taiV falagxin

38. O rei dispôs o restante da cavalaria de um lado e de outro, nas duas alas, para manobrar e proteger as falanges.

39. wV de estilben o hlioV epi taV crusaV kai calkaV aspidaV estilben ta orh ap' autwn kai kathugazen wV lampadeV puroV

39. Quando o sol brilhou sobre os escudos de ouro e bronze, a montanha resplandeceu, como que iluminada por outras tantas lâmpadas.

40. kai exetaqh meroV ti thV parembolhV tou basilewV epi ta uyhla orh kai tineV epi ta tapeina kai hrconto asfalwV kai tetagmenwV

40. Uma parte das tropas do rei se espalhou sobre as colinas e outra pela planície, caminhando com precaução e em boa ordem.

41. kai esaleuonto panteV oi akouonteV fwnhV plhqouV autwn kai odoiporiaV tou plhqouV kai sugkrousmou twn oplwn hn gar h parembolh megalh sfodra kai iscura

41. O ruído de seu nú­mero, de sua marcha, da colisão de suas armas era pavoroso, porque era um exército extremamente numeroso e possante.

42. kai hggisen ioudaV kai h parembolh autou eiV parataxin kai epeson apo thV parembolhV tou basilewV exakosioi andreV

42. Judas, no entanto, avançou com os seus para travar a batalha. Seiscentos ho­mens do exército do rei foram aniquilados.

43. kai eiden eleazaroV o auaran en twn qhriwn teqwrakismenon qwraxin basilikoiV kai hn uperagon panta ta qhria kai whqh oti en autw estin o basileuV

43. Eleazar, cognominado Auarã, viu que um dos elefantes estava armado com a armadura real e ultrapassava todos os outros. Supondo que o rei estivesse em cima,*

44. kai edwken eauton tou swsai ton laon autou kai peripoihsai eautw onoma aiwnion

44. entregou-se a si mesmo para salvar todo o povo e conquistar um nome eterno.

45. kai epedramen autw qrasei eiV meson thV falaggoV kai eqanatou dexia kai euwnuma kai escizonto ap' autou enqa kai enqa

45. Precipitou-se audaciosamente nessa direção, para o meio da falange, matando à direita e à esquerda e separando o inimigo de lado a lado.

46. kai eisedu upo ton elefanta kai upeqhken autw kai aneilen auton kai epesen epi thn ghn epanw autou kai apeqanen ekei

46. Conseguiu chegar até o elefante e, tomando posição abaixo dele, matou-o. O animal rolou sobre Eleazar, que ali morreu.

47. kai eidon thn iscun thV basileiaV kai to ormhma twn dunamewn kai exeklinan ap' autwn

47. No entanto, averiguando o poder do exército real e a impetuosidade de suas tropas, retiraram-se os judeus.

48. oi de ek thV parembolhV tou basilewV anebainon eiV sunanthsin autwn eiV ierousalhm kai parenebalen o basileuV eiV thn ioudaian kai eiV to oroV siwn

48. Mas os soldados do rei subiram-lhe ao encontro até Jerusalém, dirigindo-se então o rei à Judeia e ao monte Sião.

49. kai epoihsen eirhnhn meta twn ek baiqsourwn kai exhlqon ek thV polewV oti ouk hn autoiV ekei diatrofh tou sugkekleisqai en auth oti sabbaton hn th gh

49. Fez um acordo de paz com os habitantes de Betsur, porquanto estes saíram da cidade, porque já não tinham víveres para continuar ali, pois era o ano sabático.

50. kai katelabeto o basileuV thn baiqsouran kai apetaxen ekei frouran threin authn

50. Assim, o rei apoderou-se da cidade e pôs nela uma guarnição.

51. kai parenebalen epi to agiasma hmeraV pollaV kai esthsen ekei belostaseiV kai mhcanaV kai purobola kai liqobola kai skorpidia eiV to ballesqai belh kai sfendonaV

51. Por muitos dias cercou a cidade santa, construiu máquinas de guerra, guindastes para lançar fogo e pedras, escorpiões para lançar flechas e fundas.

52. kai epoihsan kai autoi mhcanaV proV taV mhcanaV autwn kai epolemhsan hmeraV pollaV

52. De seu lado, os sitiados construíram também máquinas, para se oporem aos seus inimigos, e combateram por muito tempo.

53. brwmata de ouk hn en toiV aggeioiV dia to ebdomon etoV einai kai oi anaswzomenoi eiV thn ioudaian apo twn eqnwn katefagon to upoleimma thV paraqesewV

53. Todavia, faltavam víveres nos celeiros, por ser o sétimo ano, e todos os que se achavam refugiados na Judeia, para fugir dos gentios, tinham esgotado o resto da reserva.*

54. kai upeleifqhsan en toiV agioiV andreV oligoi oti katekrathsen autwn o limoV kai eskorpisqhsan ekastoV eiV ton topon autou

54. Restavam afinal poucos homens para a defesa do templo, atingidos como estavam pela fome e por dispersarem-se cada um para sua casa.

55. kai hkousen lusiaV oti filippoV on katesthsen o basileuV antiocoV eti zwntoV autou ekqreyai antiocon ton uion autou eiV to basileusai auton

55. Filipe, que antes de morrer o rei Antíoco fora designado para educar seu filho Antíoco para a realeza,

56. apestreyen apo thV persidoV kai mhdiaV kai ai dunameiV ai poreuqeisai meta tou basilewV met' autou kai oti zhtei paralabein ta twn pragmatwn

56. tinha chegado da Pérsia e da Média com o exército do rei e procurava apoderar-se do governo.

57. kai katespeuden kai epeneusen tou apelqein kai eipen proV ton basilea kai touV hgemonaV thV dunamewV kai touV andraV ekleipomen kaq' hmeran kai h trofh hmin oligh kai o topoV ou paremballomen estin ocuroV kai epikeitai hmin ta thV basileiaV

57. Soube-o Lísias e apressou a partida dizendo ao rei, aos oficiais e aos homens: “Estamos nos enfraquecendo aqui dia após dia. Temos poucos víveres e o lugar que sitiamos é forte, enquanto nos devemos ocupar com os negócios do reino.

58. nun oun dwmen dexiaV toiV anqrwpoiV toutoiV kai poihswmen met' autwn eirhnhn kai meta pantoV eqnouV autwn

58. Estendamos a mão a esses homens e façamos a paz com eles e com toda a sua raça.

59. kai sthswmen autoiV tou poreuesqai toiV nomimoiV autwn wV to proteron carin gar twn nomimwn autwn wn dieskedasamen wrgisqhsan kai epoihsan tauta panta

59. Deixemo-los viver como outrora segundo as suas próprias leis, porque foi por causa dessas leis que abolimos, que eles se revoltaram e fizeram tudo isso”.

60. kai hresen o logoV enantion tou basilewV kai twn arcontwn kai apesteilen proV autouV eirhneusai kai epedexanto

60. Essa proposta agradou ao rei e aos generais. Enviou, pois, alguém para tratar da paz com os sitiados, que a aceitaram.

61. kai wmosen autoiV o basileuV kai oi arconteV epi toutoiV exhlqon ek tou ocurwmatoV

61. Sob a palavra de juramento feito pelo rei e os generais, abandonaram a fortaleza.

62. kai eishlqen o basileuV eiV oroV siwn kai eiden to ocurwma tou topou kai hqethsen ton orkismon on wmosen kai eneteilato kaqelein to teicoV kukloqen

62. O rei subiu o monte Sião e visitou as fortificações, mas violou a palavra dada e ordenou a destruição da muralha.

63. kai aphren kata spoudhn kai apestreyen eiV antioceian kai euren filippon kurieuonta thV polewV kai epolemhsen proV auton kai katelabeto thn polin bia

63. Em seguida, partiu a toda pressa, e voltou para Antioquia, onde achou Filipe como senhor da cidade. Atacou-a e tomou a cidade à força.



Przeczytaj Biblię w rok

Dołącz do naszej społeczności i przeczytaj całą Biblię w 365 dni. Ustrukturyzowana i inspirująca ścieżka pogłębiająca Twoją wiarę i wiedzę o Piśmie Świętym.