Isaías, 37

1. kai egeneto en tw akousai ton basilea ezekian escisen ta imatia kai sakkon periebaleto kai anebh eiV ton oikon kuriou

1. et factum est cum audisset rex Ezechias scidit vestimenta sua et obvolutus est sacco et intravit in domum Domini

2. kai apesteilen eliakim ton oikonomon kai somnan ton grammatea kai touV presbuterouV twn ierewn peribeblhmenouV sakkouV proV hsaian uion amwV ton profhthn

2. et misit Eliachim qui erat super domum et Sobnam scribam et seniores de sacerdotibus opertos saccis ad Isajam filium Amos prophetam

3. kai eipan autw tade legei ezekiaV hmera qliyewV kai oneidismou kai elegmou kai orghV h shmeron hmera oti hkei h wdin th tiktoush iscun de ouk ecei tou tekein

3. et dixerunt ad eum hæc dicit Ezechias dies tribulationis et correptionis et blasphemiæ dies hæc quia venerunt filii usque ad partum et virtus non est parienti

4. eisakousai kurioV o qeoV sou touV logouV rayakou ouV apesteilen basileuV assuriwn oneidizein qeon zwnta kai oneidizein logouV ouV hkousen kurioV o qeoV sou kai dehqhsh proV kurion ton qeon sou peri twn kataleleimmenwn toutwn

4. si quo modo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsaces quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem et obprobrandum sermonibus quos audivit Dominus Deus tuus leva ergo orationem pro reliquiis quæ reppertæ sunt

5. kai hlqon oi paideV tou basilewV proV hsaian

5. et venerunt servi regis Ezechiæ ad Isajam

6. kai eipen autoiV hsaiaV outwV ereite proV ton kurion umwn tade legei kurioV mh fobhqhV apo twn logwn wn hkousaV ouV wneidisan me oi presbeiV basilewV assuriwn

6. et dixit ad eos Isajas hæc dicetis domino vestro hæc dicit Dominus ne timeas a facie verborum quæ audisti quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me

7. idou egw embalw eiV auton pneuma kai akousaV aggelian apostrafhsetai eiV thn cwran autou kai peseitai macaira en th gh autou

7. ecce ego dabo ei spiritum et audiet nuntium et revertetur ad terram suam et corruere eum faciam gladio in terra sua

8. kai apestreyen rayakhV kai katelaben poliorkounta ton basilea lomnan kai hkousen basileuV assuriwn oti

8. reversus est autem Rabsaces et invenit regem Assyriorum prœliantem adversus Lobna audierat enim quia profectus esset de Lachis

9. exhlqen qaraka basileuV aiqiopwn poliorkhsai auton kai akousaV apestreyen kai apesteilen aggelouV proV ezekian legwn

9. et audivit de Tharaca rege Æthiopiæ dicentes egressus est ut pugnet contra te quod cum audisset misit nuntios ad Ezechiam dicens

10. outwV ereite ezekia basilei thV ioudaiaV mh se apatatw o qeoV sou ef' w pepoiqwV ei ep' autw legwn ou mh paradoqh ierousalhm eiV ceiraV basilewV assuriwn

10. hæc dicetis Ezechiæ regi Judæ loquentes non te decipiat Deus tuus in quo tu confidis dicens non dabitur Hierusalem in manu regis Assyriorum

11. h ouk hkousaV a epoihsan basileiV assuriwn pasan thn ghn wV apwlesan

11. ecce tu audisti omnia quæ fecerunt reges Assyriorum omnibus terris quas subverterunt et tu poteris liberari

12. mh errusanto autouV oi qeoi twn eqnwn ouV oi patereV mou apwlesan thn te gwzan kai carran kai rafeV ai eisin en cwra qemad

12. numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei Gozan et Aran et Reseph et filios Eden qui erant in Thalassar

13. pou eisin oi basileiV aimaq kai arfaq kai polewV sepfarim anag ougaua

13. ubi est rex Emath et rex Arfad et rex urbis Seffarvaim Anahe et Ava

14. kai elaben ezekiaV to biblion para twn aggelwn kai hnoixen auto enantion kuriou

14. et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum et legit eos et ascendit in domum Domini et expandit eos Ezechias coram Domino

15. kai proseuxato ezekiaV proV kurion legwn

15. et oravit Ezechias ad Dominum dicens

16. kurie sabawq o qeoV israhl o kaqhmenoV epi twn ceroubin su qeoV monoV ei pashV basileiaV thV oikoumenhV su epoihsaV ton ouranon kai thn ghn

16. Domine exercituum Deus Israël qui sedes super cherubin tu es Deus solus omnium regnorum terræ tu fecisti cælum et terram

17. eisakouson kurie eisbleyon kurie kai ide touV logouV ouV apesteilen sennachrim oneidizein qeon zwnta

17. inclina Domine aurem tuam et audi aperi Domine oculos tuos et vide et audi omnia verba Sennacherib quæ misit ad blasphemandum Deum viventem

18. ep' alhqeiaV gar hrhmwsan basileiV assuriwn thn oikoumenhn olhn kai thn cwran autwn

18. vere enim Domine desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum

19. kai enebalon ta eidwla autwn eiV to pur ou gar qeoi hsan alla erga ceirwn anqrwpwn xula kai liqoi kai apwlesan autouV

19. et dederunt deos earum igni non enim erant dii sed opera manuum hominum lignum et lapis et comminuerunt eos

20. su de kurie o qeoV hmwn swson hmaV ek ceiroV autwn ina gnw pasa basileia thV ghV oti su ei o qeoV monoV

20. et nunc Domine Deus noster salva nos de manu ejus et cognoscant omnia regna terræ quia tu es Dominus solus

21. kai apestalh hsaiaV uioV amwV proV ezekian kai eipen autw tade legei kurioV o qeoV israhl hkousa a proshuxw proV me peri sennachrim basilewV assuriwn

21. et misit Isajas filius Amos ad Ezechiam dicens hæc dicit Dominus Deus Israël pro quibus rogasti me de Sennacherib rege Assyriorum

22. outoV o logoV on elalhsen peri autou o qeoV efaulisen se kai emukthrisen se parqenoV qugathr siwn epi soi kefalhn ekinhsen qugathr ierousalhm

22. hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum despexit te subsannavit te virgo filia Sion post te caput movit filia Hierusalem

23. tina wneidisaV kai parwxunaV h proV tina uywsaV thn fwnhn sou kai ouk hraV eiV uyoV touV ofqalmouV sou eiV ton agion tou israhl

23. cui exprobrasti et quem blasphemasti et super quem exaltasti vocem et levasti altitudinem oculorum tuorum ad Sanctum Israël

24. oti di' aggelwn wneidisaV kurion su gar eipaV tw plhqei twn armatwn egw anebhn eiV uyoV orewn kai eiV ta escata tou libanou kai ekoya to uyoV thV kedrou autou kai to kalloV thV kuparissou kai eishlqon eiV uyoV merouV tou drumou

24. in manu servorum tuorum exprobrasti Domino et dixisti in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium juga Libani et succidam excelsa cedrorum ejus electas abietes illius et introibo altitudinem summitatis ejus saltum Carmeli ejus

25. kai eqhka gefuran kai hrhmwsa udata kai pasan sunagwghn udatoV

25. ego fodi et bibi aquam et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum

26. ou tauta hkousaV palai a egw epoihsa ex arcaiwn hmerwn sunetaxa nun de epedeixa exerhmwsai eqnh en ocuroiV kai enoikountaV en polesin ocuraiV

26. numquid non audisti quæ olim fecerim ei ex diebus antiquis ego plasmavi illud et nunc adduxi et factum est in eradicationem collium conpugnantium et civitatum munitarum

27. anhka taV ceiraV kai exhranqhsan kai egenonto wV cortoV xhroV epi dwmatwn kai wV agrwstiV

27. habitatores earum breviata manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt sicut fænum agri et gramen pascuæ et herba tectorum quæ exaruit antequam maturesceret

28. nun de thn anapausin sou kai thn exodon sou kai thn eisodon sou egw epistamai

28. habitationem tuam et egressum tuum et introitum tuum cognovi et insaniam tuam contra me

29. o de qumoV sou on equmwqhV kai h pikria sou anebh proV me kai embalw fimon eiV thn rina sou kai calinon eiV ta ceilh sou kai apostreyw se th odw h hlqeV en auth

29. cum fureres adversum me superbia tua ascendit in aures meas ponam ergo circulum in naribus tuis et frenum in labiis tuis et reducam te in viam per quam venisti

30. touto de soi to shmeion fage touton ton eniauton a esparkaV tw de eniautw tw deuterw to kataleimma tw de tritw speiranteV amhsate kai futeusate ampelwnaV kai fagesqe ton karpon autwn

30. tibi autem hoc erit signum comede hoc anno quæ sponte nascuntur et in anno secundo pomis vescere in anno autem tertio seminate et metite et plantate vineas et comedite fructum earum

31. kai esontai oi kataleleimmenoi en th ioudaia fuhsousin rizan katw kai poihsousin sperma anw

31. et mittet id quod salvatum fuerit de domo Juda et quod reliquum est radicem deorsum et faciet fructum sursum

32. oti ex ierousalhm exeleusontai oi kataleleimmenoi kai oi swzomenoi ex orouV siwn o zhloV kuriou sabawq poihsei tauta

32. quia de Hierusalem exibunt reliquiæ et salvatio de monte Sion zelus Domini exercituum faciet istud

33. dia touto outwV legei kurioV epi basilea assuriwn ou mh eiselqh eiV thn polin tauthn oude mh balh ep' authn beloV oude mh epibalh ep' authn qureon oude mh kuklwsh ep' authn caraka

33. propterea hæc dicit Dominus de rege Assyriorum non introibit civitatem hanc et non jaciet ibi sagittam et non occupabit eam clypeus et non mittet in circuitu ejus aggerem

34. alla th odw h hlqen en auth apostrafhsetai tade legei kurioV

34. in via qua venit per eam revertetur et civitatem hanc non ingredietur dicit Dominus

35. uperaspiw uper thV polewV tauthV tou swsai authn di' eme kai dia dauid ton paida mou

35. et protegam civitatem istam ut salvem eam propter me et propter David servum meum

36. kai exhlqen aggeloV kuriou kai aneilen ek thV parembolhV twn assuriwn ekaton ogdohkonta pente ciliadaV kai exanastanteV to prwi euron panta ta swmata nekra

36. egressus est autem angelus Domini et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque milia et surrexerunt mane et ecce omnes cadavera mortuorum

37. kai apostrafeiV aphlqen basileuV assuriwn kai wkhsen en nineuh

37. et egressus est et abiit et reversus est Sennacherib rex Assyriorum et habitavit in Nineve

38. kai en tw auton proskunein en tw oikw nasarac ton patacron autou adramelec kai sarasar oi uioi autou epataxan auton macairaiV autoi de dieswqhsan eiV armenian kai ebasileusen asordan o uioV autou ant' autou

38. et factum est cum adoraret in templo Nesrach deum suum Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio fugeruntque in terram Ararat et regnavit Asoraddon filius ejus pro eo