Deuteronômio, 1

1. outoi oi logoi ouV elalhsen mwushV panti israhl peran tou iordanou en th erhmw proV dusmaiV plhsion thV eruqraV ana meson faran tofol kai lobon kai aulwn kai katacrusea

1. hæc sunt verba quæ locutus est Moses ad omnem Israël trans Jordanem in solitudine campestri contra mare Rubrum inter Pharan et Thophel et Laban et Aseroth ubi auri est plurimum

2. endeka hmerwn en cwrhb odoV ep' oroV shir ewV kadhV barnh

2. undecim diebus de Horeb per viam montis Seir usque Cadesbarne

3. kai egenhqh en tw tessarakostw etei en tw endekatw mhni mia tou mhnoV elalhsen mwushV proV pantaV uiouV israhl kata panta osa eneteilato kurioV autw proV autouV

3. quadragesimo anno undecimo mense prima die mensis locutus est Moses ad filios Israël omnia quæ præceperat illi Dominus ut diceret eis

4. meta to pataxai shwn basilea amorraiwn ton katoikhsanta en esebwn kai wg basilea thV basan ton katoikhsanta en astarwq kai en edrain

4. postquam percussit Seon regem Amorreorum qui habitavit in Esebon et Og regem Basan qui mansit in Aseroth et in Edrai

5. en tw peran tou iordanou en gh mwab hrxato mwushV diasafhsai ton nomon touton legwn

5. trans Jordanem in terra Moab cœpitque Moses explanare legem et dicere

6. kurioV o qeoV hmwn elalhsen hmin en cwrhb legwn ikanousqw umin katoikein en tw orei toutw

6. Dominus Deus noster locutus est ad nos in Horeb dicens sufficit vobis quod in hoc monte mansistis

7. epistrafhte kai aparate umeiV kai eisporeuesqe eiV oroV amorraiwn kai proV pantaV touV perioikouV araba eiV oroV kai pedion kai proV liba kai paralian ghn cananaiwn kai antilibanon ewV tou potamou tou megalou eufratou

7. revertimini et venite ad montem Amorreorum et ad cetera quæ ei proxima sunt campestria atque montana et humiliora loca contra meridiem et juxta litus maris terram Chananeorum et Libani usque ad flumen magnum Eufraten

8. idete paradedwka enwpion umwn thn ghn eisporeuqenteV klhronomhsate thn ghn hn wmosa toiV patrasin umwn tw abraam kai isaak kai iakwb dounai autoiV kai tw spermati autwn met' autouV

8. en inquit tradidi vobis ingredimini et possidete eam super qua juravit Dominus patribus vestris Abraham et Isaac et Jacob ut daret illam eis et semini eorum post eos

9. kai eipa proV umaV en tw kairw ekeinw legwn ou dunhsomai monoV ferein umaV

9. dixique vobis illo in tempore

10. kurioV o qeoV umwn eplhqunen umaV kai idou este shmeron wsei ta astra tou ouranou tw plhqei

10. non possum solus sustinere vos quia Dominus Deus vester multiplicavit vos et estis hodie sicut stellæ cæli plurimæ

11. kurioV o qeoV twn paterwn umwn prosqeih umin wV este cilioplasiwV kai euloghsai umaV kaqoti elalhsen umin

11. Dominus Deus patrum vestrorum addat ad hunc numerum multa milia et benedicat vobis sicut locutus est

12. pwV dunhsomai monoV ferein ton kopon umwn kai thn upostasin umwn kai taV antilogiaV umwn

12. non valeo solus vestra negotia sustinere et pondus ac jurgia

13. dote eautoiV andraV sofouV kai episthmonaV kai sunetouV eiV taV fulaV umwn kai katasthsw ef' umwn hgoumenouV umwn

13. date e vobis viros sapientes et gnaros et quorum conversatio sit probata in tribubus vestris ut ponam eos vobis principes

14. kai apekriqhte moi kai eipate kalon to rhma o elalhsaV poihsai

14. tunc respondistis mihi bona res est quam vis facere

15. kai elabon ex umwn andraV sofouV kai episthmonaV kai sunetouV kai katesthsa autouV hgeisqai ef' umwn ciliarcouV kai ekatontarcouV kai penthkontarcouV kai dekadarcouV kai grammatoeisagwgeiV toiV kritaiV umwn

15. tulique de tribubus vestris viros sapientes et nobiles et constitui eos principes tribunos et centuriones et quinquagenarios ac decanos qui docerent vos singula

16. kai eneteilamhn toiV kritaiV umwn en tw kairw ekeinw legwn diakouete ana meson twn adelfwn umwn kai krinate dikaiwV ana meson androV kai ana meson adelfou kai ana meson proshlutou autou

16. præcepique eis dicens audite illos et quod justum est judicate sive civis sit ille sive peregrinus

17. ouk epignwsh proswpon en krisei kata ton mikron kai kata ton megan krineiV ou mh uposteilh proswpon anqrwpou oti h krisiV tou qeou estin kai to rhma o ean sklhron h af' umwn anoisete auto ep' eme kai akousomai auto

17. nulla erit distantia personarum ita parvum audietis ut magnum nec accipietis cujusquam personam quia Dei judicium est quod si difficile vobis aliquid visum fuerit referte ad me et ego audiam

18. kai eneteilamhn umin en tw kairw ekeinw pantaV touV logouV ouV poihsete

18. præcepique omnia quæ facere deberetis

19. kai aparanteV ek cwrhb eporeuqhmen pasan thn erhmon thn megalhn kai thn foberan ekeinhn hn eidete odon orouV tou amorraiou kaqoti eneteilato kurioV o qeoV hmwn hmin kai hlqomen ewV kadhV barnh

19. profecti autem de Horeb transivimus per heremum terribilem et maximam quam vidistis per viam montis Amorrei sicut præceperat Dominus Deus noster nobis cumque venissemus in Cadesbarne

20. kai eipa proV umaV hlqate ewV tou orouV tou amorraiou o o kurioV o qeoV hmwn didwsin umin

20. dixi vobis venistis ad montem Amorrei quem Dominus Deus noster daturus est nobis

21. idete paradedwken umin kurioV o qeoV umwn pro proswpou umwn thn ghn anabanteV klhronomhsate on tropon eipen kurioV o qeoV twn paterwn umwn umin mh fobeisqe mhde deiliashte

21. vide terram quam Dominus Deus tuus dat tibi ascende et posside eam sicut locutus est Dominus Deus patribus tuis noli metuere nec quicquam paveas

22. kai proshlqate moi panteV kai eipate aposteilwmen andraV proterouV hmwn kai efodeusatwsan hmin thn ghn kai anaggeilatwsan hmin apokrisin thn odon di' hV anabhsomeqa en auth kai taV poleiV eiV aV eisporeusomeqa eiV autaV

22. et accessistis ad me omnes atque dixistis mittamus viros qui considerent terram et renuntient per quod iter debeamus ascendere et ad quas pergere civitates

23. kai hresen enantion mou to rhma kai elabon ex umwn dwdeka andraV andra ena kata fulhn

23. cumque mihi sermo placuisset misi e vobis duodecim viros singulos de tribubus suis

24. kai epistrafenteV anebhsan eiV to oroV kai hlqosan ewV faraggoV botruoV kai kateskopeusan authn

24. qui cum perrexissent et ascendissent in montana venerunt usque ad vallem Botri et considerata terra

25. kai elabosan en taiV cersin autwn apo tou karpou thV ghV kai kathnegkan proV hmaV kai elegon agaqh h gh hn kurioV o qeoV hmwn didwsin hmin

25. sumentes de fructibus ejus ut ostenderent ubertatem adtulerunt ad nos atque dixerunt bona est terra quam Dominus Deus noster daturus est nobis

26. kai ouk hqelhsate anabhnai kai hpeiqhsate tw rhmati kuriou tou qeou umwn

26. et noluistis ascendere sed increduli ad sermonem Domini Dei nostri

27. kai diegogguzete en taiV skhnaiV umwn kai eipate dia to misein kurion hmaV exhgagen hmaV ek ghV aiguptou paradounai hmaV eiV ceiraV amorraiwn exoleqreusai hmaV

27. murmurati estis in tabernaculis vestris atque dixistis odit nos Dominus et idcirco eduxit nos de terra Ægypti ut traderet in manu Amorrei atque deleret

28. pou hmeiV anabainomen oi adelfoi umwn apesthsan umwn thn kardian legonteV eqnoV mega kai polu kai dunatwteron hmwn kai poleiV megalai kai teteicismenai ewV tou ouranou alla kai uiouV gigantwn ewrakamen ekei

28. quo ascendemus nuntii terruerunt cor nostrum dicentes maxima multitudo est et nobis in statura procerior urbes magnæ et ad cælum usque munitæ filios Enacim vidimus ibi

29. kai eipa proV umaV mh pthxhte mhde fobhqhte ap' autwn

29. et dixi vobis nolite metuere nec timeatis eos

30. kurioV o qeoV umwn o proporeuomenoV pro proswpou umwn autoV sunekpolemhsei autouV meq' umwn kata panta osa epoihsen umin en gh aiguptw

30. Dominus Deus qui ductor est vester pro vobis ipse pugnabit sicut fecit in Ægypto videntibus cunctis

31. kai en th erhmw tauth hn eidete wV etrofoforhsen se kurioV o qeoV sou wV ei tiV trofoforhsei anqrwpoV ton uion autou kata pasan thn odon hn eporeuqhte ewV hlqete eiV ton topon touton

31. et in solitudine ipse vidisti portavit te Dominus Deus tuus ut solet homo gestare parvulum filium suum in omni via per quam ambulasti donec veniretis ad locum istum

32. kai en tw logw toutw ouk enepisteusate kuriw tw qew umwn

32. et nec sic quidem credidistis Domino Deo vestro

33. oV proporeuetai proteroV umwn en th odw eklegesqai umin topon odhgwn umaV en puri nuktoV deiknuwn umin thn odon kaq' hn poreuesqe ep' authV kai en nefelh hmeraV

33. qui præcessit vos in via et metatus est locum in quo tentoria figere deberetis nocte ostendens vobis iter per ignem et die per columnam nubis

34. kai hkousen kurioV thn fwnhn twn logwn umwn kai paroxunqeiV wmosen legwn

34. cumque audisset Dominus vocem sermonum vestrorum iratus juravit et ait

35. ei oyetai tiV twn andrwn toutwn thn agaqhn tauthn ghn hn wmosa toiV patrasin autwn

35. non videbit quispiam de hominibus generationis hujus pessimæ terram bonam quam sub juramento pollicitus sum patribus vestris

36. plhn caleb uioV iefonnh outoV oyetai authn kai toutw dwsw thn ghn ef' hn epebh kai toiV uioiV autou dia to proskeisqai auton ta proV kurion

36. præter Chaleb filium Jepphonne ipse enim videbit eam et ipsi dabo terram quam calcavit et filiis ejus quia secutus est Dominum

37. kai emoi equmwqh kurioV di' umaV legwn oude su ou mh eiselqhV ekei

37. nec miranda indignatio in populum cum mihi quoque iratus Dominus propter vos dixerit nec tu ingredieris illuc

38. ihsouV uioV nauh o paresthkwV soi outoV eiseleusetai ekei auton katiscuson oti autoV kataklhronomhsei authn tw israhl

38. sed Josue filius Nun minister tuus ipse intrabit pro te hunc exhortare et robora et ipse terram sorte dividat Israheli

39. kai pan paidion neon ostiV ouk oiden shmeron agaqon h kakon outoi eiseleusontai ekei kai toutoiV dwsw authn kai autoi klhronomhsousin authn

39. parvuli vestri de quibus dixistis quod captivi ducerentur et filii qui hodie boni ac mali ignorant distantiam ipsi ingredientur et ipsis dabo terram et possidebunt eam

40. kai umeiV epistrafenteV estratopedeusate eiV thn erhmon odon thn epi thV eruqraV qalasshV

40. vos autem revertimini et abite in solitudinem per viam maris Rubri

41. kai apekriqhte moi kai eipate hmartomen enanti kuriou tou qeou hmwn hmeiV anabanteV polemhsomen kata panta osa eneteilato kurioV o qeoV hmwn hmin kai analabonteV ekastoV ta skeuh ta polemika autou kai sunaqroisqenteV anebainete eiV to oroV

41. et respondistis mihi peccavimus Domino ascendemus atque pugnabimus sicut præcepit Dominus Deus noster cumque instructi armis pergeretis in montem

42. kai eipen kurioV proV me eipon autoiV ouk anabhsesqe oude mh polemhsete ou gar eimi meq' umwn kai ou mh suntribhte enwpion twn ecqrwn umwn

42. ait mihi Dominus dic ad eos nolite ascendere neque pugnetis non enim sum vobiscum ne cadatis coram inimicis vestris

43. kai elalhsa umin kai ouk eishkousate mou kai parebhte to rhma kuriou kai parabiasamenoi anebhte eiV to oroV

43. locutus sum et non audistis sed adversantes imperio Domini et tumentes superbia ascendistis in montem

44. kai exhlqen o amorraioV o katoikwn en tw orei ekeinw eiV sunanthsin umin kai katediwxan umaV wV ei poihsaisan ai melissai kai etitrwskon umaV apo shir ewV erma

44. itaque egressus Amorreus qui habitabat in montibus et obviam veniens persecutus est vos sicut solent apes persequi et cecidit de Seir usque Horma

45. kai kaqisanteV eklaiete enanti kuriou kai ouk eishkousen kurioV thV fwnhV umwn oude prosescen umin

45. cumque reversi ploraretis coram Domino non audivit vos nec voci vestræ voluit adquiescere

46. kai enekaqhsqe en kadhV hmeraV pollaV osaV pote hmeraV enekaqhsqe

46. sedistis ergo in Cadesbarne multo tempore