Liber Genesis, 41

1. post duos annos vidit Pharao somnium putabat se stare super fluvium

1. Post duos annos vidit pharao somnium. Putabat se stare super fluvium,

2. de quo ascendebant septem boves pulchræ et crassæ nimis et pascebantur in locis palustribus

2. de quo ascendebant septem boves pulchrae et crassae et pascebantur in locis palustribus.

3. aliæ quoque septem emergebant de flumine fœdæ confectæque macie et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus

3. Aliae quoque septem emergebant post illas de flumine foedae confectaeque macie et stabant in ipsa amnis ripa;

4. devoraveruntque eas quarum mira species et habitudo corporum erat expergefactus Pharao

4. devoraveruntque septem boves pulchras et crassas. Expergefactus pharao

5. rursum dormivit et vidit alterum somnium septem spicæ pullulabant in culmo uno plenæ atque formonsæ

5. rursum dormivit et vidit alterum somnium. Septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque formosae.

6. aliæ quoque totidem spicæ tenues et percussæ uredine oriebantur

6. Aliae quoque totidem spicae tenues et percussae vento urente oriebantur

7. devorantes omnem priorum pulchritudinem evigilans post quietem

7. devorantes omnem priorum pulchritudinem. Evigilavit pharao, et ecce erat somnium!

8. et facto mane pavore perterritus misit ad coniectores Ægypti cunctosque sapientes et accersitis narravit somnium nec erat qui interpretaretur

8. Et, facto mane, pavore perterritus misit ad omnes coniectores Aegypti cunctosque sapientes suos; et accersitis narravit somnium, nec erat qui interpretaretur.

9. tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum

9. Tunc demum reminiscens pincernarum magister ait: “Confiteor peccatum meum.

10. iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi jussit in carcerem principis militum

10. Iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi iussit in carcerem principis satellitum,

11. ubi una nocte uterque vidimus somnium præsagum futurorum

11. ubi una nocte uterque vidimus somnium praesagum futurorum.

12. erat ibi puer hebræus ejusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia

12. Erat ibi puer Hebraeus eiusdem ducis satellitum famulus, cui narrantes somnia

13. audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum officio meo et ille suspensus est in cruce

13. audivimus quidquid postea rei probavit eventus. Ego enim redditus sum officio meo, et ille suspensus est in patibulo”.

14. protinus ad regis imperium eductum de carcere Joseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei

14. Protinus ad regis imperium eductum de carcere Ioseph totonderunt ac, veste mutata, obtulerunt ei.

15. cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quæ audivi te prudentissime conicere

15. Cui ille ait: “Vidi somnia, nec est qui edisserat; quae audivi te sapientissime conicere”.

16. respondit Joseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni

16. Respondit Ioseph: “Absque me Deus respondebit prospera pharaoni!”.

17. narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis

17. Narravit ergo pharao, quod viderat: “Putabam me stare super ripam fluminis

18. et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quæ in pastu paludis virecta carpebant

18. et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus, quae in pastu paludis virecta carpebant.

19. et ecce has sequebantur aliæ septem boves in tantum deformes et macilentæ ut numquam tales in terra Ægypti viderim

19. Et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae, ut numquam tales in terra Aegypti viderim;

20. quæ devoratis et consumptis prioribus

20. quae, devoratis et consumptis prioribus,

21. nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigilans rursum sopore depressus

21. nullum saturitatis dedere vestigium; sed simili macie et squalore torpebant. Evigilans, rursus sopore depressus,

22. vidi somnium septem spicæ pullulabant in culmo uno plenæ atque pulcherrimæ

22. vidi somnium: Septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae.

23. aliæ quoque septem tenues et percussæ uredine oriebantur stipula

23. Aliae quoque septem tenues et percussae vento urente oriebantur e stipula;

24. quæ priorum pulchritudinem devorarunt narravi coniectoribus somnium et nemo est qui edisserat

24. quae priorum pulchritudinem devoraverunt. Narravi coniectoribus somnium, et nemo est qui edisserat”.

25. respondit Joseph somnium regis unum est quæ facturus est Deus ostendit Pharaoni

25. Respondit Ioseph: “Somnium regis unum est: quae facturus est, Deus ostendit pharaoni.

26. septem boves pulchræ et septem spicæ plenæ septem ubertatis anni sunt eandemque vim somnii conprehendunt

26. Septem boves pulchrae et septem spicae plenae septem ubertatis anni sunt; eandemque vim somnii comprehendunt.

27. septem quoque boves tenues atque macilentæ quæ ascenderunt post eas et septem spicæ tenues et vento urente percussæ septem anni sunt venturæ famis

27. Septem quoque boves tenues atque macilentae, quae ascenderunt post eas, et septem spicae tenues et vento urente percussae septem anni sunt venturae famis,

28. qui hoc ordine conplebuntur

28. qui hoc ordine complebuntur:

29. ecce septem anni venient fertilitatis magnæ in universa terra Ægypti

29. ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti;

30. quos sequentur septem anni alii tantæ sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram

30. quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis, ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia. Consumptura est enim fames omnem terram,

31. et ubertatis magnitudinem perditura inopiæ magnitudo

31. et ubertatis magnitudinem perditura est inopiae magnitudo.

32. quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium firmitatis indicium est eo quod fiat sermo Dei et velocius impleatur

32. Quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium, firmitatis indicium est, eo quod fiat sermo Dei et velocius a Deo impleatur.

33. nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium et præficiat eum terræ Ægypti

33. Nunc ergo provideat rex virum intellegentem et sapientem et praeficiat eum terrae Aegypti

34. qui constituat præpositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis

34. constituatque praepositos per cunctas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis,

35. qui jam nunc futuri sunt congreget in horrea et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus

35. qui iam nunc futuri sunt, congreget in horrea; et omne frumentum sub pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus;

36. et paretur futuræ septem annorum fami quæ pressura est Ægyptum et non consumetur terra inopia

36. et paretur futurae septem annorum fami, quae pressura est Aegyptum, et non consumetur terra inopia”.

37. placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris ejus

37. Placuit pharaoni consilium et cunctis ministris eius.

38. locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit

38. Locutusque est ad eos: “Num invenire poterimus talem virum, qui spiritu Dei plenus sit?”.

39. dixit ergo ad Joseph quia ostendit Deus tibi omnia quæ locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero

39. Dixit ergo ad Ioseph: “Quia ostendit tibi Deus omnia, quae locutus es, numquid sapientiorem et consimilem tui invenire potero?

40. tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus obœdiet uno tantum regni solio te præcedam

40. Tu eris super domum meam, et ad tui oris imperium cunctus populus meus oboediet; uno tantum regni solio te praecedam”.

41. dicens quoque rursum Pharao ad Joseph ecce constitui te super universam terram Ægypti

41. Dixitque rursus pharao ad Ioseph: “Ecce, constitui te super universam terram Aegypti”.

42. tulit anulum de manu sua et dedit in manu ejus vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumposuit

42. Tulitque anulum de manu sua et dedit eum in manu eius; vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumposuit.

43. fecitque ascendere super currum suum secundum clamante præcone ut omnes coram eo genuflecterent et præpositum esse scirent universæ terræ Ægypti

43. Fecitque eum ascendere super currum suum secundum, clamante praecone: “Abrech!”, ut omnes coram eo genuflecterent et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti.

44. dixit quoque rex ad Joseph ego sum Pharao absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Ægypti

44. Dixit quoque rex ad Ioseph: “Ego sum pharao; absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti”.

45. vertitque nomen illius et vocavit eum lingua ægyptiaca Salvatorem mundi dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos egressus itaque Joseph ad terram Ægypti

45. Vertitque nomen eius et vocavit eum lingua Aegyptiaca Saphaneth Phanec (quod interpretatur Salvator mundi) deditque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos. Egressus est itaque Ioseph ad terram Aegypti

46. triginta autem erat annorum quando stetit in conspectu regis Pharaonis circuivit omnes regiones Ægypti

46. ­ triginta autem annorum erat quando stetit in conspectu regis pharaonis ­ et circuivit omnes regiones Aegypti.

47. venitque fertilitas septem annorum et in manipulos redactæ segetes congregatæ sunt in horrea Ægypti

47. Venitque fertilitas septem annorum, et segetes congregavit in horrea Aegypti

48. omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est

48. condens in singulis urbibus frumentum camporum in circuitu.

49. tantaque fuit multitudo tritici ut harenæ maris coæquaretur et copia mensuram excederet

49. Tantaque fuit abundantia tritici, ut arenae maris coaequaretur, et copia mensuram excederet.

50. nati sunt autem Joseph filii duo antequam veniret fames quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos

50. Nati sunt autem Ioseph filii duo, antequam veniret fames, quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos.

51. vocavitque nomen primogeniti Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei

51. Vocavitque nomen primogeniti Manasses dicens: “Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domus patris mei”.

52. nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens crescere me fecit Deus in terra paupertatis meæ

52. Nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens: “Crescere me fecit Deus in terra paupertatis meae”.

53. igitur transactis septem annis ubertatis qui fuerant in Ægypto

53. Igitur, transactis septem annis ubertatis, qui fuerant in Aegypto,

54. cœperunt venire septem anni inopiæ quos prædixerat Joseph et in universo orbe fames prævaluit in cuncta autem terra Ægypti erat panis

54. coeperunt venire septem anni inopiae, quos praedixerat Ioseph, et in universo orbe fames praevaluit; in cuncta autem terra Aegypti erat panis.

55. qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Joseph et quicquid vobis dixerit facite

55. Qua esuriente, clamavit populus ad pharaonem alimenta petens. Quibus ille respondit: “Ite ad Ioseph et, quidquid vobis dixerit, facite”.

56. crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Joseph universa horrea et vendebat Ægyptiis nam et illos oppresserat fames

56. Et invaluit fames in omni terra Aegypti; aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis; nam et illos oppresserat fames.

57. omnesque provinciæ veniebant in Ægyptum ut emerent escas et malum inopiæ temperarent

57. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas apud Ioseph, quia inopia invaluerat in universa terra.