Mosaico decorativo

1. interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus ejus in prœlio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Judæam et dextrum cornu cum illis

1. Demetrio seppe che era morto Nicànore ed era stato distrutto il suo esercito in combattimento e decise di mandare di nuovo Bàcchide e Alcimo in Giudea e l'ala destra dell'esercito con loro.

2. et abierunt viam quæ ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quæ est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas

2. Seguirono la via di Gàlgala e si accamparono sopra Mesalot in Arbèla; la occuparono prima e vi fecero morire molti uomini.

3. et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem

3. Nel primo mese dell'anno centocinquantadue posero il campo contro Gerusalemme.

4. et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum

4. Poi lo tolsero e si portarono a Berea con ventimila uomini e duemila cavalli.

5. et Judas castra posuerat in Laisa et tria milia viri cum eo electi

5. Giuda era accampato in Elasa con tremila uomini scelti.

6. et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri

6. Quando videro la massa di un esercito così numeroso, ne rimasero sgomentati e molti si dileguarono dal campo e non rimasero che ottocento uomini.

7. et vidit Judas quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde quia non habebat tempus congregandi eos et dissolutus est

7. Giuda vide che il suo esercito si disgregava mentre la battaglia incalzava; si sentì venire meno il cuore, perché non aveva possibilità di radunare i suoi,

8. et dixit his qui residui erant surgamus et eamus ad adversarios nostros si poterimus pugnare adversus eos

8. e tutto affranto disse ai superstiti: «Alziamoci e andiamo contro i nostri avversari, se mai possiamo debellarli».

9. et avertebant eum dicentes non poterimus sed liberemus animas nostras modo et revertemur ad fratres nostros et pugnabimus adversus eos nos autem pauci sumus

9. Ma lo dissuadevano dicendo: «Non riusciremo ora se non a mettere in salvo noi stessi, ma torneremo poi con i nostri fratelli e combatteremo; da soli siamo troppo pochi».

10. et ait Judas absit istam rem facere ut fugiamus ab eis et si adpropiavit tempus nostrum moriamur in virtute propter fratres nostros et non inferamus crimen gloriæ nostræ

10. Giuda disse: «Non sia mai che facciamo una cosa simile, fuggire da loro; se è giunta la nostra ora, moriamo da eroi per i nostri fratelli e non lasciamo ombra alla nostra gloria».

11. et movit exercitus de castris et steterunt illis obviam et divisi sunt equites in duas partes et fundibalarii et sagittarii præibant exercitum et primi certaminis omnes potentes

11. L'esercito nemico uscì dal campo schierandosi contro i Giudei: la cavalleria si divise in due ali e i frombolieri e gli arcieri precedevano lo schieramento; i più validi erano in prima fila e Bàcchide stava all'ala destra.

12. Bacchides autem erat in dextro cornu et proximavit legio ex duabus partibus et clamabant tubis

12. La falange si mosse avanzando ai due lati e al suono delle trombe; anche dalla parte di Giuda si diede fiato alle trombe.

13. exclamaverunt autem et hii qui erant ex parte Judæ etiam ipsi et commota est terra a voce exercituum et commissum est prœlium a mane usque ad vesperam

13. La terra fu scossa dal fragore degli eserciti; si scatenò la battaglia che durò dal mattino fino a sera.

14. et vidit Judas quia firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris et convenerunt cum ipso omnes constantes corde

14. Giuda notò che Bàcchide e la parte più forte dell'esercito era a destra: allora si unirono a lui tutti i più coraggiosi

15. et contrita est dextra pars ab eis et persecutus est eos usque ad montem Azoti

15. e fu travolta l'ala destra dal loro urto ed egli l'inseguì fino al monte di Asdòd.

16. et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est dextrum cornu et secuti sunt post Judam et qui cum ipso erant a tergo

16. Ma quelli dell'ala sinistra, vedendo che era stata sconfitta l'ala destra, si volsero sugli stessi passi di Giuda e dei suoi uomini assalendoli alle spalle.

17. et ingravatum est prœlium et ceciderunt vulnerati multi ex his et illis

17. Così si accese la battaglia e caddero feriti a morte molti da una parte e dall'altra;

18. et Judas cecidit et ceteri fugerunt

18. cadde anche Giuda e gli altri fuggirono.

19. et Jonathas et Simon tulerunt Judam fratrem suum in Modin

19. Giònata e Simone raccolsero Giuda loro fratello e lo seppellirono nel sepolcro dei suoi padri in Modin.

20. et fleverunt eum omnis populus Israël planctu magno et lugebant dies multos

20. Tutto Israele lo pianse: furono in gran lutto e fecero lamenti per molti giorni, esclamando:

21. et dixerunt quomodo cecidit potens qui salvum faciebat Israël

21. Come è caduto l'eroe che salvava Israele?».

22. et cetera verba Judæ bellorum et virtutum quas fecit non sunt descripta multa enim erant valde

22. Il resto delle imprese di Giuda e delle sue battaglie, degli eroismi di cui diede prova e dei suoi titoli di gloria non è stato scritto, perché troppo grande era il loro numero.

23. et factum est post obitum Judæ emerserunt iniqui in omnibus finibus Israël et exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem

23. Dopo la morte di Giuda riapparvero i rinnegati in tutto il territorio d'Israele e risorsero tutti gli operatori di iniquità.

24. in diebus illis facta est fames magna valde et tradidit se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis

24. In quei giorni sopravvenne una terribile carestia e la terra stessa congiurò in loro favore.

25. et elegit Bacchides impios viros et constituit eos dominos regionis

25. Bàcchide scelse gli uomini più empi e li fece padroni della regione.

26. et exquirebant et perscrutabantur amicos Judæ et adducebant eos ad Bacchidem et vindicabat in illos et inludebat

26. Quelli si diedero a ricercare e braccare gli amici di Giuda e li condussero da Bàcchide, che si vendicava di loro e li scherniva.

27. et facta est tribulatio magna in Israël qualis non fuit ex qua die non est visus propheta in Israël

27. Ci fu grande tribolazione in Israele, come non si verificava da quando fra loro erano scomparsi i profeti.

28. et congregati sunt omnes amici Judæ et dixerunt Jonathæ

28. Allora tutti gli amici di Giuda si radunarono e dissero a Giònata:

29. ex quo frater tuus Judas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui inimici sunt genti nostræ

29. «Da quando è morto tuo fratello Giuda, non c'è uomo simile a lui per condurre l'azione contro i nemici e Bàcchide e gli avversari della nostra nazione.

30. nunc itaque te elegimus hodie esse nobis principem et ducem ad bellandum bellum nostrum

30. Ora noi ti eleggiamo oggi nostro capo e condottiero nelle nostre battaglie».

31. et suscepit Jonathas tempore illo principatum et surrexit loco Judæ fratris sui

31. Giònata assunse il comando in quella occasione e prese il posto di Giuda suo fratello.

32. et cognovit Bacchides et quærebat eum occidere

32. Appena Bàcchide ne ebbe notizia, cercò di ucciderlo.

33. et cognovit Jonathas et Simon frater ejus et omnes qui cum eo erant et fugerunt in desertum Thecuæ et consederunt ad aquam lacus Asphar

33. Furono informati anche Giònata e Simone suo fratello e tutti i loro seguaci, ed essi fuggirono nel deserto di Tekòa e si accamparono presso la cisterna di Asfar.

34. et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus ejus trans Jordanem

34. Bàcchide lo seppe in giorno di sabato e si portò con tutto il suo esercito al di là del Giordano.

35. et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus

35. Giònata inviò suo fratello, capo della turba, a chiedere ai Nabatei suoi amici di custodire presso di sé i loro equipaggiamenti che erano abbondanti.

36. et exierunt filii Jambri ex Madabas et conprehenderunt Johannem et omnia quæ habebat et abierunt habentes ea

36. Ma i figli di Iambri che abitavano in Màdaba fecero una razzia e catturarono Giovanni, con tutte le cose che aveva, e portarono via tutto.

37. post hæc verba renuntiatum est Jonathæ et Simoni fratri ejus quia filii Jambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna

37. Dopo questo fatto riferirono a Giònata e a Simone suo fratello: «I figli di Iambri hanno una grande festa di nozze e conducono a Nàdabat la sposa, figlia di uno dei grandi magnati di Canaan, con corteo solenne».

38. et recordati sunt sanguinis Johannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis

38. Si ricordarono allora del sangue del loro fratello Giovanni, perciò si mossero e si appostarono in un antro del monte.

39. et levaverunt oculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici ejus et fratres ejus obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis

39. Ed ecco alzando gli occhi videro un corteo numeroso e festante e lo sposo con gli amici e fratelli, che avanzava incontro al corteo, con tamburi e strumenti musicali e grande apparato.

40. et surrexerunt ad eos cum insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum

40. Balzando dal loro appostamento li trucidarono; molti caddero colpiti a morte mentre gli altri ripararono sul monte ed essi presero le loro spoglie.

41. et conversæ sunt nuptiæ in luctum et vox musicorum ipsorum in lamentum

41. Le nozze furono mutate in lutto e i suoni delle loro musiche in lamento.

42. et vindicaverunt vindicta sanguinem fratris sui et reversi sunt ad ripam Jordanis

42. Così vendicarono il sangue del loro fratello e ritornarono nelle paludi del Giordano.

43. et audivit Bacchides et venit die sabbatorum usque ad oram Jordanis in virtute multa

43. Bàcchide ne ebbe notizia e venne in giorno di sabato fin sulle sponde del Giordano con numeroso esercito.

44. et dixit ad suos Jonathas surgamus et pugnemus contra inimicos nostros non est enim hodie sicut heri et nudius tertius

44. Giònata disse ai suoi: «Alziamoci e combattiamo per la nostra vita, perché oggi non è come gli altri giorni.

45. ecce enim bellum ex adverso aqua vero Jordanis hinc et inde et ripæ et paludes et saltus et non est locus devertendi

45. Ecco abbiamo i nemici di fronte a noi e alle spalle, dall'uno e dall'altro lato l'acqua del Giordano o la palude o la boscaglia, non c'è possibilità di sfuggire.

46. nunc ergo clamate in cælum ut liberemini de manu inimicorum vestrorum et commissum est bellum

46. Alzate ora le vostre grida al Cielo, perché possiate scampare dalla mano dei vostri nemici».

47. et extendit Jonatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro

47. E si attaccò battaglia. Giònata stese la mano per colpire Bàcchide, ma questi lo scansò e si tirò indietro.

48. et desiluit Jonathan et transnataverunt ad eos Jordanem

48. Allora Giònata e i suoi uomini si gettarono nel Giordano e raggiunsero a nuoto l'altra sponda; gli altri non passarono il Giordano per inseguirli.

49. et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem

49. Dalla parte di Bàcchide caddero in quella giornata circa duemila uomini.

50. et ædificaverunt civitates munitas in Judæa munitionem quæ erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris

50. Bàcchide tornò in Gerusalemme ed edificò fortezze in tutta la Giudea: le fortezze di Gerico, Emmaus, Bet-Coròn, Betel, Tamnata, Piraton e Tefon con mura alte, porte e sbarre e

51. et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israël

51. vi pose un presidio per molestare Israele.

52. et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum

52. Fortificò anche la città di Bet-Zur e Ghezer e l'Acra e vi stabilì milizie e vettovaglie.

53. et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia

53. Prese come ostaggi i figli dei capi della regione e li pose come prigionieri nell'Acra a Gerusalemme.

54. et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo præcepit Alchimus destrui muros domus sanctæ interioris et destrui opera prophetarum et cœpit destruere

54. Nell'anno centocinquantatrè, nel secondo mese, Alcimo ordinò di demolire il muro del cortile interno del santuario; così demoliva l'opera dei profeti. Si incominciò dunque a demolire.

55. in tempore illo percussus est Alchimus et inpedita sunt opera illius et obclusum est os ejus et dissolutus est paralysin nec ultra loqui potuit verbum et mandare de domo sua

55. Ma in quel tempo Alcimo ebbe un colpo e fu interrotta la sua opera. La sua bocca rimase impedita e paralizzata e non poteva più parlare né dare disposizioni per la sua casa.

56. et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno

56. Alcimo morì in quel tempo con grande spasimo.

57. et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis duobus

57. Bàcchide, vedendo che Alcimo era morto, se ne tornò presso il re e la Giudea rimase tranquilla per due anni.

58. et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Jonathas et qui cum eo sunt in silentio habitant confidentes nunc ergo adducamus Bacchidem et conprehendet eos omnes in una nocte

58. Tutti gli empi tennero questo consiglio: «Ecco Giònata e i suoi vivono tranquilli e sicuri. Noi dunque faremo venire Bàcchide e li catturerà tutti in una sola notte».

59. et abierunt et consilium ei dederunt

59. Andarono e tennero consiglio da lui.

60. et surrexit ut veniret cum exercitu multo et misit occulte epistulas sociis suis qui erant in Judæa ut conprehenderent Jonathan et eos qui cum eo erant sed non potuerunt quia innotuit eis consilium eorum

60. Egli si mosse per venire con un esercito numeroso e mandò di nascosto lettere a tutti i suoi fautori nella Giudea, perché s'impadronissero di Giònata e dei suoi. Ma non riuscirono, perché era stata svelata la loro trama.

61. et adprehendit de viris regionis qui principes erant malitiæ quinquaginta viros et occidit eos

61. Anzi questi presero una cinquantina di uomini, tra i promotori di tale iniquità nel paese e li misero a morte.

62. et secessit Jonathas et Simon et qui cum eo erant in Bethbessi quæ est in deserto et struxit diruta ejus et firmaverunt eam

62. Poi Giònata e Simone con i loro uomini si recarono fuori del paese a Bet-Basi nel deserto e ricostruirono le sue rovine e la fortificarono.

63. et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Juda erant denuntiavit

63. Lo seppe Bàcchide e radunò la sua gente e avvisò quelli della Giudea.

64. et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas

64. Andò ad accamparsi presso Bet-Basi e la attaccò per molti giorni allestendo anche macchine.

65. et reliquit Jonathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero

65. Giònata lasciò Simone suo fratello nella città e uscì nella regione, percorrendola con un drappello di armati.

66. et percussit Odaren et fratres ejus et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et cœpit cædere et crescere in virtutibus

66. Battè Odomèra con i suoi fratelli e i figli di Fasiron nel loro attendamento. Cominciarono così a battersi e aumentarono di forze.

67. Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas

67. Simone a sua volta e i suoi fecero una sortita dalla città e incendiarono le macchine.

68. et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium ejus et congressus ejus erat inanis

68. Poi attaccarono Bàcchide, che fu sconfitto, e lo gettarono in grande disappunto, perché il suo piano e la sua impresa erano andati a vuoto.

69. et iratus contra viros iniquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem suam

69. Si rivolse con rabbia contro quei rinnegati che l'avevano consigliato di venire nel paese.

70. et cognovit Jonathas et misit ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem

70. Giònata lo seppe e gli mandò messaggeri per concludere la pace con lui e scambiare i prigionieri.

71. et libenter accepit et fecit secundum verba ejus et juravit nihil se ei facturum mali omnibus diebus vitæ ejus

71. Quegli accettò e fece secondo le sue proposte e gli giurò che non gli avrebbe recato alcun male per il resto dei suoi giorni;

72. et reddidit ei captivitatem quam prius erat prædatus de terra Juda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines ejus

72. poi gli restituì i prigionieri che prima aveva catturati nella Giudea e, messosi sulla via del ritorno, se ne andò nel suo paese e non volle più tornare nel loro territorio.

73. et cessavit gladius ex Israël et habitavit Jonathas in Machemas et cœpit Jonathas ibi judicare populum et exterminavit impios ex Israël

73. Così si riposò la spada in Israele. Giònata risiedeva in Micmas e incominciò a governare il popolo e a far scomparire gli empi da Israele.



Lisez la Bible en un an

Rejoignez notre communauté et lisez la Bible en entier en 365 jours. Un parcours structuré et inspirant pour approfondir votre foi et votre connaissance des Écritures.