II Macabeus, 6
1. met' ou polun de cronon exapesteilen o basileuV geronta aqhnaion anagkazein touV ioudaiouV metabainein apo twn patriwn nomwn kai toiV tou qeou nomoiV mh politeuesqai
1. sed non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Judæos ut se transferrent a patriis et Dei legibus
2. molunai de kai ton en ierosolumoiV new kai prosonomasai dioV olumpiou kai ton en garizin kaqwV etugcanon oi ton topon oikounteV dioV xeniou
2. contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Jovis Olympii et in Garizin prout erant hii qui locum inhabitabant Jovis Hospitalis
3. caleph de kai toiV oloiV hn duscerhV h epitasiV thV kakiaV
3. pessima autem universis et gravis malorum erat incursio
4. to men gar ieron aswtiaV kai kwmwn upo twn eqnwn epeplhrouto raqumountwn meq' etairwn kai en toiV ieroiV periboloiV gunaixi plhsiazontwn eti de ta mh kaqhkonta endon eisferontwn
4. nam templum luxuria et comesationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus sacratisque ædibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea quæ non licebat
5. to de qusiasthrion toiV apodiestalmenoiV apo twn nomwn aqemitoiV epeplhrwto
5. altare etiam plenum erat inlicitis quæ legibus prohibebantur
6. hn d' oute sabbatizein oute patrwouV eortaV diafulattein oute aplwV ioudaion omologein einai
6. neque autem sabbata custodiebantur neque dies sollemnes patrii servabantur nec simpliciter se quisquam Judæum esse confitebatur
7. hgonto de meta pikraV anagkhV eiV thn kata mhna tou basilewV geneqlion hmeran epi splagcnismon genomenhV de dionusiwn eorthV hnagkazonto kissouV econteV pompeuein tw dionusw
7. ducebantur autem cum amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia et cum Liberi sacra celebrarentur cogebantur hedera coronati Libero circumire
8. yhfisma de exepesen eiV taV astugeitonaV ellhnidaV poleiV ptolemaiou upoqemenou thn authn agwghn kata twn ioudaiwn agein kai splagcnizein
8. decretum autem exiit in proximas gentilium civitates suggerentibus Ptolomeis ut pari modo et ipsi adversus Judæos agerent ut sacrificarent
9. touV de mh proairoumenouV metabainein epi ta ellhnika katasfazein parhn oun oran thn enestwsan talaipwrian
9. eos autem qui nollent transire ad instituta gentilium interficerent erat ergo videre miseriam
10. duo gar gunaikeV anhcqhsan peritetmhkuiai ta tekna toutwn de ek twn mastwn kremasanteV ta brefh kai dhmosia periagagonteV autaV thn polin kata tou teicouV ekrhmnisan
10. duæ enim mulieres delatæ sunt natos suos circumcidisse quas infantibus ad ubera suspensis cum publice per civitatem circumduxissent per muros præcipitaverunt
11. eteroi de plhsion sundramonteV eiV ta sphlaia lelhqotwV agein thn ebdomada mhnuqenteV tw filippw suneflogisqhsan dia to eulabwV ecein bohqhsai eautoiV kata thn doxan thV semnotathV hmeraV
11. alii vero ad proximas cœuntes speluncas et latenter sabbati diem celebrantes cum indicati essent Philippo flammis succensi sunt eo quod verebantur propter religionem et observantiam manu sibimet auxilium ferre
12. parakalw oun touV entugcanontaV thde th biblw mh sustellesqai dia taV sumforaV logizesqai de taV timwriaV mh proV oleqron alla proV paideian tou genouV hmwn einai
12. obsecro autem eos qui hunc librum lecturi sunt ne abhorrescant propter adversos casus sed reputent ea quæ acciderunt non ad interitum sed ad correptionem generis esse nostri
13. kai gar to mh polun cronon easqai touV dussebountaV all' euqewV peripiptein epitimoiV megalhV euergesiaV shmeion estin
13. etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium
14. ou gar kaqaper kai epi twn allwn eqnwn anamenei makroqumwn o despothV mecri tou katanthsantaV autouV proV ekplhrwsin amartiwn kolasai outwV kai ef' hmwn ekrinen einai
14. non enim sicut in aliis nationibus Dominus patienter expectat ut eas cum judicii dies venerit in plenitudine peccatorum puniat
15. ina mh proV teloV afikomenwn hmwn twn amartiwn usteron hmaV ekdika
15. ita et in nobis statuit ut peccatis nostris in finem devolutis ita demum in nos vindicet
16. dioper oudepote men ton eleon af' hmwn afisthsin paideuwn de meta sumforaV ouk egkataleipei ton eautou laon
16. propter quod numquam quidem a nobis misericordiam suam amovet corripiens vero in adversis populum suum non derelinquit
17. plhn ewV upomnhsewV tauq' hmin eirhsqw di' oligwn d' eleusteon epi thn dihghsin
17. sed hæc nobis ad commonitionem legentium dicta sint paucis jam autem veniendum est ad narrationem
18. eleazaroV tiV twn prwteuontwn grammatewn anhr hdh probebhkwV thn hlikian kai thn prosoyin tou proswpou kallistoV anacanwn hnagkazeto fagein ueion kreaV
18. igitur Eleazarus de primoribus scribarum vir ætate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare
19. o de ton met' eukleiaV qanaton mallon h ton meta musouV bion anadexamenoV auqairetwV epi to tumpanon proshgen
19. at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie præibat ad supplicium
20. proptusaV de kaq' on edei tropon prosercesqai touV upomenontaV amunasqai wn ou qemiV geusasqai dia thn proV to zhn filostorgian
20. intuens autem quemadmodum oportet accedere patienter sustinens destinavit non admittere inlicita propter vitæ amorem
21. oi de proV tw paranomw splagcnismw tetagmenoi dia thn ek twn palaiwn cronwn proV ton andra gnwsin apolabonteV auton kat' idian parekaloun enegkanta krea oiV kaqhkon autw crasqai di' autou paraskeuasqenta upokriqhnai de wV esqionta ta upo tou basilewV prostetagmena twn apo thV qusiaV krewn
21. hii autem qui adstabant iniqua miseratione commoti propter antiquam viri amicitiam tollentes eum secreto rogabant adferri carnes quibus vesci ei licebat et simularetur manducasse sicut rex imperaverat de sacrificii carnibus
22. ina touto praxaV apoluqh tou qanatou kai dia thn arcaian proV autouV filian tuch filanqrwpiaV
22. ut hoc facto a morte liberaretur et propter veterem amicitiam hanc in eo facerent humanitatem
23. o de logismon asteion analabwn kai axion thV hlikiaV kai thV tou ghrwV uperochV kai thV epikthtou kai epifanouV poliaV kai thV ek paidoV kallisthV anastrofhV mallon de thV agiaV kai qeoktistou nomoqesiaV akolouqwV apefhnato tacewV legwn propempein eiV ton adhn
23. at ille cogitationem cepit ætatis ac senectutis suæ eminentiam dignam et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a puero optimæ conversationis et secundum sanctæ et a Deo conditæ legis constituta respondit cito dicens præmitti se velle in infernum
24. ou gar thV hmeteraV hlikiaV axion estin upokriqhnai ina polloi twn newn upolabonteV eleazaron ton enenhkontaeth metabebhkenai eiV allofulismon
24. non enim ætatem nostram dignum est inquit fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum
25. kai autoi dia thn emhn upokrisin kai dia to mikron kai akariaion zhn planhqwsin di' eme kai musoV kai khlida tou ghrwV katakthswmai
25. et ipsi propter meam simulationem et propter modicum corruptibilis vitæ tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meæ senectuti conquiram
26. ei gar kai epi tou parontoV exeloumai thn ex anqrwpwn timwrian alla taV tou pantokratoroV ceiraV oute zwn oute apoqanwn ekfeuxomai
26. nam et si in præsenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam
27. dioper andreiwV men nun diallaxaV ton bion tou men ghrwV axioV fanhsomai
27. quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo
28. toiV de neoiV upodeigma gennaion kataleloipwV eiV to proqumwV kai gennaiwV uper twn semnwn kai agiwn nomwn apeuqanatizein tosauta de eipwn epi to tumpanon euqewV hlqen
28. adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur
29. twn de agontwn proV auton thn mikrw proteron eumeneian eiV dusmeneian metabalontwn dia to touV proeirhmenouV logouV wV autoi dielambanon aponoian einai
29. hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur
30. mellwn de taiV plhgaiV teleutan anastenaxaV eipen tw kuriw tw thn agian gnwsin econti faneron estin oti dunamenoV apoluqhnai tou qanatou sklhraV upoferw kata to swma alghdonaV mastigoumenoV kata yuchn de hdewV dia ton autou fobon tauta pascw
30. sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter hæc patior
31. kai outoV oun touton ton tropon methllaxen ou monon toiV neoiV alla kai toiV pleistoiV tou eqnouV ton eautou qanaton upodeigma gennaiothtoV kai mnhmosunon arethV katalipwn
31. et iste quidem hoc modo vita decessit non solum juvenibus sed et universæ genti memoriam mortis suæ ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens
