Mosaico decorativo

1. kai o basileuV antiocoV dieporeueto taV epanw cwraV kai hkousen oti estin elumaiV en th persidi poliV endoxoV ploutw arguriw kai crusiw

1. El rey Antíoco, en su recorrido por la región alta, tuvo noticia de que había una ciudad en Persia, llamada Elimaida, famosa por sus riquezas, su plata y su oro.

2. kai to ieron to en auth plousion sfodra kai ekei kalummata crusa kai qwrakeV kai opla a katelipen ekei alexandroV o tou filippou o basileuV o makedwn oV ebasileusen prwtoV en toiV ellhsi

2. Tenía un templo rico en extremo, donde se guardaban armaduras de oro, corazas y armas dejadas allí por Alejandro, hijo de Filipo, rey de Macedonia, que fue el primer rey de los griegos.

3. kai hlqen kai ezhtei katalabesqai thn polin kai pronomeusai authn kai ouk hdunasqh oti egnwsqh o logoV toiV ek thV polewV

3. Allá se fue con intención de tomar la ciudad y entrar a saco en ella. Pero no lo consiguió, porque los habitantes de la ciudad, al conocer sus propósitos,

4. kai antesthsan autw eiV polemon kai efugen kai aphren ekeiqen meta luphV megalhV apostreyai eiV babulwna

4. le ofrecieron resistencia armada, y tuvo que salir huyendo y marcharse de allí con gran tristeza para volverse a Babilonia.

5. kai hlqen tiV apaggellwn autw eiV thn persida oti tetropwntai ai parembolai ai poreuqeisai eiV ghn iouda

5. Todavía se hallaba en Persia, cuando llegó un mensajero anunciándole la derrota de las tropas enviadas a la tierra de Judá.

6. kai eporeuqh lusiaV dunamei iscura en prwtoiV kai enetraph apo proswpou autwn kai episcusan oploiV kai dunamei kai skuloiV polloiV oiV elabon apo twn parembolwn wn exekoyan

6. Lisias, en primer lugar, había ido al frente de un poderoso ejército, pero había tenido que huir ante los judíos. Estos se habían crecido con las tropas y los muchos despojos tomados a los ejércitos vencidos.

7. kai kaqeilon to bdelugma o wkodomhsen epi to qusiasthrion to en ierousalhm kai to agiasma kaqwV to proteron ekuklwsan teicesin uyhloiV kai thn baiqsouran polin autou

7. Habían destruido la Abominación levantada por él sobre el altar de Jerusalén. Habían rodeado de altas murallas como antes el santuario, así como a Bet Sur, ciudad del rey.

8. kai egeneto wV hkousen o basileuV touV logouV toutouV eqambhqh kai esaleuqh sfodra kai epesen epi thn koithn kai enepesen eiV arrwstian apo thV luphV oti ouk egeneto autw kaqwV enequmeito

8. Ante tales noticias, quedó el rey consternado, presa de intensa agitación, y cayó en cama enfermo de pesadumbre por no haberle salido las cosas como él quisiera.

9. kai hn ekei hmeraV pleiouV oti anekainisqh ep' auton luph megalh kai elogisato oti apoqnhskei

9. Muchos días permaneció allí, renovándosele sin cesar la profunda tristeza, hasta que sintió que se iba a morir.

10. kai ekalesen pantaV touV filouV autou kai eipen proV autouV afistatai o upnoV apo twn ofqalmwn mou kai sumpeptwka th kardia apo thV merimnhV

10. Hizo venir entonces a todos sus amigos y les dijo: «Huye el sueño de mis ojos y mi corazón desfallece de ansiedad.

11. kai eipa th kardia ewV tinoV qliyewV hlqa kai kludwnoV megalou en w nun eimi oti crhstoV kai agapwmenoV hmhn en th exousia mou

11. Me decía a mí mismo: ¿Por qué he llegado a este extremo de aflicción y me encuentro en tan gran tribulación, siendo así que he sido bueno y amado en mi gobierno?

12. nun de mimnhskomai twn kakwn wn epoihsa en ierousalhm kai elabon panta ta skeuh ta argura kai ta crusa ta en auth kai exapesteila exarai touV katoikountaV iouda dia kenhV

12. Pero ahora caigo en cuenta de los males que hice en Jerusalén, cuando me llevé los objetos de plata y oro que en ella había y envié gente para exterminar sin motivo a los habitantes de Judá.

13. egnwn oti carin toutwn euren me ta kaka tauta kai idou apollumai luph megalh en gh allotria

13. Reconozco que por esta causa me han sobrevenido los males presentes y muero de inmensa pesadumbre en tierra extraña.»

14. kai ekalesen filippon ena twn filwn autou kai katesthsen auton epi pashV thV basileiaV autou

14. Llamó luego a Filipo, uno de sus amigos, y le puso al frente de todo su reino.

15. kai edwken autw to diadhma kai thn stolhn autou kai ton daktulion tou agagein antiocon ton uion autou kai ekqreyai auton tou basileuein

15. Le dio su diadema, sus vestidos y su anillo, encargándole que educara a su hijo Antíoco y le preparara para que fuese rey.

16. kai apeqanen ekei antiocoV o basileuV etouV enatou kai tessarakostou kai ekatostou

16. Allí murió el rey Antíoco el año 149.

17. kai epegnw lusiaV oti teqnhken o basileuV kai katesthsen basileuein antiocon ton uion autou on exeqreyen newteron kai ekalesen to onoma autou eupatwr

17. Lisias, al saber la muerte del rey, puso en el trono a su hijo Antíoco, al que había educado desde niño, y le dio el sobrenombre de Eupátor.

18. kai oi ek thV akraV hsan sugkleionteV ton israhl kuklw twn agiwn kai zhtounteV kaka di' olou kai sthrigma toiV eqnesin

18. La guarnición de la Ciudadela tenía sitiado a Israel en el recinto del Lugar Santo; buscaba siempre ocasión de causarle mal y de ofrecer apoyo a los gentiles.

19. kai elogisato ioudaV exarai autouV kai exekklhsiase panta ton laon tou perikaqisai ep' autouV

19. Resuelto Judas a exterminarlos, convocó a todo el pueblo para sitiarles.

20. kai sunhcqhsan ama kai periekaqisan ep' authn etouV penthkostou kai ekatostou kai epoihsen belostaseiV kai mhcanaV

20. El año 150, una vez reunidos, dieron comienzo al sitio de la Ciudadela y construyeron plataformas de tiro e ingenios de guerra.

21. kai exhlqon ex autwn ek tou sugkleismou kai ekollhqhsan autoiV tineV twn asebwn ex israhl

21. Pero algunos de los sitiados lograron romper el cerco y juntándoseles otros de entre los impíos de Israel,

22. kai eporeuqhsan proV ton basilea kai eipon ewV pote ou poihsh krisin kai ekdikhseiV touV adelfouV hmwn

22. acudieron al rey para decirle: «¿Hasta cuándo vas a estar sin hacer justicia y sin vengar a nuestros hermanos?

23. hmeiV eudokoumen douleuein tw patri sou kai poreuesqai toiV up' autou legomenoiV kai katakolouqein toiV prostagmasin autou

23. Nosotros aceptamos de buen grado servir a tu padre, seguir sus órdenes y obedecer sus edictos.

24. kai periekaqhnto ep' authn oi uioi tou laou hmwn carin toutou kai hllotriounto af' hmwn plhn osoi euriskonto ex hmwn eqanatounto kai ai klhronomiai hmwn dihrpazonto

24. Esta es la causa por la que nuestros conciudadanos se nos muestran hostiles. Han matado a cuantos de nosotros han caído en sus manos y nos han arrebatado nuestras haciendas.

25. kai ouk ef' hmaV monon exeteinan ceira alla kai epi panta ta oria autwn

25. Pero no sólo han alzado su mano sobre nosotros, sino también sobre todos tus territorios.

26. kai idou parembeblhkasi shmeron epi thn akran en ierousalhm tou katalabesqai authn kai to agiasma kai thn baiqsouran wcurwsan

26. He aquí que hoy tienen puesto cerco a la Ciudadela de Jerusalén con intención de tomarla y han fortificado el santuario y Bet Sur.

27. kai ean mh prokatalabh autouV dia tacouV meizona toutwn poihsousin kai ou dunhsh tou katascein autwn

27. Si no te apresuras a atajarles, se atreverán a más, y ya te será imposible contenerles.»

28. kai wrgisqh o basileuV ote hkousen kai sunhgagen pantaV touV filouV autou arcontaV dunamewV autou kai touV epi twn hniwn

28. Al oírlo el rey, montó en cólera y convocó a todos sus amigos, capitanes del ejército y comandantes de la caballería.

29. kai apo basileiwn eterwn kai apo nhswn qalasswn hlqon proV auton dunameiV misqwtai

29. Le llegaron tropas mercenarias de otros reinos y de la islas del mar.

30. kai hn o ariqmoV twn dunamewn autou ekaton ciliadeV pezwn kai eikosi ciliadeV ippewn kai elefanteV duo kai triakonta eidoteV polemon

30. El número de sus fuerzas era de 10.000 infantes, 20.000 jinetes y 32 elefantes adiestrados para la guerra.

31. kai hlqon dia thV idoumaiaV kai parenebalon epi baiqsouran kai epolemhsan hmeraV pollaV kai epoihsan mhcanaV kai exhlqon kai enepurisan autaV puri kai epolemhsan andrwdwV

31. Viniendo por Idumea, pusieron cerco a Bet Sur y la atacaron durante mucho tiempo, valiéndose de ingenios de guerra. Pero los sitiados, en salidas que hacían, se los quemaban y peleaban valerosamente.

32. kai aphren ioudaV apo thV akraV kai parenebalen eiV baiqzacaria apenanti thV parembolhV tou basilewV

32. Entonces Judas partió de la Ciudadela y acampó en Bet Zacaría, frente al campamento real.

33. kai wrqrisen o basileuV to prwi kai aphren thn parembolhn en ormhmati authV kata thn odon baiqzacaria kai dieskeuasqhsan ai dunameiV eiV ton polemon kai esalpisan taiV salpigxin

33. El rey se levantó de madrugada y puso en marcha el ejército con todo su ímpetu por el camino de Bet Zacaría. Los ejércitos se dispusieron para entrar en batalla y se tocaron las trompetas.

34. kai toiV elefasin edeixan aima stafulhV kai morwn tou parasthsai autouV eiV ton polemon

34. A los elefantes les habían mostrado zumo de uvas y moras para prepararlos al combate.

35. kai dieilon ta qhria eiV taV falaggaV kai paresthsan ekastw elefanti ciliouV andraV teqwrakismenouV en alusidwtoiV kai perikefalaiai calkai epi twn kefalwn autwn kai pentakosia ippoV diatetagmenh ekastw qhriw eklelegmenh

35. Las bestias estaban repartidas entre las falanges. Mil hombres, con cota de malla y casco de bronce en la cabeza, se alineaban al lado de cada elefante. Además, con cada bestia iban quinientos jinetes escogidos,

36. outoi pro kairou ou an h to qhrion hsan kai ou ean eporeueto eporeuonto ama ouk afistanto ap' autou

36. que estaban donde el animal estuviese y le acompañaban adonde fuese, sin apartarse de él.

37. kai purgoi xulinoi ep' autouV ocuroi skepazomenoi ef' ekastou qhriou ezwsmenoi ep' autou mhcanaiV kai ef' ekastou andreV dunamewV tessareV oi polemounteV ep' autoiV kai o indoV autou

37. Cada elefante llevaba sobre sí, sujeta con cinchas, una torre fuerte de madera como defensa y tres guerreros que combatían desde ella, además del conductor.

38. kai thn epiloipon ippon enqen kai enqen esthsen epi ta duo merh thV parembolhV kataseionteV kai katafrassomenoi en taiV falagxin

38. Al resto de la caballería el rey lo colocó a un lado y otro, en los flancos del ejército, con la misión de hostigar al enemigo y proteger las falanges.

39. wV de estilben o hlioV epi taV crusaV kai calkaV aspidaV estilben ta orh ap' autwn kai kathugazen wV lampadeV puroV

39. Cuando el sol dio sobre los escudos de oro y bronce, resplandecieron los montes a su fulgor y brillaron como antorchas encendidas.

40. kai exetaqh meroV ti thV parembolhV tou basilewV epi ta uyhla orh kai tineV epi ta tapeina kai hrconto asfalwV kai tetagmenwV

40. Una parte del ejército real se desplegó por las alturas de los montes, mientras algunos lo hicieron por el llano; y avanzaban con seguridad y buen orden.

41. kai esaleuonto panteV oi akouonteV fwnhV plhqouV autwn kai odoiporiaV tou plhqouV kai sugkrousmou twn oplwn hn gar h parembolh megalh sfodra kai iscura

41. Se estremecían todos los que oían el griterío de aquella muchedumbre y el estruendo que levantaba al marchar y entrechocar las armas; era, en efecto, un ejército muy grande y fuerte.

42. kai hggisen ioudaV kai h parembolh autou eiV parataxin kai epeson apo thV parembolhV tou basilewV exakosioi andreV

42. Judas y su ejército se adelantaron para entrar en batalla, y sucumbieron seiscientos hombres del ejército real.

43. kai eiden eleazaroV o auaran en twn qhriwn teqwrakismenon qwraxin basilikoiV kai hn uperagon panta ta qhria kai whqh oti en autw estin o basileuV

43. Eleazar, llamado Avarán, viendo una de las bestias que iba protegida de una coraza real y que aventajaba en corpulencia a todas las demás, creyó que el rey iba en ella,

44. kai edwken eauton tou swsai ton laon autou kai peripoihsai eautw onoma aiwnion

44. y se entregó por salvar a su pueblo y conseguir un nombre inmortal.

45. kai epedramen autw qrasei eiV meson thV falaggoV kai eqanatou dexia kai euwnuma kai escizonto ap' autou enqa kai enqa

45. Corrió audazmente hasta la bestia, metiéndose entre la falange, matando a derecha e izquierda y haciendo que los enemigos se apartaran de él a un lado y a otro;

46. kai eisedu upo ton elefanta kai upeqhken autw kai aneilen auton kai epesen epi thn ghn epanw autou kai apeqanen ekei

46. se deslizó debajo del elefante e hiriéndole por debajo, lo mató. Cayó a tierra el animal sobre él y allí murió Eleazar.

47. kai eidon thn iscun thV basileiaV kai to ormhma twn dunamewn kai exeklinan ap' autwn

47. Los judíos, al fin, viendo la potencia del reino y la impetuosidad de sus tropas, cedieron ante ellas.

48. oi de ek thV parembolhV tou basilewV anebainon eiV sunanthsin autwn eiV ierousalhm kai parenebalen o basileuV eiV thn ioudaian kai eiV to oroV siwn

48. El ejército real subió a Jerusalén, al encuentro de los judíos, y el rey acampó contra Judea y contra el monte Sión.

49. kai epoihsen eirhnhn meta twn ek baiqsourwn kai exhlqon ek thV polewV oti ouk hn autoiV ekei diatrofh tou sugkekleisqai en auth oti sabbaton hn th gh

49. Hizo la paz con los de Bet Sur, que salieron de la ciudad al no tener allí víveres para sostener el sitio por ser año sabático para la tierra.

50. kai katelabeto o basileuV thn baiqsouran kai apetaxen ekei frouran threin authn

50. El rey ocupó Bet Sur y dejó allí una guarnición para su defensa.

51. kai parenebalen epi to agiasma hmeraV pollaV kai esthsen ekei belostaseiV kai mhcanaV kai purobola kai liqobola kai skorpidia eiV to ballesqai belh kai sfendonaV

51. Muchos días estuvo sitiando el santuario. Levantó allí plataformas de tiro e ingenios de guerra, lanzallamas, catapultas, escorpiones de lanzar flechas y hondas.

52. kai epoihsan kai autoi mhcanaV proV taV mhcanaV autwn kai epolemhsan hmeraV pollaV

52. Por su parte, los sitiados construyeron ingenios contra los ingenios de los otros y combatieron durante muchos días.

53. brwmata de ouk hn en toiV aggeioiV dia to ebdomon etoV einai kai oi anaswzomenoi eiV thn ioudaian apo twn eqnwn katefagon to upoleimma thV paraqesewV

53. Pero no había víveres en los almacenes, porque aquel era año séptimo, y además los israelitas liberados de los gentiles y traídos a Judea habían consumido las últimas reservas.

54. kai upeleifqhsan en toiV agioiV andreV oligoi oti katekrathsen autwn o limoV kai eskorpisqhsan ekastoV eiV ton topon autou

54. Víctimas, pues, del hambre, dejaron unos pocos hombres en el Lugar Santo y los demás se dispersaron cada uno a su casa.

55. kai hkousen lusiaV oti filippoV on katesthsen o basileuV antiocoV eti zwntoV autou ekqreyai antiocon ton uion autou eiV to basileusai auton

55. Se enteró Lisias de que Filipo, aquel a quien el rey Antíoco había confiado antes de morir la educación de su hijo Antíoco para el trono,

56. apestreyen apo thV persidoV kai mhdiaV kai ai dunameiV ai poreuqeisai meta tou basilewV met' autou kai oti zhtei paralabein ta twn pragmatwn

56. había vuelto de Persia y Media y con él las tropas que acompañaron al rey, y que trataba de hacerse con la dirección del gobierno.

57. kai katespeuden kai epeneusen tou apelqein kai eipen proV ton basilea kai touV hgemonaV thV dunamewV kai touV andraV ekleipomen kaq' hmeran kai h trofh hmin oligh kai o topoV ou paremballomen estin ocuroV kai epikeitai hmin ta thV basileiaV

57. Entonces se apresuró a señalar la conveniencia de volverse, diciendo al rey, a los capitanes del ejército y a la tropa: «De día en día venimos a menos; las provisiones faltan; la plaza que asediamos está bien fortificada y los negocios del reino nos urgen.

58. nun oun dwmen dexiaV toiV anqrwpoiV toutoiV kai poihswmen met' autwn eirhnhn kai meta pantoV eqnouV autwn

58. Demos, pues, la mano a estos hombres, hagamos la paz con ellos y con toda su nación

59. kai sthswmen autoiV tou poreuesqai toiV nomimoiV autwn wV to proteron carin gar twn nomimwn autwn wn dieskedasamen wrgisqhsan kai epoihsan tauta panta

59. y permitámosles vivir según sus costumbres tradicionales, pues irritados por habérselas abolido nosotros, se han portado de esta manera.»

60. kai hresen o logoV enantion tou basilewV kai twn arcontwn kai apesteilen proV autouV eirhneusai kai epedexanto

60. El rey y los capitanes aprobaron la idea y el rey envió a proponer la paz a los sitiados. Estos la aceptaron

61. kai wmosen autoiV o basileuV kai oi arconteV epi toutoiV exhlqon ek tou ocurwmatoV

61. y el rey y los capitanes se la juraron. Con esta garantía salieron de la fortaleza

62. kai eishlqen o basileuV eiV oroV siwn kai eiden to ocurwma tou topou kai hqethsen ton orkismon on wmosen kai eneteilato kaqelein to teicoV kukloqen

62. y el rey entró en el monte Sión. Pero al ver la fortaleza de aquel lugar, violó el juramento que había hecho y ordenó destruir la muralla que lo rodeaba.

63. kai aphren kata spoudhn kai apestreyen eiV antioceian kai euren filippon kurieuonta thV polewV kai epolemhsen proV auton kai katelabeto thn polin bia

63. Luego, a toda prisa, partió y volvió a Antioquía, donde encontró a Filipo dueño de la ciudad. Le atacó y se apoderó de la ciudad por la fuerza.



Die Bibel in einem Jahr lesen

Werde Teil unserer Community und lese die gesamte Bibel in 365 Tagen. Ein strukturierter und inspirierender Weg, deinen Glauben und deine Bibelkenntnis zu vertiefen.