II Crônicas, 20

1. kai meta tauta hlqon oi uioi mwab kai oi uioi ammwn kai met' autwn ek twn minaiwn proV iwsafat eiV polemon

1. post hæc congregati sunt filii Moab et filii Ammon et cum eis de Ammanitis ad Josaphat ut pugnarent contra eum

2. kai hlqon kai upedeixan tw iwsafat legonteV hkei epi se plhqoV polu ek peran thV qalasshV apo suriaV kai idou eisin en asasanqamar auth estin engaddi

2. veneruntque nuntii et indicaverunt Josaphat dicentes venit contra te multitudo magna de his locis quæ trans mare sunt et de Syria et ecce consistunt in Asasonthamar quæ est Engaddi

3. kai efobhqh kai edwken iwsafat to proswpon autou ekzhthsai ton kurion kai ekhruxen nhsteian en panti iouda

3. Josaphat autem timore perterritus totum se contulit ad rogandum Dominum et prædicavit jejunium universo Juda

4. kai sunhcqh ioudaV ekzhthsai ton kurion kai apo paswn twn polewn iouda hlqon zhthsai ton kurion

4. congregatusque Judas ad precandum Dominum sed et omnes de urbibus suis venerunt ad obsecrandum eum

5. kai anesth iwsafat en ekklhsia iouda en ierousalhm en oikw kuriou kata proswpon thV aulhV thV kainhV

5. cumque stetisset Josaphat in medio cœtu Judæ et Hierusalem in domo Domini ante atrium novum

6. kai eipen kurie o qeoV twn paterwn hmwn ouci su ei qeoV en ouranw kai su kurieueiV paswn twn basileiwn twn eqnwn kai en th ceiri sou iscuV dunasteiaV kai ouk estin proV se antisthnai

6. ait Domine Deus patrum nostrorum tu es Deus in cælo et dominaris cunctis regnis gentium in manu tua est fortitudo et potentia nec quisquam tibi potest resistere

7. ouci su ei o kurioV o exoleqreusaV touV katoikountaV thn ghn tauthn apo proswpou tou laou sou israhl kai edwkaV authn spermati abraam tw hgaphmenw sou eiV ton aiwna

7. nonne tu Deus noster interfecisti omnes habitatores terræ hujus coram populo tuo Israël et dedisti eam semini Abraham amici tui in sempiternum

8. kai katwkhsan en auth kai wkodomhsan en auth agiasma tw onomati sou legonteV

8. habitaveruntque in ea et extruxerunt in illa sanctuarium nomini tuo dicentes

9. ean epelqh ef' hmaV kaka romfaia krisiV qanatoV limoV sthsomeqa enantion tou oikou toutou kai enantion sou oti to onoma sou epi tw oikw toutw kai bohsomeqa proV se apo thV qliyewV kai akoush kai swseiV

9. si inruerint super nos mala gladius judicii pestilentia et fames stabimus coram domo hac in conspectu tuo in qua invocatum est nomen tuum et clamabimus ad te in tribulationibus nostris et exaudies salvosque facies

10. kai nun idou uioi ammwn kai mwab kai oroV shir eiV ouV ouk edwkaV tw israhl dielqein di' autwn exelqontwn autwn ek ghV aiguptou oti exeklinan ap' autwn kai ouk exwleqreusan autouV

10. nunc igitur ecce filii Ammon et Moab et mons Seir per quos non concessisti Israheli ut transirent quando egrediebantur de Ægypto sed declinaverunt ab eis et non interfecerunt illos

11. kai nun idou autoi epiceirousin ef' hmaV exelqein ekbalein hmaV apo thV klhronomiaV hmwn hV edwkaV hmin

11. e contrario agunt et nituntur eicere nos de possessione quam tradidisti nobis

12. kurie o qeoV hmwn ou krineiV en autoiV oti ouk estin hmin iscuV tou antisthnai proV to plhqoV to polu touto to elqon ef' hmaV kai ouk oidamen ti poihswmen autoiV all' h epi soi oi ofqalmoi hmwn

12. Deus noster ergo non judicabis eos in nobis quidem non tanta est fortitudo ut possimus huic multitudini resistere quæ inruit super nos sed cum ignoremus quid agere debeamus hoc solum habemus residui ut oculos nostros dirigamus ad te

13. kai paV ioudaV esthkwV enanti kuriou kai ta paidia autwn kai ai gunaikeV

13. omnis vero Juda stabat coram Domino cum parvulis et uxoribus et liberis suis

14. kai tw ozihl tw tou zacariou twn uiwn banaiou twn uiwn elehl tou manqaniou tou leuitou apo twn uiwn asaf egeneto ep' auton pneuma kuriou en th ekklhsia

14. erat autem Hiazihel filius Zacchariæ filii Banajæ filii Hiehihel filii Mathaniæ Levites de filiis Asaph super quem factus est spiritus Domini in medio turbæ

15. kai eipen akousate paV iouda kai oi katoikounteV ierousalhm kai o basileuV iwsafat tade legei kurioV umin autoiV mh fobeisqe mhde ptohqhte apo proswpou tou oclou tou pollou toutou oti ouc umin estin h parataxiV all' h tw qew

15. et ait adtendite omnis Juda et qui habitatis Hierusalem et tu rex Josaphat hæc dicit Dominus vobis nolite timere nec paveatis hanc multitudinem non est enim vestra pugna sed Dei

16. aurion katabhte ep' autouV idou anabainousin kata thn anabasin asaV kai eurhsete autouV ep' akrou potamou thV erhmou ierihl

16. cras descendetis contra eos ascensuri enim sunt per clivum nomine Sis et invenietis illos in summitate torrentis qui est contra solitudinem Hieruhel

17. ouc umin estin polemhsai tauta sunete kai idete thn swthrian kuriou meq' umwn iouda kai ierousalhm mh fobeisqe mhde ptohqhte aurion exelqein eiV apanthsin autoiV kai kurioV meq' umwn

17. non eritis vos qui dimicabitis sed tantummodo confidenter state et videbitis auxilium Domini super vos o Juda et Hierusalem nolite timere nec paveatis cras egredimini contra eos et Dominus erit vobiscum

18. kai kuyaV iwsafat epi proswpon autou kai paV iouda kai oi katoikounteV ierousalhm epesan enanti kuriou proskunhsai kuriw

18. Josaphat ergo et Juda et omnes habitatores Hierusalem ceciderunt proni in terram coram Domino et adoraverunt eum

19. kai anesthsan oi leuitai apo twn uiwn kaaq kai apo twn uiwn kore ainein kuriw qew israhl en fwnh megalh eiV uyoV

19. porro Levitæ de filiis Caath et de filiis Core laudabant Dominum Deum Israël voce magna in excelsum

20. kai wrqrisan prwi kai exhlqon eiV thn erhmon qekwe kai en tw exelqein esth iwsafat kai ebohsen kai eipen akousate mou iouda kai oi katoikounteV en ierousalhm empisteusate en kuriw qew umwn kai empisteuqhsesqe empisteusate en profhth autou kai euodwqhsesqe

20. cumque mane surrexissent egressi sunt per desertum Thecuæ profectisque eis stans Josaphat in medio eorum dixit audite me Juda et omnes habitatores Hierusalem credite in Domino Deo vestro et securi eritis credite prophetis ejus et cuncta evenient prospera

21. kai ebouleusato meta tou laou kai esthsen yaltwdouV kai ainountaV exomologeisqai kai ainein ta agia en tw exelqein emprosqen thV dunamewV kai elegon exomologeisqe tw kuriw oti eiV ton aiwna to eleoV autou

21. deditque consilium populo et statuit cantores Domini ut laudarent eum in turmis suis et antecederent exercitum ac voce consona dicerent confitemini Domino quoniam in æternum misericordia ejus

22. kai en tw arxasqai thV ainesewV autou thV exomologhsewV edwken kurioV polemein touV uiouV ammwn epi mwab kai oroV shir touV exelqontaV epi ioudan kai etropwqhsan

22. cumque cœpissent laudes canere vertit Dominus insidias eorum in semet ipsos filiorum scilicet Ammon et Moab et montis Seir qui egressi fuerant ut pugnarent contra Judam et percussi sunt

23. kai anesthsan oi uioi ammwn kai mwab epi touV katoikountaV oroV shir exoleqreusai kai ektriyai kai wV sunetelesan touV katoikountaV shir anesthsan eiV allhlouV tou exoleqreuqhnai

23. namque filii Ammon et Moab consurrexerunt adversum habitatores montis Seir ut interficerent et delerent eos cumque hoc opere perpetrassent etiam in semet ipsos versi mutuis concidere vulneribus

24. kai ioudaV hlqen epi thn skopian thV erhmou kai epebleyen kai eiden to plhqoV kai idou panteV nekroi peptwkoteV epi thV ghV ouk hn swzomenoV

24. porro Judas cum venisset ad speculam quæ respicit solitudinem vidit procul omnem late regionem plenam cadaveribus nec superesse quemquam qui necem potuisset evadere

25. kai hlqen iwsafat kai o laoV autou skuleusai ta skula autwn kai euron kthnh polla kai aposkeuhn kai skula kai skeuh epiqumhta kai eskuleusan eautoiV kai egenonto hmerai treiV skuleuontwn autwn ta skula oti polla hn

25. venit ergo Josaphat et omnis populus cum eo ad detrahenda spolia mortuorum inveneruntque inter cadavera variam supellectilem vestes quoque et vasa pretiosissima et diripuerunt ita ut omnia portare non possent nec per tres dies spolia auferre pro prædæ magnitudine

26. kai th hmera th tetarth episunhcqhsan eiV ton aulwna thV eulogiaV ekei gar huloghsan ton kurion dia touto ekalesan to onoma tou topou ekeinou koilaV eulogiaV ewV thV hmeraV tauthV

26. die autem quarto congregati sunt in valle Benedictionis etenim quoniam ibi benedixerant Domino vocaverunt locum illum vallis Benedictionis usque in præsentem diem

27. kai epestreyen paV anhr iouda eiV ierousalhm kai iwsafat hgoumenoV autwn en eufrosunh megalh oti eufranen autouV kurioV apo twn ecqrwn autwn

27. reversusque est omnis vir Juda et habitatores Hierusalem et Josaphat ante eos in Hierusalem cum lætitia magna eo quod dedisset eis Dominus gaudium de inimicis suis

28. kai eishlqon eiV ierousalhm en nablaiV kai en kinuraiV kai en salpigxin eiV oikon kuriou

28. ingressique sunt Hierusalem cum psalteriis et citharis et tubis in domum Domini

29. kai egeneto ekstasiV kuriou epi pasaV taV basileiaV thV ghV en tw akousai autouV oti epolemhsen kurioV proV touV upenantiouV israhl

29. inruit autem pavor Domini super universa regna terrarum cum audissent quod pugnasset Dominus contra inimicos Israël

30. kai eirhneusen h basileia iwsafat kai katepausen autw o qeoV autou kukloqen

30. quievitque regnum Josaphat et præbuit ei Deus pacem per circuitum

31. kai ebasileusen iwsafat epi ton ioudan etwn triakonta pente en tw basileusai auton kai eikosi pente eth ebasileusen en ierousalhm kai onoma th mhtri autou azouba qugathr sali

31. regnavit igitur Josaphat super Judam et erat triginta quinque annorum cum regnare cœpisset viginti autem et quinque annis regnavit in Hierusalem nomen matris ejus Azuba filia Selachi

32. kai eporeuqh en taiV odoiV tou patroV autou asa kai ouk exeklinen tou poihsai to euqeV enwpion kuriou

32. et ambulavit in via patris sui Asa nec declinavit ab ea faciens quæ placita erant coram Domino

33. alla ta uyhla eti uphrcen kai eti o laoV ou kateuqunen thn kardian proV kurion qeon twn paterwn autwn

33. verumtamen excelsa non abstulit et adhuc populus non direxerat cor suum ad Dominum Deum patrum suorum

34. kai oi loipoi logoi iwsafat oi prwtoi kai oi escatoi idou gegrammenoi en logoiV iou tou anani oV kategrayen biblion basilewn israhl

34. reliqua autem gestorum Josaphat priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Hieu filii Anani quæ digessit in libro regum Israël

35. kai meta tauta ekoinwnhsen iwsafat basileuV iouda proV ocozian basilea israhl kai outoV hnomhsen

35. post hæc iniit amicitias Josaphat rex Juda cum Ochozia rege Israël cujus opera fuerunt impiissima

36. en tw poihsai kai poreuqhnai proV auton tou poihsai ploia tou poreuqhnai eiV qarsiV kai epoihsen ploia en gasiwngaber

36. et particeps fuit ut facerent naves quæ irent in Tharsis feceruntque classem in Asiongaber

37. kai eprofhteusen eliezer o tou dwdia apo marishV epi iwsafat legwn wV efiliasaV tw ocozia eqrausen kurioV to ergon sou kai sunetribh ta ploia sou kai ouk edunasqh tou poreuqhnai eiV qarsiV

37. prophetavit autem Eliezer filius Dodoau de Maresa ad Josaphat dicens quia habuisti fœdus cum Ochozia percussit Dominus opera tua contritæque sunt naves nec potuerunt ire in Tharsis