Gênesis, 24

1. kai abraam hn presbuteroV probebhkwV hmerwn kai kurioV euloghsen ton abraam kata panta

1. erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei

2. kai eipen abraam tw paidi autou tw presbuterw thV oikiaV autou tw arconti pantwn twn autou qeV thn ceira sou upo ton mhron mou

2. dixitque ad servum seniorem domus suæ qui præerat omnibus quæ habebat pone manum tuam subter femur meum

3. kai exorkiw se kurion ton qeon tou ouranou kai ton qeon thV ghV ina mh labhV gunaika tw uiw mou isaak apo twn qugaterwn twn cananaiwn meq' wn egw oikw en autoiV

3. ut adiurem te per Dominum Deum cæli et terræ ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananeorum inter quos habito

4. alla eiV thn ghn mou ou egenomhn poreush kai eiV thn fulhn mou kai lhmyh gunaika tw uiw mou isaak ekeiqen

4. sed ad terram et ad cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxorem filio meo Isaac

5. eipen de proV auton o paiV mhpote ou bouletai h gunh poreuqhnai met' emou opisw eiV thn ghn tauthn apostreyw ton uion sou eiV thn ghn oqen exhlqeV ekeiqen

5. respondit servus si noluerit mulier venire mecum in terram hanc num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es

6. eipen de proV auton abraam prosece seautw mh apostreyhV ton uion mou ekei

6. dixit Abraham cave nequando reducas illuc filium meum

7. kurioV o qeoV tou ouranou kai o qeoV thV ghV oV elaben me ek tou oikou tou patroV mou kai ek thV ghV hV egenhqhn oV elalhsen moi kai wmosen moi legwn soi dwsw thn ghn tauthn kai tw spermati sou autoV apostelei ton aggelon autou emprosqen sou kai lhmyh gunaika tw uiw mou isaak ekeiqen

7. Dominus Deus cæli qui tulit me de domo patris mei et de terra nativitatis meæ qui locutus est mihi et juravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo

8. ean de mh qelh h gunh poreuqhnai meta sou eiV thn ghn tauthn kaqaroV esh apo tou orkou toutou monon ton uion mou mh apostreyhV ekei

8. sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis juramento filium tantum meum ne reducas illuc

9. kai eqhken o paiV thn ceira autou upo ton mhron abraam tou kuriou autou kai wmosen autw peri tou rhmatoV toutou

9. posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et juravit illi super sermone hoc

10. kai elaben o paiV deka kamhlouV apo twn kamhlwn tou kuriou autou kai apo pantwn twn agaqwn tou kuriou autou meq' eautou kai anastaV eporeuqh eiV thn mesopotamian eiV thn polin nacwr

10. tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis ejus portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor

11. kai ekoimisen taV kamhlouV exw thV polewV para to frear tou udatoV to proV oye hnika ekporeuontai ai udreuomenai

11. cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum juxta puteum aquæ vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit

12. kai eipen kurie o qeoV tou kuriou mou abraam euodwson enantion emou shmeron kai poihson eleoV meta tou kuriou mou abraam

12. Domine Deus domini mei Abraham occurre obsecro hodie mihi et fac misericordiam cum domino meo Abraham

13. idou egw esthka epi thV phghV tou udatoV ai de qugatereV twn oikountwn thn polin ekporeuontai antlhsai udwr

13. ecce ego sto propter fontem aquæ et filiæ habitatorum hujus civitatis egredientur ad hauriendam aquam

14. kai estai h parqenoV h an egw eipw epiklinon thn udrian sou ina piw kai eiph moi pie kai taV kamhlouV sou potiw ewV an pauswntai pinousai tauthn htoimasaV tw paidi sou isaak kai en toutw gnwsomai oti epoihsaV eleoV tw kuriw mou abraam

14. igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam præparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo

15. kai egeneto pro tou suntelesai auton lalounta en th dianoia kai idou rebekka exeporeueto h tecqeisa baqouhl uiw melcaV thV gunaikoV nacwr adelfou de abraam ecousa thn udrian epi twn wmwn authV

15. necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchæ uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula

16. h de parqenoV hn kalh th oyei sfodra parqenoV hn anhr ouk egnw authn katabasa de epi thn phghn eplhsen thn udrian kai anebh

16. puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur

17. epedramen de o paiV eiV sunanthsin authV kai eipen potison me mikron udwr ek thV udriaV sou

17. occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum præbe aquæ de hydria tua

18. h de eipen pie kurie kai espeusen kai kaqeilen thn udrian epi ton braciona authV kai epotisen auton

18. quæ respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum

19. ewV epausato pinwn kai eipen kai taiV kamhloiV sou udreusomai ewV an pasai piwsin

19. cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant

20. kai espeusen kai exekenwsen thn udrian eiV to potisthrion kai edramen eti epi to frear antlhsai kai udreusato pasaiV taiV kamhloiV

20. effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit

21. o de anqrwpoV katemanqanen authn kai paresiwpa tou gnwnai ei euodwken kurioV thn odon autou h ou

21. ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non

22. egeneto de hnika epausanto pasai ai kamhloi pinousai elaben o anqrwpoV enwtia crusa ana dracmhn olkhV kai duo yelia epi taV ceiraV authV deka cruswn olkh autwn

22. postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem

23. kai ephrwthsen authn kai eipen qugathr tinoV ei anaggeilon moi ei estin para tw patri sou topoV hmin katalusai

23. dixitque ad eam cujus es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum

24. kai eipen autw qugathr baqouhl eimi egw tou melcaV on eteken tw nacwr

24. quæ respondit filia Bathuelis sum filii Melchæ quem peperit Nahor

25. kai eipen autw kai acura kai cortasmata polla par' hmin kai topoV tou katalusai

25. et addidit dicens palearum quoque et fæni plurimum est apud nos et locus spatiosus ad manendum

26. kai eudokhsaV o anqrwpoV prosekunhsen kuriw

26. inclinavit se homo et adoravit Dominum

27. kai eipen euloghtoV kurioV o qeoV tou kuriou mou abraam oV ouk egkatelipen thn dikaiosunhn autou kai thn alhqeian apo tou kuriou mou eme euodwken kurioV eiV oikon tou adelfou tou kuriou mou

27. dicens benedictus Dominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei

28. kai dramousa h paiV aphggeilen eiV ton oikon thV mhtroV authV kata ta rhmata tauta

28. cucurrit itaque puella et nuntiavit in domum matris suæ omnia quæ audierat

29. th de rebekka adelfoV hn w onoma laban kai edramen laban proV ton anqrwpon exw epi thn phghn

29. habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban qui festinus egressus est ad hominem ubi erat fons

30. kai egeneto hnika eiden ta enwtia kai ta yelia epi taV ceiraV thV adelfhV autou kai ote hkousen ta rhmata rebekkaV thV adelfhV autou legoushV outwV lelalhken moi o anqrwpoV kai hlqen proV ton anqrwpon esthkotoV autou epi twn kamhlwn epi thV phghV

30. cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suæ et audisset cuncta verba referentis hæc locutus est mihi homo venit ad virum qui stabat juxta camelos et propter fontem aquæ

31. kai eipen autw deuro eiselqe euloghtoV kurioV ina ti esthkaV exw egw de htoimaka thn oikian kai topon taiV kamhloiV

31. dixitque ad eum ingredere benedicte Domini cur foris stas præparavi domum et locum camelis

32. eishlqen de o anqrwpoV eiV thn oikian kai apesaxen taV kamhlouV kai edwken acura kai cortasmata taiV kamhloiV kai udwr niyasqai toiV posin autou kai toiV posin twn andrwn twn met' autou

32. et introduxit eum hospitium ac destravit camelos deditque paleas et fænum et aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui venerant cum eo

33. kai pareqhken autoiV artouV fagein kai eipen ou mh fagw ewV tou lalhsai me ta rhmata mou kai eipan lalhson

33. et adpositus est in conspectu ejus panis qui ait non comedam donec loquar sermones meos respondit ei loquere

34. kai eipen paiV abraam egw eimi

34. at ille servus inquit Abraham sum

35. kurioV de euloghsen ton kurion mou sfodra kai uywqh kai edwken autw probata kai moscouV argurion kai crusion paidaV kai paidiskaV kamhlouV kai onouV

35. et Dominus benedixit domino meo valde magnificatusque est et dedit ei oves et boves argentum et aurum servos et ancillas camelos et asinos

36. kai eteken sarra h gunh tou kuriou mou uion ena tw kuriw mou meta to ghrasai auton kai edwken autw osa hn autw

36. et peperit Sarra uxor domini mei filium domino meo in senectute sua deditque illi omnia quæ habuerat

37. kai wrkisen me o kurioV mou legwn ou lhmyh gunaika tw uiw mou apo twn qugaterwn twn cananaiwn en oiV egw paroikw en th gh autwn

37. et adiuravit me dominus meus dicens non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananeorum in quorum terra habito

38. all' h eiV ton oikon tou patroV mou poreush kai eiV thn fulhn mou kai lhmyh gunaika tw uiw mou ekeiqen

38. sed ad domum patris mei perges et de cognatione mea accipies uxorem filio meo

39. eipa de tw kuriw mou mhpote ou poreusetai h gunh met' emou

39. ego vero respondi domino meo quid si noluerit venire mecum mulier

40. kai eipen moi kurioV w euhresthsa enantion autou autoV apostelei ton aggelon autou meta sou kai euodwsei thn odon sou kai lhmyh gunaika tw uiw mou ek thV fulhV mou kai ek tou oikou tou patroV mou

40. Dominus ait in cujus conspectu ambulo mittet angelum suum tecum et diriget viam tuam accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea et de domo patris mei

41. tote aqwoV esh apo thV araV mou hnika gar ean elqhV eiV thn emhn fulhn kai mh soi dwsin kai esh aqwoV apo tou orkismou mou

41. innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos et non dederint tibi

42. kai elqwn shmeron epi thn phghn eipa kurie o qeoV tou kuriou mou abraam ei su euodoiV thn odon mou hn nun egw poreuomai ep' authn

42. veni ergo hodie ad fontem et dixi Domine Deus domini mei Abraham si direxisti viam meam in qua nunc ambulo

43. idou egw efesthka epi thV phghV tou udatoV kai ai qugatereV twn anqrwpwn thV polewV exeleusontai udreusasqai udwr kai estai h parqenoV h an egw eipw potison me mikron udwr ek thV udriaV sou

43. ecce sto juxta fontem aquæ et virgo quæ egredietur ad hauriendam aquam audierit a me da mihi pauxillum aquæ ad bibendum ex hydria tua

44. kai eiph moi kai su pie kai taiV kamhloiV sou udreusomai auth h gunh hn htoimasen kurioV tw eautou qeraponti isaak kai en toutw gnwsomai oti pepoihkaV eleoV tw kuriw mou abraam

44. et dixerit mihi et tu bibe et camelis tuis hauriam ipsa est mulier quam præparavit Dominus filio domini mei

45. kai egeneto pro tou suntelesai me lalounta en th dianoia euquV rebekka exeporeueto ecousa thn udrian epi twn wmwn kai katebh epi thn phghn kai udreusato eipa de auth potison me

45. dum hæc mecum tacitus volverem apparuit Rebecca veniens cum hydria quam portabat in scapula descenditque ad fontem et hausit aquam et ajo ad eam da mihi paululum bibere

46. kai speusasa kaqeilen thn udrian authV af' eauthV kai eipen pie su kai taV kamhlouV sou potiw kai epion kai taV kamhlouV mou epotisen

46. quæ festina deposuit hydriam de umero et dixit mihi et tu bibe et camelis tuis potum tribuam bibi et adaquavit camelos

47. kai hrwthsa authn kai eipa tinoV ei qugathr h de efh qugathr baqouhl eimi tou uiou nacwr on eteken autw melca kai perieqhka auth ta enwtia kai ta yelia peri taV ceiraV authV

47. interrogavique eam et dixi cujus es filia quæ respondit filia Bathuelis sum filii Nahor quem peperit illi Melcha suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus et armillas posui in manibus

48. kai eudokhsaV prosekunhsa kuriw kai euloghsa kurion ton qeon tou kuriou mou abraam oV euodwsen moi en odw alhqeiaV labein thn qugatera tou adelfou tou kuriou mou tw uiw autou

48. pronusque adoravi Dominum benedicens Domino Deo domini mei Abraham qui perduxisset me recto itinere ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus

49. ei oun poieite umeiV eleoV kai dikaiosunhn proV ton kurion mou apaggeilate moi ei de mh apaggeilate moi ina epistreyw eiV dexian h eiV aristeran

49. quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo indicate mihi sin autem aliud placet et hoc dicite ut vadam ad dextram sive ad sinistram

50. apokriqeiV de laban kai baqouhl eipan para kuriou exhlqen to prostagma touto ou dunhsomeqa oun soi anteipein kakon kalw

50. responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non possumus extra placitum ejus quicquam aliud tecum loqui

51. idou rebekka enwpion sou labwn apotrece kai estw gunh tw uiw tou kuriou sou kaqa elalhsen kurioV

51. en Rebecca coram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus

52. egeneto de en tw akousai ton paida ton abraam twn rhmatwn toutwn prosekunhsen epi thn ghn kuriw

52. quod cum audisset puer Abraham adoravit in terra Dominum

53. kai exenegkaV o paiV skeuh argura kai crusa kai imatismon edwken rebekka kai dwra edwken tw adelfw authV kai th mhtri authV

53. prolatisque vasis argenteis et aureis ac vestibus dedit ea Rebeccæ pro munere fratribus quoque ejus et matri dona obtulit

54. kai efagon kai epion autoV kai oi andreV oi met' autou onteV kai ekoimhqhsan kai anastaV prwi eipen ekpemyate me ina apelqw proV ton kurion mou

54. initoque convivio vescentes pariter et bibentes manserunt ibi surgens autem mane locutus est puer dimittite me ut vadam ad dominum meum

55. eipan de oi adelfoi authV kai h mhthr meinatw h parqenoV meq' hmwn hmeraV wsei deka kai meta tauta apeleusetai

55. responderunt fratres ejus et mater maneat puella saltem decem dies apud nos et postea proficiscetur

56. o de eipen proV autouV mh katecete me kai kurioV euodwsen thn odon mou ekpemyate me ina apelqw proV ton kurion mou

56. nolite ait me retinere quia Dominus direxit viam meam dimittite me ut pergam ad dominum meum

57. oi de eipan kaleswmen thn paida kai erwthswmen to stoma authV

57. dixerunt vocemus puellam et quæramus ipsius voluntatem

58. kai ekalesan rebekkan kai eipan auth poreush meta tou anqrwpou toutou h de eipen poreusomai

58. cumque vocata venisset sciscitati sunt vis ire cum homine isto quæ ait vadam

59. kai exepemyan rebekkan thn adelfhn autwn kai ta uparconta authV kai ton paida ton abraam kai touV met' autou

59. dimiserunt ergo eam et nutricem illius servumque Abraham et comites ejus

60. kai euloghsan rebekkan thn adelfhn autwn kai eipan auth adelfh hmwn ei ginou eiV ciliadaV muriadwn kai klhronomhsatw to sperma sou taV poleiV twn upenantiwn

60. inprecantes prospera sorori suæ atque dicentes soror nostra es crescas in mille milia et possideat semen tuum portas inimicorum suorum

61. anastasa de rebekka kai ai abrai authV epebhsan epi taV kamhlouV kai eporeuqhsan meta tou anqrwpou kai analabwn o paiV thn rebekkan aphlqen

61. igitur Rebecca et puellæ illius ascensis camelis secutæ sunt virum qui festinus revertebatur ad dominum suum

62. isaak de eporeueto dia thV erhmou kata to frear thV orasewV autoV de katwkei en th gh th proV liba

62. eo tempore Isaac deambulabat per viam quæ ducit ad puteum cujus nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi

63. kai exhlqen isaak adoleschsai eiV to pedion to proV deilhV kai anableyaV toiV ofqalmoiV eiden kamhlouV ercomenaV

63. et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata jam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul

64. kai anableyasa rebekka toiV ofqalmoiV eiden ton isaak kai katephdhsen apo thV kamhlou

64. Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo

65. kai eipen tw paidi tiV estin o anqrwpoV ekeinoV o poreuomenoV en tw pediw eiV sunanthsin hmin eipen de o paiV outoV estin o kurioV mou h de labousa to qeristron periebaleto

65. et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se

66. kai dihghsato o paiV tw isaak panta ta rhmata a epoihsen

66. servus autem cuncta quæ gesserat narravit Isaac

67. eishlqen de isaak eiV ton oikon thV mhtroV autou kai elaben thn rebekkan kai egeneto autou gunh kai hgaphsen authn kai pareklhqh isaak peri sarraV thV mhtroV autou

67. qui introduxit eam in tabernaculum Sarræ matris suæ et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret