I Samuel, 17

1. kai sunagousin allofuloi taV parembolaV autwn eiV polemon kai sunagontai eiV sokcwq thV ioudaiaV kai paremballousin ana meson sokcwq kai ana meson azhka en efermem

1. congregantes vero Philisthim agmina sua in prœlium convenerunt in Soccho Judæ et castrametati sunt inter Soccho et Azeca in finibus Dommim

2. kai saoul kai oi andreV israhl sunagontai kai paremballousin en th koiladi autoi paratassontai eiV polemon ex enantiaV allofulwn

2. porro Saul et viri Israël congregati venerunt in valle Terebinthi et direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthim

3. kai allofuloi istantai epi tou orouV entauqa kai israhl istatai epi tou orouV entauqa kai o aulwn ana meson autwn

3. et Philisthim stabant super montem ex hac parte et Israël stabat super montem ex altera parte vallisque erat inter eos

4. kai exhlqen anhr dunatoV ek thV parataxewV twn allofulwn goliaq onoma autw ek geq uyoV autou tessarwn phcewn kai spiqamhV

4. et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum nomine Goliath de Geth altitudinis sex cubitorum et palmo

5. kai perikefalaia epi thV kefalhV autou kai qwraka alusidwton autoV endedukwV kai o staqmoV tou qwrakoV autou pente ciliadeV siklwn calkou kai sidhrou

5. et cassis ærea super caput ejus et lorica hamata induebatur porro pondus loricæ ejus quinque milia siclorum æris

6. kai knhmideV calkai epanw twn skelwn autou kai aspiV calkh ana meson twn wmwn autou

6. et ocreas æreas habebat in cruribus et clypeus æreus tegebat umeros ejus

7. kai o kontoV tou doratoV autou wsei mesaklon ufainontwn kai h logch autou exakosiwn siklwn sidhrou kai o airwn ta opla autou proeporeueto autou

7. hastile autem hastæ ejus erat quasi liciatorium texentium ipsum autem ferrum hastæ ejus sescentos siclos habebat ferri et armiger ejus antecedebat eum

8. kai esth kai anebohsen eiV thn parataxin israhl kai eipen autoiV ti ekporeuesqe parataxasqai polemw ex enantiaV hmwn ouk egw eimi allofuloV kai umeiV ebraioi tou saoul eklexasqe eautoiV andra kai katabhtw proV me

8. stansque clamabat adversum falangas Israël et dicebat eis quare venitis parati ad prœlium numquid ego non sum Philistheus et vos servi Saul eligite ex vobis virum et descendat ad singulare certamen

9. kai ean dunhqh proV eme polemhsai kai ean pataxh me kai esomeqa umin eiV doulouV ean de egw dunhqw kai pataxw auton esesqe hmin eiV doulouV kai douleusete hmin

9. si quiverit pugnare mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego prævaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis

10. kai eipen o allofuloV idou egw wneidisa thn parataxin israhl shmeron en th hmera tauth dote moi andra kai monomachsomen amfoteroi

10. et ajebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen

11. kai hkousen saoul kai paV israhl ta rhmata tou allofulou tauta kai exesthsan kai efobhqhsan sfodra

11. audiens autem Saul et omnes viri israhelitæ sermones Philisthei hujuscemodi stupebant et metuebant nimis

12.

12. David autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Juda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros

13.

13. abierunt autem tres filii ejus majores post Saul in prœlium et nomina trium filiorum ejus qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma

14.

14. David autem erat minimus tribus ergo majoribus secutis Saulem

15.

15. abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem

16.

16. procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus

17.

17. dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis œphi pulentæ et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos

18.

18. et decem formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disce

19.

19. Saul autem et illi et omnes filii Israël in valle Terebinthi pugnabant adversum Philisthim

20.

20. surrexit itaque David mane et commendavit gregem custodi et onustus abiit sicut præceperat ei Isai et venit ad locum Magala et ad exercitum qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine

21.

21. direxerat enim aciem Israël sed et Philisthim ex adverso fuerant præparati

22.

22. derelinquens ergo David vasa quæ adtulerat sub manu custodis ad sarcinas cucurrit ad locum certaminis et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos

23.

23. cumque adhuc ille loqueretur eis apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine Philistheus de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo hæc eadem verba audivit David

24.

24. omnes autem Israhelitæ cum vidissent virum fugerunt a facie ejus timentes eum valde

25.

25. et dixit unus quispiam de Israël num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domum patris ejus faciet absque tributo in Israël

26.

26. et ait David ad viros qui stabant secum dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israël quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis

27.

27. referebat autem ei populus eundem sermonem dicens hæc dabuntur viro qui percusserit eum

28.

28. quod cum audisset Heliab frater ejus major loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ego novi superbiam tuam et nequitiam cordis tui quia ut videres prœlium descendisti

29.

29. et dixit David quid feci numquid non verbum est

30.

30. et declinavit paululum ab eo ad alium dixitque eundem sermonem et respondit ei populus verbum sicut et prius

31.

31. audita sunt autem verba quæ locutus est David et adnuntiata in conspectu Saul

32. kai eipen dauid proV saoul mh dh sumpesetw h kardia tou kuriou mou ep' auton o douloV sou poreusetai kai polemhsei meta tou allofulou toutou

32. ad quem cum fuisset adductus locutus est ei non concidat cor cujusquam in eo ego servus tuus vadam et pugnabo adversus Philistheum

33. kai eipen saoul proV dauid ou mh dunhsh poreuqhnai proV ton allofulon tou polemein met' autou oti paidarion ei su kai autoV anhr polemisthV ek neothtoV autou

33. et ait Saul ad David non vales resistere Philistheo isti nec pugnare adversum eum quia puer es hic autem vir bellator ab adulescentia sua

34. kai eipen dauid proV saoul poimainwn hn o douloV sou tw patri autou en tw poimniw kai otan hrceto o lewn kai h arkoV kai elambanen probaton ek thV agelhV

34. dixitque David ad Saul pascebat servus tuus patris sui gregem et veniebat leo vel ursus tollebatque arietem de medio gregis

35. kai exeporeuomhn opisw autou kai epataxa auton kai exespasa ek tou stomatoV autou kai ei epanistato ep' eme kai ekrathsa tou faruggoV autou kai epataxa kai eqanatwsa auton

35. et sequebar eos et percutiebam eruebamque de ore eorum et illi consurgebant adversum me et adprehendebam mentum eorum et suffocabam interficiebamque eos

36. kai thn arkon etupten o douloV sou kai ton leonta kai estai o allofuloV o aperitmhtoV wV en toutwn ouci poreusomai kai pataxw auton kai afelw shmeron oneidoV ex israhl dioti tiV o aperitmhtoV outoV oV wneidisen parataxin qeou zwntoV

36. nam et leonem et ursum interfeci ego servus tuus erit igitur et Philistheus hic incircumcisus quasi unus ex eis quia ausus est maledicere exercitum Dei viventis

37. kurioV oV exeilato me ek ceiroV tou leontoV kai ek ceiroV thV arkou autoV exeleitai me ek ceiroV tou allofulou tou aperitmhtou toutou kai eipen saoul proV dauid poreuou kai estai kurioV meta sou

37. et ait David Dominus qui eruit me de manu leonis et de manu ursi ipse liberabit me de manu Philisthei hujus dixit autem Saul ad David vade et Dominus tecum sit

38. kai enedusen saoul ton dauid manduan kai perikefalaian calkhn peri thn kefalhn autou

38. et induit Saul David vestimentis suis et inposuit galeam æream super caput ejus et vestivit eum lorica

39. kai ezwsen ton dauid thn romfaian autou epanw tou manduou autou kai ekopiasen peripathsaV apax kai diV kai eipen dauid proV saoul ou mh dunwmai poreuqhnai en toutoiV oti ou pepeiramai kai afairousin auta ap' autou

39. accinctus ergo David gladio ejus super veste sua cœpit temptare si armatus posset incedere non enim habebat consuetudinem dixitque David ad Saul non possum sic incedere quia nec usum habeo et deposuit ea

40. kai elaben thn bakthrian autou en th ceiri autou kai exelexato eautw pente liqouV leiouV ek tou ceimarrou kai eqeto autouV en tw kadiw tw poimenikw tw onti autw eiV sulloghn kai sfendonhn autou en th ceiri autou kai proshlqen proV ton andra ton allofulon

40. et tulit baculum suum quem semper habebat in manibus et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente et misit eos in peram pastoralem quam habebat secum et fundam manu tulit et processit adversum Philistheum

41.

41. ibat autem Philistheus incedens et adpropinquans adversum David et armiger ejus ante eum

42. kai eiden goliad ton dauid kai htimasen auton oti autoV hn paidarion kai autoV purrakhV meta kallouV ofqalmwn

42. cumque inspexisset Philistheus et vidisset David despexit eum erat enim adulescens rufus et pulcher aspectu

43. kai eipen o allofuloV proV dauid wsei kuwn egw eimi oti su erch ep' eme en rabdw kai liqoiV kai eipen dauid ouci all' h ceirw kunoV kai kathrasato o allofuloV ton dauid en toiV qeoiV autou

43. et dixit Philistheus ad David numquid ego canis sum quod tu venis ad me cum baculo et maledixit Philistheus David in diis suis

44. kai eipen o allofuloV proV dauid deuro proV me kai dwsw taV sarkaV sou toiV peteinoiV tou ouranou kai toiV kthnesin thV ghV

44. dixitque ad David veni ad me et dabo carnes tuas volatilibus cæli et bestiis terræ

45. kai eipen dauid proV ton allofulon su erch proV me en romfaia kai en dorati kai en aspidi kagw poreuomai proV se en onomati kuriou sabawq qeou parataxewV israhl hn wneidisaV shmeron

45. dixit autem David ad Philistheum tu venis ad me cum gladio et hasta et clypeo ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum Dei agminum Israël quibus exprobrasti

46. kai apokleisei se kurioV shmeron eiV thn ceira mou kai apoktenw se kai afelw thn kefalhn sou apo sou kai dwsw ta kwla sou kai ta kwla parembolhV allofulwn en tauth th hmera toiV peteinoiV tou ouranou kai toiV qhrioiV thV ghV kai gnwsetai pasa h gh oti estin qeoV en israhl

46. hodie et dabit te Dominus in manu mea et percutiam te et auferam caput tuum a te et dabo cadaver castrorum Philisthim hodie volatilibus cæli et bestiis terræ ut sciat omnis terra quia est Deus in Israël

47. kai gnwsetai pasa h ekklhsia auth oti ouk en romfaia kai dorati swzei kurioV oti tou kuriou o polemoV kai paradwsei kurioV umaV eiV ceiraV hmwn

47. et noverit universa ecclesia hæc quia non in gladio nec in hasta salvat Dominus ipsius est enim bellum et tradet vos in manus nostras

48. kai anesth o allofuloV kai eporeuqh eiV sunanthsin dauid

48. cum ergo surrexisset Philistheus et veniret et adpropinquaret contra David festinavit David et cucurrit ad pugnam ex adverso Philisthei

49. kai exeteinen dauid thn ceira autou eiV to kadion kai elaben ekeiqen liqon ena kai esfendonhsen kai epataxen ton allofulon epi to metwpon autou kai diedu o liqoV dia thV perikefalaiaV eiV to metwpon autou kai epesen epi proswpon autou epi thn ghn

49. et misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda jecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte ejus et cecidit in faciem suam super terram

50.

50. prævaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu David

51. kai edramen dauid kai epesth ep' auton kai elaben thn romfaian autou kai eqanatwsen auton kai afeilen thn kefalhn autou kai eidon oi allofuloi oti teqnhken o dunatoV autwn kai efugon

51. cucurrit et stetit super Philistheum et tulit gladium ejus et eduxit de vagina sua et interfecit eum præciditque caput ejus videntes autem Philisthim quod mortuus esset fortissimus eorum fugerunt

52. kai anistantai andreV israhl kai iouda kai hlalaxan kai katediwxan opisw autwn ewV eisodou geq kai ewV thV pulhV askalwnoV kai epesan traumatiai twn allofulwn en th odw twn pulwn kai ewV geq kai ewV akkarwn

52. et consurgentes viri Israël et Juda vociferati sunt et persecuti Philistheos usque dum venirent in vallem et usque ad portas Accaron cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth et usque Accaron

53. kai anestreyan andreV israhl ekklinonteV opisw twn allofulwn kai katepatoun taV parembolaV autwn

53. et revertentes filii Israël postquam persecuti fuerant Philistheos invaserunt castra eorum

54. kai elaben dauid thn kefalhn tou allofulou kai hnegken authn eiV ierousalhm kai ta skeuh autou eqhken en tw skhnwmati autou

54. adsumens autem David caput Philisthei adtulit illud in Hierusalem arma vero ejus posuit in tabernaculo suo

55.

55. eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra Philistheum ait ad Abner principem militiæ de qua stirpe descendit hic adulescens Abner dixitque Abner vivit anima tua rex si novi

56.

56. et ait rex interroga tu cujus filius sit iste puer

57.

57. cumque regressus esset David percusso Philistheo tulit eum Abner et introduxit coram Saul caput Philisthei habentem in manu

58.

58. et ait ad eum Saul de qua progenie es o adulescens dixitque David filius servi tui Isai Bethleemitæ ego sum