II Macabeus, 9

1. peri de ton kairon ekeinon etugcanen antiocoV analelukwV akosmwV ek twn peri thn persida topwn

1. eodem tempore Antiochus inhoneste revertebatur de Perside

2. eiselhluqei gar eiV thn legomenhn persepolin kai epeceirhsen ierosulein kai thn polin sunecein dio dh twn plhqwn ormhsantwn epi thn twn oplwn bohqeian etraphsan kai sunebh tropwqenta ton antiocon upo twn egcwriwn aschmona thn anazughn poihsasqai

2. intraverat enim ea quæ dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret

3. onti de autw kat' ekbatana prosepesen ta kata nikanora kai touV peri timoqeon gegonota

3. et cum venisset circa Ecbatana recognovit quæ erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt

4. eparqeiV de tw qumw weto kai thn twn pefugadeukotwn auton kakian eiV touV ioudaiouV enapereisasqai dio sunetaxen ton armathlathn adialeiptwV elaunonta katanuein thn poreian thV ex ouranou dh krisewV sunoushV autw outwV gar uperhfanwV eipen poluandrion ioudaiwn ierosoluma poihsw paragenomenoV ekei

4. elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Judæos retorquere ideoque jussit agitari currum sine intermissione agens iter cælesti eum judicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Judæorum eam facturum

5. o de pantepopthV kurioV o qeoV tou israhl epataxen auton aniatw kai aoratw plhgh arti de autou katalhxantoV ton logon elaben auton anhkestoV twn splagcnwn alghdwn kai pikrai twn endon basanoi

5. sed qui universa conspicit Dominus Israël percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amara internorum tormenta

6. panu dikaiwV ton pollaiV kai xenizousaiV sumforaiV eterwn splagcna basanisanta

6. et quidem satis juste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret

7. o d' oudamwV thV agerwciaV elhgen eti de kai thV uperhfaniaV epeplhrwto pur pnewn toiV qumoiV epi touV ioudaiouV kai keleuwn epoxunein thn poreian sunebh de kai pesein auton apo tou armatoV feromenou roizw kai duscerei ptwmati peripesonta panta ta melh tou swmatoV apostreblousqai

7. super hæc autem superbia repletus ignem spirans animo in Judæos et præcipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare

8. o d' arti dokwn toiV thV qalasshV kumasin epitassein dia thn uper anqrwpon alazoneian kai plastiggi ta twn orewn oiomenoV uyh sthsein kata ghn genomenoV en foreiw parekomizeto faneran tou qeou pasin thn dunamin endeiknumenoV

8. isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans

9. wste kai ek tou swmatoV tou dussebouV skwlhkaV anazein kai zwntoV en odunaiV kai alghdosin taV sarkaV autou diapiptein upo de thV osmhV autou pan to stratopedon barunesqai thn saprian

9. ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes ejus effluerent odore etiam illius et fetore exercitus gravaretur

10. kai ton mikrw proteron twn ouraniwn astrwn aptesqai dokounta parakomizein oudeiV edunato dia to thV osmhV aforhton baroV

10. et qui paulo ante sidera cæli contingere se arbitrabatur eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare

11. entauqa oun hrxato to polu thV uperhfaniaV lhgein teqrausmenoV kai eiV epignwsin ercesqai qeia mastigi kata stigmhn epiteinomenoV taiV alghdosin

11. hinc igitur cœpit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire divina admonitus plaga per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus

12. kai mhde thV osmhV autou dunamenoV anecesqai taut' efh dikaion upotassesqai tw qew kai mh qnhton onta isoqea fronein

12. et cum nec ipse jam fetorem suum ferre posset ita ait justum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire

13. huceto de o miaroV proV ton ouketi auton elehsonta despothn outwV legwn

13. orabat autem hæc scelestus Dominum a quo non esset misericordiam consecuturus

14. thn men agian polin hn speudwn paregineto isopedon poihsai kai poluandrion oikodomhsai eleuqeran anadeixai

14. et civitatem ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret et sepulchrum congestorum faceret nunc optat liberam reddere

15. touV de ioudaiouV ouV diegnwkei mhde tafhV axiwsai oiwnobrwtouV de sun toiV nhpioiV ekriyein qhrioiV pantaV autouV isouV aqhnaioiV poihsein

15. et Judæos quos nec sepultura quidem se dignos habituros sed avibus ac feris diripiendos traditurum et cum parvulis exterminaturum dixerat æquales nunc Atheniensibus facturum pollicetur

16. on de proteron eskuleusen agion new kallistoiV anaqhmasin kosmhsein kai ta iera skeuh poluplasia panta apodwsein taV de epiballousaV proV taV qusiaV suntaxeiV ek twn idiwn prosodwn corhghsein

16. templum etiam sanctum quod prius expoliaverat optimis donis ornaturum et sancta vasa multiplicaturum et pertinentes ad sacrificia sumptus de reditibus suis præstaturum

17. proV de toutoiV kai ioudaion esesqai kai panta topon oikhton epeleusesqai kataggellonta to tou qeou kratoV

17. super hæc et Judæum futurum et omnem locum terræ perambulaturum et prædicaturum Dei potestatem

18. oudamwV de lhgontwn twn ponwn epelhluqei gar ep' auton dikaia h tou qeou krisiV ta kat' auton apelpisaV egrayen proV touV ioudaiouV thn upogegrammenhn epistolhn ikethriaV taxin ecousan periecousan de outwV

18. sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum justum Dei judicium desperans scripsit ad Judæos in modum deprecationis epistulam hæc continentem

19. toiV crhstoiV ioudaioiV toiV politaiV polla cairein kai ugiainein kai eu prattein basileuV kai strathgoV antiocoV

19. optimis civibus Judæis plurimam salutem et bene valere et esse felices rex et princeps Antiochus

20. ei errwsqe kai ta tekna kai ta idia kata gnwmhn estin umin eiV ouranon thn elpida ecwn

20. si bene valetis et filii vestri et ex sententia vobis cuncta sunt maximas agimus gratias

21. umwn thn timhn kai thn eunoian emnhmoneuon filostorgwV epanagwn ek twn kata thn persida topwn kai peripeswn asqeneia duscereian ecoush anagkaion hghsamhn frontisai thV koinhV pantwn asfaleiaV

21. et ego in infirmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere

22. ouk apoginwskwn ta kat' emauton alla ecwn pollhn elpida ekfeuxesqai thn asqeneian

22. non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem

23. qewrwn de oti kai o pathr kaq' ouV kairouV eiV touV anw topouV estratopedeusen anedeixen ton diadexamenon

23. respiciens autem quod et pater quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum ostendit qui post se susciperet principatum

24. opwV ean ti paradoxon apobainh h kai prosaggelqh ti duscereV eidoteV oi kata thn cwran w kataleleiptai ta pragmata mh epitarasswntai

24. ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur

25. proV de toutoiV katanown touV parakeimenouV dunastaV kai geitniwntaV th basileia toiV kairoiV epecontaV kai prosdokwntaV to apobhsomenon anadedeica ton uion antiocon basilea on pollakiV anatrecwn eiV taV epanw satrapeiaV toiV pleistoiV umwn parekatetiqemhn kai sunistwn gegrafa de proV auton ta upogegrammena

25. ad hæc considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem sæpe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quæ subiecta sunt

26. parakalw oun umaV kai axiw memnhmenouV twn euergesiwn koinh kai kat' idian ekaston sunthrein thn ousan eunoian eiV eme kai ton uion

26. orate itaque vos et peto memores beneficiorum publice et privatim ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum

27. pepeismai gar auton epieikwV kai filanqrwpwV parakolouqounta th emh proairesei sumperienecqhsesqai umin

27. confido enim eum modeste et humane acturum et sequentem propositum meum communem vobis fore

28. o men oun androfonoV kai blasfhmoV ta ceirista paqwn wV eterouV dieqhken epi xenhV en toiV oresin oiktistw morw katestreyen ton bion

28. igitur homicida et blasphemus pessime percussus et ut ipse alios tractaverat peregre in montibus miserabili obitu vita functus est

29. parekomizeto de to swma filippoV o suntrofoV autou oV kai dieulabhqeiV ton uion antiocou proV ptolemaion ton filomhtora eiV aigupton diekomisqh

29. transferebat autem corpus Philippus conlactaneus ejus qui metuens filium Antiochi ad Ptolomeum Filometora in Ægyptum abiit