São Lucas, 6

1. egeneto de en sabbatw deuteroprwtw diaporeuesqai auton dia twn sporimwn kai etillon oi maqhtai autou touV stacuaV kai hsqion ywconteV taiV cersin

1. factum est autem in sabbato secundoprimo cum transiret per sata vellebant discipuli ejus spicas et manducabant confricantes manibus

2. tineV de twn farisaiwn eipon autoiV ti poieite o ouk exestin poiein en toiV sabbasin

2. quidam autem Pharisæorum dicebant illis quid facitis quod non licet in sabbatis

3. kai apokriqeiV proV autouV eipen o ihsouV oude touto anegnwte o epoihsen dabid opote epeinasen autoV kai oi met autou onteV

3. et respondens Jesus ad eos dixit nec hoc legistis quod fecit David cum esurisset ipse et qui cum eo erant

4. wV eishlqen eiV ton oikon tou qeou kai touV artouV thV proqesewV elaben kai efagen kai edwken kai toiV met autou ouV ouk exestin fagein ei mh monouV touV iereiV

4. quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit et manducavit et dedit his qui cum ipso erant quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus

5. kai elegen autoiV oti kurioV estin o uioV tou anqrwpou kai tou sabbatou

5. et dicebat illis quia dominus est Filius hominis etiam sabbati

6. egeneto de kai en eterw sabbatw eiselqein auton eiV thn sunagwghn kai didaskein kai hn ekei anqrwpoV kai h ceir autou h dexia hn xhra

6. factum est autem et in alio sabbato ut intraret in synagogam et doceret et erat ibi homo et manus ejus dextra erat arida

7. parethroun de auton oi grammateiV kai oi farisaioi ei en tw sabbatw qerapeusei ina eurwsin kathgorian autou

7. observabant autem scribæ et Pharisæi si in sabbato curaret ut invenirent accusare illum

8. autoV de hdei touV dialogismouV autwn kai eipen tw anqrwpw tw xhran econti thn ceira egeirai kai sthqi eiV to meson o de anastaV esth

8. ipse vero sciebat cogitationes eorum et ait homini qui habebat manum aridam surge et sta in medium et surgens stetit

9. eipen oun o ihsouV proV autouV eperwthsw umaV ti exestin toiV sabbasin agaqopoihsai h kakopoihsai yuchn swsai h apolesai

9. ait autem ad illos Jesus interrogo vos si licet sabbato bene facere an male animam salvam facere an perdere

10. kai peribleyamenoV pantaV autouV eipen tw anqrwpw ekteinon thn ceira sou o de epoihsen outwV kai apokatestaqh h ceir autou ugihV wV h allh

10. et circumspectis omnibus dixit homini extende manum tuam et extendit et restituta est manus ejus

11. autoi de eplhsqhsan anoiaV kai dielaloun proV allhlouV ti an poihseian tw ihsou

11. ipsi autem repleti sunt insipientia et conloquebantur ad invicem quidnam facerent Jesu

12. egeneto de en taiV hmeraiV tautaiV exhlqen eiV to oroV proseuxasqai kai hn dianuktereuwn en th proseuch tou qeou

12. factum est autem in illis diebus exiit in montem orare et erat pernoctans in oratione Dei

13. kai ote egeneto hmera prosefwnhsen touV maqhtaV autou kai eklexamenoV ap autwn dwdeka ouV kai apostolouV wnomasen

13. et cum dies factus esset vocavit discipulos suos et elegit duodecim ex ipsis quos et apostolos nominavit

14. simwna on kai wnomasen petron kai andrean ton adelfon autou iakwbon kai iwannhn filippon kai barqolomaion

14. Simonem quem cognominavit Petrum et Andream fratrem ejus Jacobum et Johannem Philippum et Bartholomeum

15. matqaion kai qwman iakwbon ton tou alfaiou kai simwna ton kaloumenon zhlwthn

15. Mattheum et Thomam Jacobum Alphei et Simonem qui vocatur Zelotes

16. ioudan iakwbou kai ioudan iskariwthn oV kai egeneto prodothV

16. Judam Jacobi et Judam Scarioth qui fuit proditor

17. kai katabaV met autwn esth epi topou pedinou kai ocloV maqhtwn autou kai plhqoV polu tou laou apo pashV thV ioudaiaV kai ierousalhm kai thV paraliou turou kai sidwnoV oi hlqon akousai autou kai iaqhnai apo twn noswn autwn

17. et descendens cum illis stetit in loco campestri et turba discipulorum ejus et multitudo copiosa plebis ab omni Judæa et Hierusalem et maritimæ Tyri et Sidonis

18. kai oi ocloumenoi upo pneumatwn akaqartwn kai eqerapeuonto

18. qui venerunt ut audirent eum et sanarentur a languoribus suis et qui vexabantur ab spiritibus inmundis curabantur

19. kai paV o ocloV ezhtei aptesqai autou oti dunamiV par autou exhrceto kai iato pantaV

19. et omnis turba quærebant eum tangere quia virtus de illo exiebat et sanabat omnes

20. kai autoV eparaV touV ofqalmouV autou eiV touV maqhtaV autou elegen makarioi oi ptwcoi oti umetera estin h basileia tou qeou

20. et ipse elevatis oculis in discipulos suos dicebat beati pauperes quia vestrum est regnum Dei

21. makarioi oi peinwnteV nun oti cortasqhsesqe makarioi oi klaionteV nun oti gelasete

21. beati qui nunc esuritis quia saturabimini beati qui nunc fletis quia ridebitis

22. makarioi este otan mishswsin umaV oi anqrwpoi kai otan aforiswsin umaV kai oneidiswsin kai ekbalwsin to onoma umwn wV ponhron eneka tou uiou tou anqrwpou

22. beati eritis cum vos oderint homines et cum separaverint vos et exprobraverint et ejecerint nomen vestrum tamquam malum propter Filium hominis

23. cairete en ekeinh th hmera kai skirthsate idou gar o misqoV umwn poluV en tw ouranw kata tauta gar epoioun toiV profhtaiV oi patereV autwn

23. gaudete in illa die et exultate ecce enim merces vestra multa in cælo secundum hæc enim faciebant prophetis patres eorum

24. plhn ouai umin toiV plousioiV oti apecete thn paraklhsin umwn

24. verumtamen væ vobis divitibus quia habetis consolationem vestram

25. ouai umin oi empeplhsmenoi oti peinasete ouai umin oi gelwnteV nun oti penqhsete kai klausete

25. væ vobis qui saturati estis quia esurietis væ vobis qui ridetis nunc quia lugebitis et flebitis

26. ouai umin otan kalwV umaV eipwsin panteV oi anqrwpoi kata tauta gar epoioun toiV yeudoprofhtaiV oi patereV autwn

26. væ cum bene vobis dixerint omnes homines secundum hæc faciebant prophetis patres eorum

27. all umin legw toiV akouousin agapate touV ecqrouV umwn kalwV poieite toiV misousin umaV

27. sed vobis dico qui auditis diligite inimicos vestros benefacite his qui vos oderunt

28. eulogeite touV katarwmenouV umin kai proseucesqe uper twn ephreazontwn umaV

28. benedicite maledicentibus vobis orate pro calumniantibus vos

29. tw tuptonti se epi thn siagona parece kai thn allhn kai apo tou airontoV sou to imation kai ton citwna mh kwlushV

29. ei qui te percutit in maxillam præbe et alteram et ab eo qui aufert tibi vestimentum etiam tunicam noli prohibere

30. panti de tw aitounti se didou kai apo tou airontoV ta sa mh apaitei

30. omni autem petenti te tribue et qui aufert quæ tua sunt ne repetas

31. kai kaqwV qelete ina poiwsin umin oi anqrwpoi kai umeiV poieite autoiV omoiwV

31. et prout vultis ut faciant vobis homines et vos facite illis similiter

32. kai ei agapate touV agapwntaV umaV poia umin cariV estin kai gar oi amartwloi touV agapwntaV autouV agapwsin

32. et si diligitis eos qui vos diligunt quæ vobis est gratia nam et peccatores diligentes se diligunt

33. kai ean agaqopoihte touV agaqopoiountaV umaV poia umin cariV estin kai gar oi amartwloi to auto poiousin

33. et si benefeceritis his qui vobis benefaciunt quæ vobis est gratia siquidem et peccatores hoc faciunt

34. kai ean daneizhte par wn elpizete apolabein poia umin cariV estin kai gar oi amartwloi amartwloiV daneizousin ina apolabwsin ta isa

34. et si mutuum dederitis his a quibus speratis recipere quæ gratia est vobis nam et peccatores peccatoribus fenerantur ut recipiant æqualia

35. plhn agapate touV ecqrouV umwn kai agaqopoieite kai daneizete mhden apelpizonteV kai estai o misqoV umwn poluV kai esesqe uioi tou uyistou oti autoV crhstoV estin epi touV acaristouV kai ponhrouV

35. verumtamen diligite inimicos vestros et benefacite et mutuum date nihil desperantes et erit merces vestra multa et eritis filii Altissimi quia ipse benignus est super ingratos et malos

36. ginesqe oun oiktirmoneV kaqwV kai o pathr umwn oiktirmwn estin

36. estote ergo misericordes sicut et Pater vester misericors est

37. kai mh krinete kai ou mh kriqhte mh katadikazete kai ou mh katadikasqhte apoluete kai apoluqhsesqe

37. nolite judicare et non judicabimini nolite condemnare et non condemnabimini dimittite et dimittemini

38. didote kai doqhsetai umin metron kalon pepiesmenon kai sesaleumenon kai uperekcunomenon dwsousin eiV ton kolpon umwn tw gar autw metrw w metreite antimetrhqhsetai umin

38. date et dabitur vobis mensuram bonam confersam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum eadem quippe mensura qua mensi fueritis remetietur vobis

39. eipen de parabolhn autoiV mhti dunatai tufloV tuflon odhgein ouci amfoteroi eiV boqunon pesountai

39. dicebat autem illis et similitudinem numquid potest cæcus cæcum ducere nonne ambo in foveam cadent

40. ouk estin maqhthV uper ton didaskalon autou kathrtismenoV de paV estai wV o didaskaloV autou

40. non est discipulus super magistrum perfectus autem omnis erit sicut magister ejus

41. ti de blepeiV to karfoV to en tw ofqalmw tou adelfou sou thn de dokon thn en tw idiw ofqalmw ou katanoeiV

41. quid autem vides festucam in oculo fratris tui trabem autem quæ in oculo tuo est non consideras

42. h pwV dunasai legein tw adelfw sou adelfe afeV ekbalw to karfoV to en tw ofqalmw sou autoV thn en tw ofqalmw sou dokon ou blepwn upokrita ekbale prwton thn dokon ek tou ofqalmou sou kai tote diableyeiV ekbalein to karfoV to en tw ofqalmw tou adelfou sou

42. et quomodo potes dicere fratri tuo frater sine eiciam festucam de oculo tuo ipse in oculo tuo trabem non videns hypocrita eice primum trabem de oculo tuo et tunc perspicies ut educas festucam de oculo fratris tui

43. ou gar estin dendron kalon poioun karpon sapron oude dendron sapron poioun karpon kalon

43. non est enim arbor bona quæ facit fructus malos neque arbor mala faciens fructum bonum

44. ekaston gar dendron ek tou idiou karpou ginwsketai ou gar ex akanqwn sullegousin suka oude ek batou trugwsin stafulhn

44. unaquæque enim arbor de fructu suo cognoscitur neque enim de spinis colligunt ficus neque de rubo vindemiant uvam

45. o agaqoV anqrwpoV ek tou agaqou qhsaurou thV kardiaV autou proferei to agaqon kai o ponhroV anqrwpoV ek tou ponhrou qhsaurou thV kardiaV autou proferei to ponhron ek gar tou perisseumatoV thV kardiaV lalei to stoma autou

45. bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum et malus homo de malo profert malum ex abundantia enim cordis os loquitur

46. ti de me kaleite kurie kurie kai ou poieite a legw

46. quid autem vocatis me Domine Domine et non facitis quæ dico

47. paV o ercomenoV proV me kai akouwn mou twn logwn kai poiwn autouV upodeixw umin tini estin omoioV

47. omnis qui venit ad me et audit sermones meos et facit eos ostendam vobis cui similis est

48. omoioV estin anqrwpw oikodomounti oikian oV eskayen kai ebaqunen kai eqhken qemelion epi thn petran plhmmuraV de genomenhV proserrhxen o potamoV th oikia ekeinh kai ouk iscusen saleusai authn teqemeliwto gar epi thn petran

48. similis est homini ædificanti domum qui fodit in altum et posuit fundamenta supra petram inundatione autem facta inlisum est flumen domui illi et non potuit eam movere fundata enim erat supra petram

49. o de akousaV kai mh poihsaV omoioV estin anqrwpw oikodomhsanti oikian epi thn ghn cwriV qemeliou h proserrhxen o potamoV kai euqewV epesen kai egeneto to rhgma thV oikiaV ekeinhV mega

49. qui autem audivit et non fecit similis est homini ædificanti domum suam supra terram sine fundamento in quam inlisus est fluvius et continuo concidit et facta est ruina domus illius magna