Liber I Maccabaeorum, 4
1. et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte
1. Et assumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos, et moverunt castra nocte,
2. ut adplicarent ad castra Judæorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces
2. ut applicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito; et, qui erant ex arce, erant illis duces.
3. et audivit Judas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quæ erat in Ammaum
3. Et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere exercitum regis, qui erat in Emmaus,
4. adhuc enim dispersus erat exercitus a castris
4. dum adhuc dispersus esset exercitus a castris.
5. et venit Gorgias in castra Judæ noctu et neminem invenit et quærebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis
5. Et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit; et quaerebat eos in montibus, quoniam dixit: “Fugiunt hi a nobis”.
6. et cum dies factus esset apparuit Judas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant
6. Et simul ut dies factus est, apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum, tantum quod tegumenta et gladios non habebant ut volebant.
7. et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti prœlium
7. Et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum, et hi docti ad proelium.
8. et ait Judas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis
8. Et ait Iudas viris, qui secum erant: “Ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis;
9. mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu
9. mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro, cum sequeretur eos pharao cum exercitu.
10. et nunc clamemus in cælum et miserebitur nostri et testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie
10. Et nunc clamemus in caelum, si miserebitur nostri et memor erit testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie;
11. et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israël
11. et scient omnes gentes quia est, qui redimat et liberet Israel”.
12. et levaverunt alienigenæ oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso
12. Et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso
13. et exierunt de castris in prœlium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Juda
13. et exierunt de castris in proelium. Et tuba cecinerunt hi, qui erant cum Iuda,
14. et congressi sunt et contritæ sunt gentes et fugerunt in campum
14. et commiserunt bellum; et contritae sunt gentes et fugerunt in campum.
15. novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeæ et Azoti et Jamniæ et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum
15. Novissimi autem omnes ceciderunt in gladio, et persecuti sunt eos usque Gazeron et usque in campos Idumaeae et Azoti et Iamniae; et ceciderunt ex illis usque ad tria milia virorum.
16. et reversus est Judas et exercitus ejus sequens eum
16. Et reversus est Iudas et exercitus eius a persecutione eorum;
17. et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est
17. dixitque ad populum: “Non concupiscatis spolia, quia bellum contra nos est,
18. et Gorgias et exercitus ejus in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia
18. et Gorgias et exercitus eius prope nos in monte, sed state nunc contra inimicos nostros et expugnate eos et post haec accipite spolia confidenter”.
19. et adhuc loquente Juda hæc apparuit pars quædam prospiciens de monte
19. Et, adhuc loquente Iuda haec, apparuit pars quaedam prospiciens de monte.
20. et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est
20. Et vidit quod in fugam conversi sunt sui, et succenderunt castra; fumus enim, qui videbatur, declarabat, quod factum est.
21. quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Judam et exercitum in campo paratum ad prœlium
21. Quibus illi conspectis, timuerunt valde; aspicientes vero et Iudae exercitum in campo paratum ad proelium
22. et fugerunt omnes in campo alienigenarum
22. fugerunt omnes in terram alienigenarum.
23. et Judas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas
23. Et Iudas reversus est ad spolia castrorum; et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas.
24. et conversi hymnum canebant et benedicebant in cælum quoniam bonum est quoniam in sæculum misericordia ejus
24. Et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum: “Quoniam bonum, quoniam in saeculum misericordia eius”.
25. et facta est salus magna in Israël in illa die
25. Et facta est salus magna in Israel in die illa.
26. quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiæ universa quæ acciderant
26. Quicumque autem alienigenarum evaserunt, venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa, quae acciderant;
27. quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israël et qualia mandavit rex
27. quibus ille auditis, consternatus est et animo deficiebat, quod non, qualia voluit, talia contigerant in Israel, et, qualia mandaverat ei rex, evenerant.
28. et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos
28. Et sequenti anno congregavit virorum electorum sexaginta milia et equitum quinque milia, ut debellaret eos.
29. et venerunt in Judæam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Judas cum decem milibus viris
29. Et venerunt in Idumaeam et castra posuerunt in Bethsuris; et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris.
30. et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israël qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Jonathæ filii Saul et armigeri ejus
30. Et vidit exercitum fortem et oravit et dixit: “Benedictus es, Salvator Israel, qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manu Ionathae filii Saul et armigeri eius.
31. conclude exercitum istum in manu populi tui Israël et confundantur in exercitu suo et equitibus
31. Conclude exercitum istum in manu populi tui Israel, et confundantur in exercitu suo et equitibus suis.
32. da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua
32. Da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum, et commoveantur contritione sua;
33. deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis
33. deice illos gladio diligentium te, et collaudent te omnes, qui noverunt nomen tuum, in hymnis”.
34. et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiæ quinque milia virorum
34. Et commiserunt invicem proelium, et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum et prociderunt ex adverso eorum.
35. videns autem Lysias suorum fugam et Judæorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Judæam
35. Videns autem Lysias factam eversionem exercitus sui, Iudae vero audaciam et quemadmodum parati sunt aut vivere aut mori fortiter, abiit Antiochiam et colligebat externos, ut multo numero rursus venirent in Iudaeam.
36. dixit autem Judas et fratres ejus ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare
36. Dixit autem Iudas et fratres eius: “Ecce contriti sunt inimici nostri; ascendamus mundare sancta et renovare”.
37. et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion
37. Et congregatus est omnis exercitus, et ascenderunt in montem Sion.
38. et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta
38. Et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata, sicut in saltu vel in uno ex montibus, et pastophoria diruta.
39. sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem
39. Et sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et imposuerunt cinerem
40. et ceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in cælum
40. et ceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum.
41. tunc ordinavit Judas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta
41. Tunc ordinavit Iudas viros, ut pugnarent adversus eos, qui erant in arce, donec mundaret sancta.
42. et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei
42. Et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege;
43. et mundaverunt sancta et tulerunt lapides contaminationis in locum inmundum
43. et mundaverunt sancta et tulerunt lapides contaminationis in locum immundum.
44. et cogitavit de altare holocaustorum quod profanatum erat quid de eo faceret
44. Et cogitaverunt de altari holocaustorum, quod profanatum erat, quid de eo facerent.
45. et incidit illi consilium bonum ut destrueret illud ne forte esset illis in obprobrium quia contaminaverunt illud gentes et demoliti sunt illud
45. Et incidit illis consilium bonum, ut destruerent illud, ne umquam illis esset in opprobrium, quia contaminaverunt illud gentes; et demoliti sunt altare
46. et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis
46. et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto, quoadusque veniret propheta, ut responderet de eis.
47. et acceperunt lapides integros secundum legem et ædificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius
47. Et acceperunt lapides integros secundum legem et aedificaverunt altare novum secundum illud, quod fuit prius.
48. et ædificaverunt sancta et quæ intra domum intrinsecus et ædem et atria sanctificaverunt
48. Et aedificaverunt sancta et, quae intra domum erant, et atria sanctificaverunt.
49. et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum
49. Et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum.
50. et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quæ super candelabrum erant et lucebant in templo
50. Et incenderunt super altare et accenderunt lucernas, quae super candelabrum erant et lucebant in templo,
51. et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quæ fecerunt
51. et posuerunt super mensam panes et appenderunt vela et consummaverunt omnia opera, quae fecerant.
52. et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni
52. Et ante lucem surrexerunt quinta et vicesima die mensis noni — hic est mensis Casleu — centesimi quadragesimi octavi anni
53. et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt
53. et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum, quod fecerunt;
54. secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis
54. secundum tempus et secundum diem, in qua contaminaverunt illud gentes, in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis.
55. et cecidit omnis populus et adoraverunt et benedixerunt in cælum ei qui prosperavit eis
55. Et cecidit omnis populus in faciem, et adoraverunt et benedixerunt in caelum eum, qui prosperavit eis;
56. et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum lætitia et salutaria laudis
56. et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum laetitia et sacrificaverunt sacrificium salutaris et laudis
57. et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas et pastoforia et inposuerunt eis januas
57. et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas et pastophoria et imposuerunt eis ianuas.
58. et facta est lætitia in populo magna valde et aversum est obprobrium gentium
58. Et facta est laetitia in populo magna valde, et aversum est opprobrium gentium.
59. et statuit Judas et fratres ejus et universa ecclesia Israël ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum lætitia et gaudio
59. Et statuit Iudas et fratres eius et universa ecclesia Israel, ut agantur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo, a quinta et vicesima die mensis Casleu, cum laetitia et gaudio.
60. et ædificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt
60. Et aedificaverunt in tempore illo montem Sion per circuitum muros altos et turres firmas, ne quando venirent gentes et conculcarent ea, sicut antea fecerunt.
61. et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeæ
61. Et collocavit illic exercitum, ut servarent eum, et munivit eum ad custodiendam Bethsuram, ut haberet populus munitionem contra faciem Idumaeae.
