I Macabeus, 13

1. kai hkousen simwn oti sunhgagen trufwn dunamin pollhn tou elqein eiV ghn iouda kai ektriyai authn

1. et audivit Simon quod congregavit Tryfon exercitum copiosum ut veniret in terram Juda et adtereret eam

2. kai eiden ton laon oti entromoV estin kai ekfoboV kai anebh eiV ierousalhm kai hqroisen ton laon

2. videns quia in tremore populus est et timore ascendit Hierusalem et congregavit populum

3. kai parekalesen autouV kai eipen autoiV autoi oidate osa egw kai oi adelfoi mou kai o oikoV tou patroV mou epoihsamen peri twn nomwn kai twn agiwn kai touV polemouV kai taV stenocwriaV aV eidomen

3. et adhortans dixit vos scitis quanta ego et fratres mei et domus patris mei fecimus pro legibus et pro sanctis prœlia et angustias quales vidimus

4. toutou carin apwlonto oi adelfoi mou panteV carin tou israhl kai kateleifqhn egw monoV

4. horum gratia perierunt fratres mei omnes propter Israël et relictus sum ego solus

5. kai nun mh moi genoito feisasqai mou thV yuchV en panti kairw qliyewV ou gar eimi kreisswn twn adelfwn mou

5. et nunc non mihi contingat parcere animæ meæ in omni tempore tribulationis non enim melior sum fratribus meis

6. plhn ekdikhsw peri tou eqnouV mou kai peri twn agiwn kai peri twn gunaikwn kai teknwn umwn oti sunhcqhsan panta ta eqnh ektriyai hmaV ecqraV carin

6. vindicabo itaque gentem meam et sancta natosque vestros et uxores quia congregatæ sunt universæ gentes conterere nos inimicitiæ gratis

7. kai anezwpurhsen to pneuma tou laou ama tou akousai twn logwn toutwn

7. et accensus est spiritus populi simul ut audivit sermones istos

8. kai apekriqhsan fwnh megalh legonteV su ei hmwn hgoumenoV anti ioudou kai iwnaqou tou adelfou sou

8. et responderunt voce magna dicentes tu es dux noster loco Judæ et Jonathæ fratris tui

9. polemhson ton polemon hmwn kai panta osa an eiphV hmin poihsomen

9. pugna prœlium nostrum et omnia quæcumque dixeris nobis faciemus

10. kai sunhgagen pantaV touV andraV touV polemistaV kai etacunen tou telesai ta teich ierousalhm kai wcurwsen authn kukloqen

10. et congregans omnes viros bellatores adceleravit consummare omnes muros Hierusalem et munivit eam in gyro

11. kai apesteilen iwnaqan ton tou ayalwmou kai met' autou dunamin ikanhn eiV iopphn kai exebalen touV ontaV en auth kai emeinen ekei en auth

11. et misit Jonathan filium Absalomi et cum eo exercitum novum in Joppen et ejectis his qui erant in ea mansit illic ipse

12. kai aphren trufwn apo ptolemaidoV meta dunamewV pollhV elqein eiV ghn iouda kai iwnaqan met' autou en fulakh

12. et movit Tryfon a Ptolomaida cum exercitu multo ut veniret in terram Juda et Jonatha cum eo in custodia

13. simwn de parenebalen en adidoiV kata proswpon tou pediou

13. Simon autem adplicuit in Addus contra faciem campi

14. kai epegnw trufwn oti anesth simwn anti iwnaqou tou adelfou autou kai oti sunaptein autw mellei polemon kai apesteilen proV auton presbeiV legwn

14. et ut cognovit Tryfon quia surrexit Simon in loco Jonathæ fratris sui misit ad eum legatos

15. peri arguriou ou wfeilen iwnaqan o adelfoV sou eiV to basilikon di' aV eicen creiaV sunecomen auton

15. dicens pro argento quod debebat frater tuus Jonathas in ratione regis detinuimus eum

16. kai nun aposteilon arguriou talanta ekaton kai duo twn uiwn autou omhra opwV mh afeqeiV apostathsh af' hmwn kai afhsomen auton

16. et nunc mitte argenti talenta centum et duos filios ejus obsides ut non dimissus fugiat a nobis et remittemus eum

17. kai egnw simwn oti dolw lalousin proV auton kai pempei tou labein to argurion kai ta paidaria mhpote ecqran arh megalhn proV ton laon

17. et cognovit Simon quia cum dolo loquitur secum jussit tamen dari argentum et pueros ne inimicitiam magnam sumeret ad Israël populum dicentem

18. legonteV oti ouk apesteila autw to argurion kai ta paidaria apwleto

18. quia non misit argentum et pueros propterea periit

19. kai apesteilen ta paidaria kai ta ekaton talanta kai dieyeusato kai ouk afhken ton iwnaqan

19. et mentitus est et non dimisit Jonathan

20. kai meta tauta hlqen trufwn tou embateusai eiV thn cwran kai ektriyai authn kai ekuklwsan odon thn eiV adwra kai simwn kai h parembolh autou antiparhgen autw eiV panta topon ou an eporeueto

20. et post hæc venit Tryfon intra regionem ut contereret eam et gyraverunt per viam quæ ducit Ador et Simon et castra ejus ambulabant in omnem locum quocumque ibant

21. oi de ek thV akraV apestellon proV trufwna presbeutaV kataspeudontaV auton tou elqein proV autouV dia thV erhmou kai aposteilai autoiV trofaV

21. qui autem in arce erant miserunt ad Tryfonem legatos ut festinaret venire per desertum et mitteret illis alimonias

22. kai htoimasen trufwn pasan thn ippon autou elqein kai en th nukti ekeinh hn ciwn pollh sfodra kai ouk hlqen dia thn ciona kai aphren kai hlqen eiV thn galaaditin

22. et paravit Tryfon omnem equitatum ut veniret illa nocte erat autem nix valde multa et non venit in Galaditin

23. wV de hggisen thV baskama apekteinen ton iwnaqan kai etafh ekei

23. et cum adpropiasset Baschama occidit Jonathan et filios ejus

24. kai epestreyen trufwn kai aphlqen eiV thn ghn autou

24. et convertit Tryfon et abiit in terram suam

25. kai apesteilen simwn kai elaben ta osta iwnaqou tou adelfou autou kai eqayen auton en mwdein polei twn paterwn autou

25. et misit Simon et accepit ossa Jonathæ fratris sui et sepelivit ea in Modin civitate patrum ejus

26. kai ekoyanto auton paV israhl kopeton megan kai epenqhsan auton hmeraV pollaV

26. et planxerunt eum omnis Israël planctu magno et luxerunt eum dies multos

27. kai wkodomhsen simwn epi ton tafon tou patroV autou kai twn adelfwn autou kai uywsen auton th orasei liqw xestw ek twn opisqen kai emprosqen

27. et ædificavit Simon super sepulchrum patris sui et fratrum suorum ædificium altum visu lapide polito retro et ante

28. kai esthsen epta puramidaV mian katenanti thV miaV tw patri kai th mhtri kai toiV tessarsin adelfoiV

28. et statuit septem pyromidas unam contra unam patri et matri et quattuor fratribus

29. kai tautaiV epoihsen mhcanhmata periqeiV stulouV megalouV kai epoihsen epi toiV stuloiV panopliaV eiV onoma aiwnion kai para taiV panopliaiV ploia eggeglummena eiV to qewreisqai upo pantwn twn pleontwn thn qalassan

29. et his circumposuit columnas magnas et super columnas arma ad memoriam æternam et juxta arma naves sculptas quæ viderentur ab omnibus navigantibus mare

30. outoV o tafoV on epoihsen en mwdein ewV thV hmeraV tauthV

30. hoc est sepulchrum quod fecit in Modin usque in hunc diem

31. o de trufwn eporeueto dolw meta antiocou tou basilewV tou newterou kai apekteinen auton

31. Tryfon autem cum iter faceret cum Antiocho rege adulescente dolo occidit eum

32. kai ebasileusen ant' autou kai perieqeto to diadhma thV asiaV kai epoihsen plhghn megalhn epi thV ghV

32. et regnavit loco ejus et inposuit sibi diadema Asiæ et fecit plagam magnam in terra

33. kai wkodomhsen simwn ta ocurwmata thV ioudaiaV kai perieteicisen purgoiV uyhloiV kai teicesin megaloiV kai pulaiV kai mocloiV kai eqeto brwmata en toiV ocurwmasin

33. et ædificavit Simon præsidia Judææ muniens ea turribus excelsis et muris magnis et portis et seris et posuit alimenta in munitionibus

34. kai epelexen simwn andraV kai apesteilen proV dhmhtrion ton basilea tou poihsai afesin th cwra oti pasai ai praxeiV trufwnoV hsan arpagai

34. et elegit Simon viros et misit ad Demetrium regem ut faceret remissionem regioni quia actus omnes Tryfonis per direptionem fuerant gesti

35. kai apesteilen autw dhmhtrioV o basileuV kata touV logouV toutouV kai apekriqh autw kai egrayen autw epistolhn toiauthn

35. et Demetrius rex ad verba ista respondit et scripsit epistulam talem

36. basileuV dhmhtrioV simwni arcierei kai filw basilewn kai presbuteroiV kai eqnei ioudaiwn cairein

36. rex Demetrius Simoni summo sacerdoti et amico regum et senioribus et genti Judæorum salutem

37. ton stefanon ton crusoun kai thn bainhn hn apesteilate kekomismeqa kai etoimoi esmen tou poiein umin eirhnhn megalhn kai grafein toiV epi twn creiwn tou afienai umin ta afemata

37. coronam auream et bæn quam misistis suscepimus et parati sumus facere vobiscum pacem magnam et scribere præpositis regis remittere vobis quæ indulsimus

38. kai osa esthsamen proV umaV esthken kai ta ocurwmata a wkodomhsate uparcetw umin

38. quæcumque enim constituimus vobis constant munitiones quas ædificastis sint vobis

39. afiemen de agnohmata kai ta amarthmata ewV thV shmeron hmeraV kai ton stefanon on wfeilete kai ei ti allo etelwneito en ierousalhm mhketi telwneisqw

39. remittimus quoque ignorantias et peccata usque in hodiernum diem et coronam quam debebatis et si quid aliud erat tributarium Hierusalem jam non sit tributarium

40. kai ei tineV epithdeioi umwn grafhnai eiV touV peri hmaV eggrafesqwsan kai ginesqw ana meson hmwn eirhnh

40. et si qui in vobis apti sunt conscribi inter nostros conscribantur et sit inter nos pax

41. etouV ebdomhkostou kai ekatostou hrqh o zugoV twn eqnwn apo tou israhl

41. anno centesimo septuagesimo ablatum est jugum gentium ab Israël

42. kai hrxato o laoV grafein en taiV suggrafaiV kai sunallagmasin etouV prwtou epi simwnoV arcierewV megalou kai strathgou kai hgoumenou ioudaiwn

42. et cœpit populus Israël scribere in tabulis et gestis publicis anno primo sub Simone sacerdote magno duce et principe Judæorum

43. en taiV hmeraiV ekeinaiV parenebalen epi gazara kai ekuklwsen authn parembolaiV kai epoihsen eleopolin kai proshgagen th polei kai epataxen purgon ena kai katelabeto

43. in illis diebus Simon adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam et conprehendit

44. kai exhllonto oi en th eleopolei eiV thn polin kai egeneto kinhma mega en th polei

44. et qui eruperunt erant intra machinam in civitate et factus est motus magnus in civitate

45. kai anebhsan oi en th polei sun gunaixin kai toiV teknoiV epi to teicoV dierrhcoteV ta imatia autwn kai ebohsan fwnh megalh axiounteV simwna dexiaV autoiV dounai

45. et ascenderunt qui erant in civitate cum uxoribus et filiis supra murum scissis tunicis suis et clamaverunt voce magna postulantes a Simone dextras sibi dari

46. kai eipan mh hmin crhsh kata taV ponhriaV hmwn alla kata to eleoV sou

46. et dixerunt non nobis reddas secundum malitias nostras sed secundum misericordias tuas

47. kai suneluqh autoiV simwn kai ouk epolemhsen autouV kai exebalen autouV ek thV polewV kai ekaqarisen taV oikiaV en aiV hn ta eidwla kai outwV eishlqen eiV authn umnwn kai eulogwn

47. et flexus Simon non debellavit eos ejecit tamen eos de civitate et emundavit ædes in quibus fuerant simulacra et tunc intravit in ea cum hymnis benedicens Dominum

48. kai exebalen ex authV pasan akaqarsian kai katwkisen en auth andraV oitineV ton nomon poihswsin kai proswcurwsen authn kai wkodomhsen eautw en auth oikhsin

48. et ejecta ex ea omni inmunditia conlocavit in ea viros qui legem facerent et munivit eam et fecit sibi habitationem

49. oi de ek thV akraV en ierousalhm ekwluonto ekporeuesqai kai eisporeuesqai eiV thn cwran agorazein kai pwlein kai epeinasan sfodra kai apwlonto ex autwn ikanoi tw limw

49. qui autem erant in arce Hierusalem prohibebantur egredi et ingredi in regionem et emere ac vendere et esurierunt valde et multi ex eis fame perierunt

50. kai ebohsan proV simwna dexiaV labein kai edwken autoiV kai exebalen autouV ekeiqen kai ekaqarisen thn akran apo twn miasmatwn

50. et clamaverunt ad Simonem ut dextras acciperent et dedit illis et ejecit eos inde et mundavit arcem a contaminationibus

51. kai eishlqon eiV authn th trith kai eikadi tou deuterou mhnoV etouV prwtou kai ebdomhkostou kai ekatostou meta ainesewV kai baiwn kai en kinuraiV kai en kumbaloiV kai en nablaiV kai en umnoiV kai en wdaiV oti sunetribh ecqroV megaV ex israhl

51. et intraverunt in ea tertia et vicesima secundi mensis anno centesimo septuagesimo primo cum laude et ramis palmarum et cinyris et cymbalis et nablis et hymnis et canticis quia contritus est inimicus magnus ex Israël

52. kai esthsen kat' eniauton tou agein thn hmeran tauthn meta eufrosunhV kai proswcurwsen to oroV tou ierou to para thn akran kai wkei ekei autoV kai oi par' autou

52. et constituit ut omnibus annis agerentur dies hii cum lætitia

53. kai eiden simwn ton iwannhn uion autou oti anhr estin kai eqeto auton hgoumenon twn dunamewn paswn kai wkei en gazaroiV

53. et munivit montem templi qui erat secus arcem et habitavit ibi ipse et qui cum eo erant

54.

54. et vidit Simon Johannem filium suum quod vir esset et posuit eum ducem virtutum universarum et habitavit Gazaris