Liber Ecclesiasticus, 6
1. noli fieri pro amico inimicus proximo inproperium enim et contumeliam malus hereditabit et omnis peccator invidus et bilinguis
1. porque la mala fama heredará vergüenza y oprobio:esta es la suerte del pecador que habla con doblez.
2. non te extollas in cogitatione animæ tuæ velut taurus ne forte elidatur virtus tua per stultitiam
2. No te dejes arrastrar por el capricho de tu pasión, para no ser despedazado como un toro:
3. et folia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo
3. devorarías tus ramas, perderías tus frutos y te convertirías en un tronco seco.
4. anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum
4. Una pasión violenta pierde al que la tiene y hace que sus enemigos se rían de él.
5. verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat
5. Las palabras dulces multiplican los amigos y un lenguaje amable favorece las buenas relaciones.
6. multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille
6. Que sean muchos los que te saludan, pero el que te aconseja, sea uno entre mil.
7. si possides amicum in temptatione posside eum et non facile credas illi
7. Si ganas un amigo, gánalo en la prueba, y no le des confianza demasiado pronto.
8. est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis
8. Porque hay amigos ocasionales, que dejan de serlo en el día de tu aflicción.
9. et est amicus qui egreditur ad inimicitiam et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit
9. Hay amigos que se vuelven enemigos, y para avergonzarte, revelan el motivo de la disputa.
10. est autem amicus socius mensæ et non permanet in die necessitatis
10. Hay amigos que comparten tu mesa y dejan de serlo en el día de la aflicción.
11. amicus si permanserit fixus erit tibi quasi coæqualis et in domesticis tuis fiducialiter aget
11. Mientras te vaya bien, serán como tú mismo y hablarán abiertamente con tus servidores;
12. si humiliaverit se contra te et a facie tua abscondet se unianimem habebis amicitiam bonam
12. pero si te va mal, se pondrán contra ti y se esconderán de tu vista.
13. ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende
13. Sepárate de tus enemigos y sé precavido con tus amigos.
14. amicus fidelis protectio fortis qui autem invenit illum invenit thesaurum
14. Un amigo fiel es un refugio seguro: el que lo encuentra ha encontrado un tesoro.
15. amico fideli nulla est conparatio et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius
15. Un amigo fiel no tiene precio, no hay manera de estimar su valor.
16. amicus fidelis medicamentum vitæ et inmortalitatis et qui metuunt Dominum inveniunt illum
16. Un amigo fiel es un bálsamo de vida, que encuentran los que temen al Señor.
17. qui timet Deum æque habebit amicitiam bonam quoniam secundum illum erit amicus illius
17. El que teme al Señor encamina bien su amistad, porque como es él, así también será su amigo.
18. fili a juventute tua excipe doctrinam et usque ad canos invenies sapientiam
18. Hijo mío, desde tu juventud, busca la instrucción, y hasta en tu vejez, encontrarás la sabiduría.
19. quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius
19. Acércate a ella como el que ara y el que siembra, y espera pacientemente sus buenos frutos: al cultivarla, te fatigarás un poco, pero muy pronto comerás de sus productos.
20. in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius
20. ¡Qué dura les parece a los ignorantes! El insensato no se mantiene fiel a ella:
21. quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors
21. ella lo oprime como una piedra pesada y no tarda en sacársela de encima.
22. quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum
22. Porque la sabiduría hace honor a su nombre y no se manifiesta a muchos.
23. sapientia enim doctrinæ secundum nomen est ejus et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspectum Dei
23. Escucha, hijo mío, acepta mi doctrina y no rechaces mi consejo.
24. audi fili et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum
24. Mete tus pies en sus cepos y tu cuello en su collar.
25. inice pedem tuum in conpedes illius et in torques ejus tuum collum
25. Doblega tus espaldas y carga con ella, y no te irrites por sus cadenas.
26. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris vinculis ejus
26. Acércate a ella con toda tu alma y permanece en sus camino con todas tus fuerzas.
27. in omni animo tuo accede ad illam et in omni virtute tua serva vias ejus
27. Sigue sus huellas y búscala: la sabiduría se te dará a conocer, y una vez que la poseas, no la dejes,
28. investiga illam et manifestabitur tibi et continens factus ne derelinqueris eam
28. porque al fin encontrarás en ella el descanso y ella se convertirá en tu alegría.
29. in novissimis enim invenies requiem in ea et convertetur tibi in oblectationem
29. Sus cepos serán un refugio poderoso y sus collares, un manto de gloria.
30. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases virtutis et torques illius in stolam gloriæ
30. Su yugo será un adorno de oro y sus cadenas, un tejido de jacinto.
31. decor enim vitæ est in illa et vincula illius netura salutaris
31. Te revestirás de ella como de un manto de gloria y te la ceñirás como una corona de júbilo.
32. stolam gloriæ indues eam et coronam gratulationis superpones tibi
32. Si quieres, hijo mío, serás instruido, y si pones empeño, sabrás desenvolverte.
33. fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris
33. Si te gusta escuchar, aprenderás, y si prestas atención, llegarás a ser sabio.
34. et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris
34. Frecuenta las reuniones de los ancianos y si hay algún sabio, adhiérete a él.
35. in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiæ illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te
35. Procura escuchar todo lo que se refiera a Dios y que no se te escapen las máximas profundas.
36. et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus
36. Si ves a un hombre inteligente, ve en seguida hacia él y que tus pies gasten el umbral de su puerta.
37. cogitatum habe in præceptis Dei et in mandatis illius maxime adsiduus esto et ipse dabit cor tibi et concupiscentia sapientiæ dabitur tibi
37. Examina detenidamente los preceptos del Señor y medita sin cesar sus mandamientos: él mismo afirmará tu corazón y te dará la sabiduría que deseas.