Mosaico decorativo

1. kai hkousen dhmhtrioV oti epesen nikanwr kai h dunamiV autou en polemw kai proseqeto ton bakcidhn kai ton alkimon ek deuterou aposteilai eiV ghn iouda kai to dexion keraV met' autwn

1. Cuando supo Demetrio que Nicanor y su ejército habían caído en la guerra, envió a la tierra de Judá, en una nueva expedición, a Báquides y Alcimo con el ala derecha de su ejército.

2. kai eporeuqhsan odon thn eiV galgala kai parenebalon epi maisalwq thn en arbhloiV kai prokatelabonto authn kai apwlesan yucaV anqrwpwn pollaV

2. Tomaron el camino de Galilea y pusieron cerco a Mesalot en el territorio de Arbelas; se apoderaron de ella y mataron mucha gente.

3. kai tou mhnoV tou prwtou etouV tou deuterou kai penthkostou kai ekatostou parenebalon epi ierousalhm

3. El primer mes del año 152 acamparon frente a Jerusalén,

4. kai aphran kai eporeuqhsan eiV berean en eikosi ciliasin andrwn kai discilia ippw

4. de donde partieron con 20.000 hombres y 2.000 jinetes en dirección a Beerzet.

5. kai ioudaV hn parembeblhkwV en elasa kai triscilioi andreV met' autou eklektoi

5. Judas tenía puesto su campamento en Eleasá y estaban con él 3.000 hombres escogidos.

6. kai eidon to plhqoV twn dunamewn oti polloi eisin kai efobhqhsan sfodra kai exerruhsan polloi apo thV parembolhV ou kateleifqhsan ex autwn all' h oktakosioi andreV

6. Pero al ver la gran muchedumbre de los enemigos, les entró mucho miedo y muchos escaparon del campamento; no quedaron más que ochocientos hombres.

7. kai eiden ioudaV oti aperruh h parembolh autou kai o polemoV eqliben auton kai sunetribh th kardia oti ouk eicen kairon sunagagein autouV

7. Judas vio que su ejército estaba desbandado y que la batalla le apremiaba, y se le quebrantó el corazón, pues no había tiempo de volverlos a juntar.

8. kai exeluqh kai eipen toiV kataleifqeisin anastwmen kai anabwmen epi touV upenantiouV hmwn ean ara dunwmeqa polemhsai proV autouV

8. Aunque desfallecido, dijo a los que le habían quedado: «Levantémonos y subamos contra nuestros adversarios por si podemos hacerles frente.»

9. kai apestrefon auton legonteV ou mh dunwmeqa all' h swzwmen taV eautwn yucaV to nun epistreywmen kai oi adelfoi hmwn kai polemhswmen proV autouV hmeiV de oligoi

9. Trataban de disuadirle diciéndole: «No podemos; salvemos nuestras vidas de momento y volvamos luego con nuestros hermanos para combatir contra ellos, que ahora estamos pocos.»

10. kai eipen ioudaV mh genoito poihsai to pragma touto fugein ap' autwn kai ei hggiken o kairoV hmwn kai apoqanwmen en andreia carin twn adelfwn hmwn kai mh katalipwmen aitian th doxh hmwn

10. Judas replicó: «¡Eso nunca, obrar así y huir ante ellos! Si nuestra hora ha llegado, muramos con valor por nuestros hermanos y no dejemos tacha a nuestra gloria.»

11. kai aphren h dunamiV apo thV parembolhV kai esthsan eiV sunanthsin autoiV kai emerisqh h ippoV eiV duo merh kai oi sfendonhtai kai oi toxotai proeporeuonto thV dunamewV kai oi prwtagwnistai panteV oi dunatoi bakcidhV de hn en tw dexiw kerati

11. Salió la tropa del campamento y se ordenó para irles al encuentro: la caballería dividida en dos escuadrones, arqueros y honderos en avanzadilla, y los más aguerridos en primera línea;

12. kai hggisen h falagx ek twn duo merwn kai efwnoun taiV salpigxin kai esalpisan oi para ioudou kai autoi taiV salpigxin

12. Báquides ocupaba el ala derecha. La falange se acercó por los dos lados y tocaron las trompetas. Los que estaban con Judas tocaron también las suyas,

13. kai esaleuqh h gh apo thV fwnhV twn parembolwn kai egeneto o polemoV sunhmmenoV apo prwiqen ewV esperaV

13. y la tierra se estremeció con el estruendo de los ejércitos. Se trabó el combate y se mantuvo desde el amanecer hasta la caída de la tarde.

14. kai eiden ioudaV oti bakcidhV kai to sterewma thV parembolhV en toiV dexioiV kai sunhlqon autw panteV oi euyucoi th kardia

14. Vio Judas que Báquides y sus mejores tropas se encontraban en la parte derecha; se unieron a él los más esforzados,

15. kai sunetribh to dexion meroV ap' autwn kai ediwken opisw autwn ewV azwtou orouV

15. y derrotaron al ala derecha y la persiguieron hasta los montes de Azara.

16. kai oi eiV to aristeron keraV eidon oti sunetribh to dexion keraV kai epestreyan kata podaV ioudou kai twn met' autou ek twn opisqen

16. Pero el ala izquierda, al ver derrotada el ala derecha, se volvió sobre los pasos de Judas y los suyos, por detrás.

17. kai ebarunqh o polemoV kai epeson traumatiai polloi ek toutwn kai ek toutwn

17. La lucha se encarnizó y cayeron muchos de uno y otro bando.

18. kai ioudaV epesen kai oi loipoi efugon

18. Judas cayó y los demás huyeron.

19. kai hren iwnaqan kai simwn ioudan ton adelfon autwn kai eqayan auton en tw tafw twn paterwn autou en mwdein

19. Jonatán y Simón tomaron a su hermano Judas y le dieron sepultura en el sepulcro de sus padres en Modín.

20. kai eklausan auton kai ekoyanto auton paV israhl kopeton megan kai epenqoun hmeraV pollaV kai eipon

20. Todo Israel le lloró, hizo gran duelo por él y muchos días estuvieron repitiendo esta lamentación:

21. pwV epesen dunatoV swzwn ton israhl

21. «¡Cómo ha caído el héroe que salvaba a Israel!»

22. kai ta perissa twn logwn ioudou kai twn polemwn kai twn andragaqiwn wn epoihsen kai thV megalwsunhV autou ou kategrafh polla gar hn sfodra

22. Las demás empresas de Judas, sus guerras, proezas que realizó, ocasiones en que alcanzó gloria, fueron demasiado numerosas para ser escritas.

23. kai egeneto meta thn teleuthn ioudou exekuyan oi anomoi en pasin toiV orioiV israhl kai aneteilan panteV oi ergazomenoi thn adikian

23. Con la muerte de Judas asomaron los sin ley por todo el territorio de Israel y levantaron cabeza todos los que obraban la iniquidad.

24. en taiV hmeraiV ekeinaiV egenhqh limoV megaV sfodra kai automolhsen h cwra met' autwn

24. Hubo entonces un hambre extrema y el país se pasó a ellos.

25. kai exelexen bakcidhV touV asebeiV andraV kai katesthsen autouV kuriouV thV cwraV

25. Báquides escogió hombres impíos y los puso al frente del país.

26. kai exezhtoun kai hreunwn touV filouV ioudou kai hgon autouV proV bakcidhn kai exedika autouV kai enepaizen autoiV

26. Se dieron éstos a buscar con toda su suerte de pesquisas a los amigos de Judas y los llevaban a Báquides, que les castigaba y escarnecía.

27. kai egeneto qliyiV megalh en tw israhl htiV ouk egeneto af' hV hmeraV ouk wfqh profhthV autoiV

27. Tribulación tan grande no sufrió Israel desde los tiempos en que dejaron de aparecer profetas.

28. kai hqroisqhsan panteV oi filoi ioudou kai eipon tw iwnaqan

28. Entonces todos los amigos de Judas se reunieron y dijeron a Jonatán:

29. af' ou o adelfoV sou ioudaV teteleuthken kai anhr omoioV autw ouk estin exelqein kai eiselqein proV touV ecqrouV kai bakcidhn kai en toiV ecqrainousin tou eqnouV hmwn

29. «Desde la muerte de tu hermano Judas no tenemos un hombre semejante a él que salga y vaya contra los enemigos, contra Báquides y contra los que odian a nuestra nación.

30. nun oun se hretisameqa shmeron tou einai ant' autou hmin eiV arconta kai hgoumenon tou polemhsai ton polemon hmwn

30. Por eso, te elegimos hoy a ti para que, ocupando el lugar de tu hermano, seas nuestro jefe y guía en la lucha que sostenemos.»

31. kai epedexato iwnaqan en tw kairw ekeinw thn hghsin kai anesth anti ioudou tou adelfou autou

31. En aquel momento Jonatán tomó el mando como sucesor de su hermano Judas.

32. kai egnw bakcidhV kai ezhtei auton apokteinai

32. Al enterarse Báquides trataba de hacer morir a Jonatán.

33. kai egnw iwnaqan kai simwn o adelfoV autou kai panteV oi met' autou kai efugon eiV thn erhmon qekwe kai parenebalon epi to udwr lakkou asfar

33. Pero Jonatán lo supo y su hermano Simón y todos sus partidarios y huyeron al desierto de Técoa, donde establecieron su campamento junto a las aguas de la cisterna de Asfar.

34. kai egnw bakcidhV th hmera twn sabbatwn kai hlqen autoV kai pan to strateuma autou peran tou iordanou

34. (Báquides se enteró un día de sábado y pasó con todas las tropas al lado de allá del Jordán.)

35. kai apesteilen ton adelfon autou hgoumenon tou oclou kai parekalesen touV nabataiouV filouV autou tou paraqesqai autoiV thn aposkeuhn autwn thn pollhn

35. Jonatán envió a su hermano, jefe de la tropa, a pedir a sus amigos los nabateos autorización para dejar con ellos su impedimenta, que era mucha.

36. kai exhlqon oi uioi iambri oi ek mhdaba kai sunelabon iwannhn kai panta osa eicen kai aphlqon econteV

36. Pero los hijos de Amrai, los de Medabá, hicieron una salida, se apoderaron de Juan y de cuanto llevaba y se alejaron con su presa.

37. meta touV logouV toutouV aphggeilan iwnaqan kai simwni tw adelfw autou oti uioi iambri poiousin gamon megan kai agousin thn numfhn apo nadabaq qugatera enoV twn megalwn megistanwn canaan meta parapomphV megalhV

37. Después de esto, Jonatán y su hermano Simón, recibieron la noticia de que los hijos de Amrai celebraban una espléndida boda y traían de Nabatá, en medio de gran pompa, a la novia, hija de uno de los principales de Canaán.

38. kai emnhsqhsan tou aimatoV iwannou tou adelfou autwn kai anebhsan kai ekrubhsan upo thn skephn tou orouV

38. Recordaron entonces el sangriento fin de su hermano Juan y subieron a ocultarse al abrigo de la montaña.

39. kai hran touV ofqalmouV autwn kai eidon kai idou qrouV kai aposkeuh pollh kai o numfioV exhlqen kai oi filoi autou kai oi adelfoi autou eiV sunanthsin autwn meta tumpanwn kai mousikwn kai oplwn pollwn

39. Al alzar los ojos, vieron que avanzaba en medio de confusa algazara una numerosa caravana, y que a su encuentro venía el novio, acompañado de sus amigos y hermanos, con tambores, música y gran aparato.

40. kai exanesthsan ep' autouV apo tou enedrou kai apekteinan autouV kai epeson traumatiai polloi kai oi epiloipoi efugon eiV to oroV kai elabon panta ta skula autwn

40. Salieron entonces de su emboscada y cayeron sobre ellos para matarlos. Muchos cayeron muertos y los demás huyeron a la montaña. Se hicieron con todos sus despojos.

41. kai metestrafh o gamoV eiV penqoV kai fwnh mousikwn autwn eiV qrhnon

41. La boda acabó en duelo y la música en lamentación.

42. kai exedikhsan thn ekdikhsin aimatoV adelfou autwn kai apestreyan eiV to eloV tou iordanou

42. Una vez tomada venganza de la sangre de su hermano, se volvieron a las orillas pantanosas del Jordán.

43. kai hkousen bakcidhV kai hlqen th hmera twn sabbatwn ewV twn krhpidwn tou iordanou en dunamei pollh

43. Al enterarse Báquides, vino el día de sábado con numerosa tropa a las riberas del Jordán.

44. kai eipen iwnaqan toiV par' autou anastwmen dh kai polemhswmen peri twn yucwn hmwn ou gar estin shmeron wV ecqeV kai trithn hmeran

44. Jonatán dijo a su gente: «Levantémonos y luchemos por nuestras vidas, que hoy no es como ayer y anteayer.

45. idou gar o polemoV ex enantiaV kai exopisqen hmwn to de udwr tou iordanou enqen kai enqen kai eloV kai drumoV ouk estin topoV tou ekklinai

45. Delante de nosotros y detrás, la guerra; por un lado y por otro, las aguas del Jordán, las marismas, las malezas: no hay lugar a donde retirarse.

46. nun oun kekraxate eiV ton ouranon opwV diaswqhte ek ceiroV twn ecqrwn hmwn

46. Levantad, pues, ahora la voz al Cielo para salvaros de las manos de vuestros enemigos.»

47. kai sunhyen o polemoV kai exeteinen iwnaqan thn ceira autou pataxai ton bakcidhn kai exeklinen ap' autou eiV ta opisw

47. Entablado el combate, Jonatán tendió su mano para herir a Báquides y éste le esquivó echándose atrás,

48. kai enephdhsen iwnaqan kai oi met' autou eiV ton iordanhn kai diekolumbhsan eiV to peran kai ou diebhsan ep' autouV ton iordanhn

48. con lo que Jonatán y los suyos pudieron lanzarse al Jordán y ganar a nado la orilla opuesta. Sus enemigos no atravesaron el río en su persecución.

49. epeson de para bakcidou th hmera ekeinh eiV ciliouV andraV

49. Unos mil hombres del ejército de Báquides sucumbieron aquel día.

50. kai epestreyen eiV ierousalhm kai wkodomhsan poleiV ocuraV en th ioudaia to ocurwma to en iericw kai thn ammaouV kai thn baiqwrwn kai thn baiqhl kai thn qamnaqa faraqwn kai thn tefwn en teicesin uyhloiV kai pulaiV kai mocloiV

50. Vuelto a Jerusalén, hizo Báquides levantar ciudades fortificadas en Judea: la fortaleza de Jericó, Emaús, Bet Jorón, Betel, Tamnatá, Faratón y Tefón, con altas murallas, puertas y cerrojos

51. kai eqeto frouran en autoiV tou ecqrainein tw israhl

51. y puso en ellas guarniciones que hostilizaran a Israel.

52. kai wcurwsen thn polin thn baiqsouran kai gazara kai thn akran kai eqeto en autaiV dunameiV kai paraqeseiV brwmatwn

52. Fortificó también la ciudad de Bet Sur, Gázara y la Ciudadela, y puso en ellas tropas y depósitos de víveres.

53. kai elaben touV uiouV twn hgoumenwn thV cwraV omhra kai eqeto autouV en th akra en ierousalhm en fulakh

53. Tomó como rehenes a los hijos de los principales de la región y los dejó bajo guardia en la Ciudadela de Jerusalén.

54. kai en etei tritw kai penthkostw kai ekatostw tw mhni tw deuterw epetaxen alkimoV kaqairein to teicoV thV aulhV twn agiwn thV eswteraV kai kaqeilen ta erga twn profhtwn kai enhrxato tou kaqairein

54. El segundo mes del año 153, ordenó Alcimo demoler el muro del atrio interior del Lugar Santo. Destruía con ello la obra de los profetas. Había comenzado la demolición,

55. en tw kairw ekeinw eplhgh alkimoV kai enepodisqh ta erga autou kai apefragh to stoma autou kai pareluqh kai ouk hdunato eti lalhsai logon kai enteilasqai peri tou oikou autou

55. cuando en aquel tiempo sufrió Alcimo un ataque y su obra quedó parada. Se le obstruyó la boca y se le quedó paralizada, de suerte que no le fue posible ya pronunciar palabra ni dar disposiciones en la tocante a su casa.

56. kai apeqanen alkimoV en tw kairw ekeinw meta basanou megalhV

56. Alcimo murió entonces en medio de grandes sufrimientos.

57. kai eiden bakcidhV oti apeqanen alkimoV kai epestreyen proV ton basilea kai hsucasen h gh iouda eth duo

57. Cuando Báquides vio que había muerto Alcimo, se volvió adonde el rey y hubo tranquilidad en el país de Judá por espacio de dos años.

58. kai ebouleusanto panteV oi anomoi legonteV idou iwnaqan kai oi par' autou en hsucia katoikousin pepoiqoteV nun oun anaxomen ton bakcidhn kai sullhmyetai autouV pantaV en nukti mia

58. Todos los sin ley se confabularon diciendo: «Jonatán y los suyos viven tranquilos y confiados. Hagamos, pues, venir ahora a Báquides y los prenderá a todos ellos en una sola noche.»

59. kai poreuqenteV sunebouleusanto autw

59. Fueron a comunicar el plan con él,

60. kai aphren tou elqein meta dunamewV pollhV kai apesteilen laqra epistolaV pasin toiV summacoiV autou toiV en th ioudaia opwV sullabwsin ton iwnaqan kai touV met' autou kai ouk hdunanto oti egnwsqh h boulh autwn

60. y Báquides se puso en marcha con un fuerte ejército. Envió cartas secretas a sus alidados de Judea ordenándoles prender a Jonatán y a los suyos. Pero no pudieron, porque fueron conocidas sus intenciones,

61. kai sunelabon apo twn andrwn thV cwraV twn archgwn thV kakiaV eiV penthkonta andraV kai apekteinan autouV

61. antes bien ellos prendieron a unos cincuenta hombres de la región, cabecillas de esta maldad, y les dieron muerte.

62. kai execwrhsen iwnaqan kai simwn kai oi met' autou eiV baiqbasi thn en th erhmw kai wkodomhsen ta kaqhrhmena authV kai esterewsan authn

62. A continuación, Jonatán, Simón y los suyos se retiraron a Bet Basí, en el desierto, repararon lo que en aquella plaza estaba derruido y la fortificaron.

63. kai egnw bakcidhV kai sunhgagen pan to plhqoV autou kai toiV ek thV ioudaiaV parhggeilen

63. En sabiéndolo Báquides, juntó a toda su gente y convocó a sus partidarios de Judea.

64. kai elqwn parenebalen epi baiqbasi kai epolemhsen authn hmeraV pollaV kai epoihsen mhcanaV

64. Llegó y puso cerco a Bet Basí, la atacó durante muchos días y construyó ingenios de guerra.

65. kai apelipen iwnaqan simwna ton adelfon autou en th polei kai exhlqen eiV thn cwran kai hlqen en ariqmw

65. Jonatán, dejando a su hermano Simón en la ciudad, salió por la región y fue con una pequeña tropa,

66. kai epataxen odomhra kai touV adelfouV autou kai touV uiouV fasirwn en tw skhnwmati autwn kai hrxanto tuptein kai anebainon en taiV dunamesin

66. con la que derrotó en su campamento a Odomerá y a sus hermanos, así como a los hijos de Fasirón. Estos empezaron a herir y a subir con las tropas.

67. kai simwn kai oi met' autou exhlqon ek thV polewV kai enepurisan taV mhcanaV

67. Simón y sus hombres, por su parte, salieron de la ciudad y dieron fuego a los ingenios.

68. kai epolemhsan proV ton bakcidhn kai sunetribh up' autwn kai eqlibon auton sfodra oti hn h boulh autou kai h efodoV autou kenh

68. Trabaron combate con Báquides, le derrotaron y le dejaron sumido en profunda amargura, porque habían fracasado su plan y su ataque.

69. kai wrgisqh en qumw toiV andrasin toiV anomoiV toiV sumbouleusasin autw elqein eiV thn cwran kai apekteinen ex autwn pollouV kai ebouleusato tou apelqein eiV thn ghn autou

69. Montó en cólera contra los hombres sin ley que le habían aconsejado venir a la región, mató a muchos de ellos y decidió volverse a su tierra.

70. kai epegnw iwnaqan kai apesteilen proV auton presbeiV tou sunqesqai proV auton eirhnhn kai apodounai autoiV thn aicmalwsian

70. Al saberlo, le envió Jonatán legados para concertar con él la paz y conseguir que les devolviera los prisioneros.

71. kai epedexato kai epoihsen kata touV logouV autou kai wmosen autw mh ekzhthsai autw kakon pasaV taV hmeraV thV zwhV autou

71. Báquides aceptó y accedió a las peticiones de Jonatán. Se comprometió con juramento a no hacerle mal en todos los días de su vida,

72. kai apedwken autw thn aicmalwsian hn hcmalwteusen to proteron ek ghV iouda kai apostreyaV aphlqen eiV thn ghn autou kai ou proseqeto eti elqein eiV ta oria autwn

72. y le devolvió los prisioneros que anteriormente había capturado en el país de Judá. Partió luego para su tierra y no volvió más a territorio judío.

73. kai katepausen romfaia ex israhl kai wkhsen iwnaqan en macmaV kai hrxato iwnaqan krinein ton laon kai hfanisen touV asebeiV ex israhl

73. Así descansó la espada en Israel. Jonatán se estableció en Mikmas, comenzó a juzgar al pueblo e hizo desaparecer de Israel a los impíos.



Pročitajte Bibliju u godinu dana

Pridružite se našoj zajednici i pročitajte cijelu Bibliju u 365 dana. Strukturirani i inspirativni put za produbljivanje vaše vjere i znanja o Svetom pismu.