Actus Apostolorum, 2

1. et cum conplerentur dies pentecostes erant omnes pariter in eodem loco

1. Et cum compleretur dies Pen tecostes, erant omnes pariter in eodem loco.

2. et factus est repente de cælo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis et replevit totam domum ubi erant sedentes

2. Et factus est repente de caelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis et replevit totam domum, ubi erant sedentes.

3. et apparuerunt illis dispertitæ linguæ tamquam ignis seditque supra singulos eorum

3. Et apparuerunt illis dispertitae linguae tamquam ignis, seditque supra singulos eorum;

4. et repleti sunt omnes Spiritu Sancto et cœperunt loqui aliis linguis prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis

4. et repleti sunt omnes Spiritu Sancto et coeperunt loqui aliis linguis, prout Spiritus dabat eloqui illis.

5. erant autem in Hierusalem habitantes Judæi viri religiosi ex omni natione quæ sub cælo sunt

5. Erant autem in Ierusalem habitantes Iudaei, viri religiosi ex omni natione, quae sub caelo est;

6. facta autem hac voce convenit multitudo et mente confusa est quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes

6. facta autem hac voce, convenit multitudo et confusa est, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes.

7. stupebant autem omnes et mirabantur dicentes nonne omnes ecce isti qui loquuntur Galilæi sunt

7. Stupebant autem et mirabantur dicentes: “Nonne ecce omnes isti, qui loquuntur, Galilaei sunt?

8. et quomodo nos audivimus unusquisque lingua nostra in qua nati sumus

8. Et quomodo nos audimus unusquisque propria lingua nostra, in qua nati sumus?

9. Parthi et Medi et Elamitæ et qui habitant Mesopotamiam et Judæam et Cappadociam Pontum et Asiam

9. Parthi et Medi et Elamitae et qui habitant Mesopotamiam, Iudaeam quoque et Cappadociam, Pontum et Asiam,

10. Frygiam et Pamphiliam Ægyptum et partes Lybiæ quæ est circa Cyrenen et advenæ romani

10. Phrygiam quoque et Pamphyliam, Aegyptum et partes Libyae, quae est circa Cyrenem, et advenae Romani,

11. Judæi quoque et proselyti Cretes et Arabes audivimus loquentes eos nostris linguis magnalia Dei

11. Iudaei quoque et proselyti, Cretes et Arabes, audimus loquentes eos nostris linguis magnalia Dei”.

12. stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse

12. Stupebant autem omnes et haesitabant ad invicem dicentes: “Quidnam hoc vult esse?”;

13. alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti

13. alii autem irridentes dicebant: “Musto pleni sunt isti”.

14. stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est eis viri judæi et qui habitatis Hierusalem universi hoc vobis notum sit et auribus percipite verba mea

14. Stans autem Petrus cum Undecim levavit vocem suam et locutus est eis: “Viri Iudaei et qui habitatis Ierusalem universi, hoc vobis notum sit, et auribus percipite verba mea.

15. non enim sicut vos æstimatis hii ebrii sunt cum sit hora diei tertia

15. Non enim, sicut vos aestimatis, hi ebrii sunt, est enim hora diei tertia;

16. sed hoc est quod dictum est per prophetam Johel

16. sed hoc est, quod dictum est per prophetam Ioel:

17. et erit in novissimis diebus dicit Dominus effundam de Spiritu meo super omnem carnem et prophetabunt filii vestri et filiæ vestræ et juvenes vestri visiones videbunt et seniores vestri somnia somniabunt

17. “Et erit: in novissimis diebus, dicit Deus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae, et iuvenes vestri visiones videbunt, et seniores vestri somnia somniabunt;

18. et quidem super servos meos et super ancillas meas in diebus illis effundam de Spiritu meo et prophetabunt

18. et quidem super servos meos et super ancillas meas in diebus illis effundam de Spiritu meo, et prophetabunt.

19. et dabo prodigia in cælo sursum et signa in terra deorsum sanguinem et ignem et vaporem fumi

19. Et dabo prodigia in caelo sursum et signa in terra deorsum, sanguinem et ignem et vaporem fumi;

20. sol convertetur in tenebras et luna in sanguinem antequam veniat dies Domini magnus et manifestus

20. sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et manifestus.

21. et erit omnis quicumque invocaverit nomen Domini salvus erit

21. Et erit: omnis quicumque invocaverit nomen Domini, salvus erit”.

22. viri israhelitæ audite verba hæc Jesum Nazarenum virum adprobatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis quæ fecit per illum Deus in medio vestri sicut vos scitis

22. Viri Israelitae, audite verba haec: Iesum Nazarenum, virum approbatum a Deo apud vos virtutibus et prodigiis et signis, quae fecit per illum Deus in medio vestri, sicut ipsi scitis,

23. hunc definito consilio et præscientia Dei traditum per manus iniquorum adfigentes interemistis

23. hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manum iniquorum affigentes interemistis,

24. quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni juxta quod inpossibile erat teneri illum ab eo

24. quem Deus suscitavit, solutis doloribus mortis, iuxta quod impossibile erat teneri illum ab ea.

25. David enim dicit in eum providebam Dominum coram me semper quoniam a dextris meis est ne commovear

25. David enim dicit circa eum: “Providebam Dominum coram me semper, quoniam a dextris meis est, ne commovear.

26. propter hoc lætatum est cor meum et exultavit lingua mea insuper et caro mea requiescet in spe

26. Propter hoc laetatum est cor meum, et exsultavit lingua mea; insuper et caro mea requiescet in spe.

27. quoniam non derelinques animam meam in inferno neque dabis Sanctum tuum videre corruptionem

27. Quoniam non derelinques animam meam in inferno neque dabis Sanctum tuum videre corruptionem.

28. notas fecisti mihi vias vitæ replebis me jucunditate cum facie tua

28. Notas fecisti mihi vias vitae, replebis me iucunditate cum facie tua”.

29. viri fratres liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum ejus est apud nos usque in hodiernum diem

29. Viri fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, quoniam et defunctus est et sepultus est, et sepulcrum eius est apud nos usque in hodiernum diem;

30. propheta igitur cum esset et sciret quia jurejurando jurasset illi Deus de fructu lumbi ejus sedere super sedem ejus

30. propheta igitur cum esset et sciret quia iure iurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius,

31. providens locutus est de resurrectione Christi quia neque derelictus est in inferno neque caro ejus vidit corruptionem

31. providens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro eius vidit corruptionem.

32. hunc Jesum resuscitavit Deus cui omnes nos testes sumus

32. Hunc Iesum resuscitavit Deus, cuius omnes nos testes sumus.

33. dextera igitur Dei exaltatus et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre effudit hunc quem vos videtis et audistis

33. Dextera igitur Dei exaltatus, et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre, effudit hunc, quem vos videtis et auditis.

34. non enim David ascendit in cælos dicit autem ipse dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis

34. Non enim David ascendit in caelos; dicit autem ipse: “Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis,

35. donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum

35. donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum”.

36. certissime ergo sciat omnis domus Israël quia et Dominum eum et Christum Deus fecit hunc Jesum quem vos crucifixistis

36. Certissime ergo sciat omnis domus Israel quia et Dominum eum et Christum Deus fecit, hunc Iesum, quem vos crucifixistis”.

37. his auditis conpuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos quid faciemus viri fratres

37. His auditis, compuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et reliquos apostolos: “Quid faciemus, viri fratres?”.

38. Petrus vero ad illos pænitentiam inquit agite et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum et accipietis donum Sancti Spiritus

38. Petrus vero ad illos: “Paenitentiam, inquit, agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Sancti Spiritus;

39. vobis enim est repromissio et filiis vestris et omnibus qui longe sunt quoscumque advocaverit Dominus Deus noster

39. vobis enim est repromissio et filiis vestris et omnibus, qui longe sunt, quoscumque advocaverit Dominus Deus noster”.

40. aliis etiam verbis pluribus testificatus est et exhortabatur eos dicens salvamini a generatione ista prava

40. Aliis etiam verbis pluribus testificatus est et exhortabatur eos dicens: “Salvamini a generatione ista prava”.

41. qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt et adpositæ sunt in illa die animæ circiter tria milia

41. Qui ergo, recepto sermone eius, baptizati sunt; et appositae sunt in il la die animae circiter tria milia.

42. erant autem perseverantes in doctrina apostolorum et communicatione fractionis panis et orationibus

42. Erant autem perseverantes in doctrina apostolorum et communicatione, in fractione panis et orationibus.

43. fiebat autem omni animæ timor multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant in Hierusalem et metus erat magnus in universis

43. Fiebat autem omni animae timor; multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant.

44. omnes etiam qui credebant erant pariter et habebant omnia communia

44. Omnes autem, qui crediderant, erant pariter et habebant omnia communia;

45. possessiones et substantias vendebant et dividebant illa omnibus prout cuique opus erat

45. et possessiones et substantias vendebant et dividebant illas omnibus, prout cuique opus erat;

46. cotidie quoque perdurantes unianimiter in templo et frangentes circa domos panem sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis

46. cotidie quoque perdurantes unanimiter in templo et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis,

47. conlaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem Dominus autem augebat qui salvi fierent cotidie in id ipsum

47. collaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem. Dominus autem augebat, qui salvi fierent cotidie in idipsum.