II Macabeus, 7

1. sunebh de kai epta adelfouV meta thV mhtroV sullhmfqentaV anagkazesqai upo tou basilewV apo twn aqemitwn ueiwn krewn efaptesqai mastixin kai neuraiV aikizomenouV

1. contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos

2. eiV de autwn genomenoV prohgoroV outwV efh ti melleiV erwtan kai manqanein hmwn etoimoi gar apoqnhskein esmen h parabainein touV patriouV nomouV

2. unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quæris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges prævaricari

3. ekqumoV de genomenoV o basileuV prosetaxen thgana kai lebhtaV ekpuroun

3. iratus itaque rex jussit sartagines et ollas æneas succendi quibus statim succensis

4. twn de paracrhma ekpurwqentwn ton genomenon autwn prohgoron prosetaxen glwssotomein kai periskuqisantaV akrwthriazein twn loipwn adelfwn kai thV mhtroV sunorwntwn

4. jussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes præcidi ceteris ejus fratribus et matre inspicientibus

5. acrhston de auton toiV oloiV genomenon ekeleusen th pura prosagein empnoun kai thganizein thV de atmidoV ef' ikanon diadidoushV tou thganou allhlouV parekaloun sun th mhtri gennaiwV teleutan legonteV outwV

5. et cum jam per omnia inutilis factus esset jussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter

6. o kurioV o qeoV efora kai taiV alhqeiaiV ef' hmin parakaleitai kaqaper dia thV kata proswpon antimarturoushV wdhV diesafhsen mwushV legwn kai epi toiV douloiV autou paraklhqhsetai

6. dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur

7. metallaxantoV de tou prwtou ton tropon touton ton deuteron hgon epi ton empaigmon kai to thV kefalhV derma sun taiV qrixin perisuranteV ephrwtwn ei fagesai pro tou timwrhqhnai to swma kata meloV

7. mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis ejus cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur

8. o de apokriqeiV th patriw fwnh proseipen ouci dioper kai outoV thn exhV elaben basanon wV o prwtoV

8. at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit

9. en escath de pnoh genomenoV eipen su men alastwr ek tou parontoV hmaV zhn apolueiV o de tou kosmou basileuV apoqanontaV hmaV uper twn autou nomwn eiV aiwnion anabiwsin zwhV hmaV anasthsei

9. et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in præsenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in æternæ vitæ resurrectione suscitabit

10. meta de touton o tritoV enepaizeto kai thn glwssan aithqeiV tacewV proebalen kai taV ceiraV euqarswV proeteinen

10. post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit

11. kai gennaiwV eipen ex ouranou tauta kekthmai kai dia touV autou nomouV uperorw tauta kai par' autou tauta palin elpizw komisasqai

11. et cum fiducia ait e cælo ista possideo sed propter Dei leges nunc hæc ipsa despicio quoniam ab ipso me ea recepturum spero

12. wste auton ton basilea kai touV sun autw ekplhssesqai thn tou neaniskou yuchn wV en oudeni taV alghdonaV etiqeto

12. ita ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam nihili duceret cruciatus

13. kai toutou de metallaxantoV ton tetarton wsautwV ebasanizon aikizomenoi

13. et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes

14. kai genomenoV proV to teleutan outwV efh aireton metallassontaV up' anqrwpwn taV upo tou qeou prosdokan elpidaV palin anasthsesqai up' autou soi men gar anastasiV eiV zwhn ouk estai

14. et cum jam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit

15. ecomenwV de ton pempton prosagonteV hkizonto

15. et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in eum

16. o de proV auton idwn eipen exousian en anqrwpoiV ecwn fqartoV wn o qeleiV poieiV mh dokei de to genoV hmwn upo tou qeou kataleleifqai

16. dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum

17. su de karterei kai qewrei to megaleion autou kratoV wV se kai to sperma sou basaniei

17. patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebit

18. meta de touton hgon ton ekton kai mellwn apoqnhskein efh mh planw mathn hmeiV gar di' eautouV tauta pascomen amartonteV eiV ton eautwn qeon axia qaumasmou gegonen

18. post hunc ducebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos hæc patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis

19. su de mh nomishV aqwoV esesqai qeomacein epiceirhsaV

19. tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris

20. uperagontwV de h mhthr qaumasth kai mnhmhV agaqhV axia htiV apollumenouV uiouV epta sunorwsa miaV upo kairon hmeraV euyucwV eferen dia taV epi kurion elpidaV

20. supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quæ pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat

21. ekaston de autwn parekalei th patriw fwnh gennaiw peplhrwmenh fronhmati kai ton qhlun logismon arseni qumw diegeirasa legousa proV autouV

21. singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineæ cogitationi masculinum animum inserens

22. ouk oid' opwV eiV thn emhn efanhte koilian oude egw to pneuma kai thn zwhn umin ecarisamhn kai thn ekastou stoiceiwsin ouk egw dierruqmisa

22. dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa conpegi

23. toigaroun o tou kosmou ktisthV o plasaV anqrwpou genesin kai pantwn exeurwn genesin kai to pneuma kai thn zwhn umin palin apodidwsin met' eleouV wV nun uperorate eautouV dia touV autou nomouV

23. sed enim mundi creator qui formavit hominis nativitatem quique omnium invenit originem et spiritum vobis iterum cum misericordia reddet et vitam sicut nunc vosmet ipsos despicitis propter leges ejus

24. o de antiocoV oiomenoV katafroneisqai kai thn oneidizousan uforwmenoV fwnhn eti tou newterou periontoV ou monon dia logwn epoieito thn paraklhsin alla kai di' orkwn epistou ama ploutiein kai makariston poihsein metaqemenon apo twn patriwn kai filon exein kai creiaV empisteusein

24. Antiochus autem contemni se arbitratus simul et exprobrantis voce despecta cum adhuc adulescentior superesset non solum verbis hortabatur sed et juramento adfirmabat divitem se et beatum facturum et translatum a patriis legibus amicum habiturum et res necessarias præbiturum

25. tou de neaniou mhdamwV prosecontoV proskalesamenoV o basileuV thn mhtera parhnei genesqai tou meirakiou sumboulon epi swthria

25. sed ad ista cum adulescens nequaquam inclinaretur vocavit rex matrem et suadebat ut adulescenti fieret in salutem

26. polla de autou parainesantoV epedexato peisein ton uion

26. cum autem multis eam verbis esset hortatus promisit suasuram se filio suo

27. proskuyasa de autw cleuasasa ton wmon turannon outwV efhsen th patriw fwnh uie elehson me thn en gastri perienegkasan se mhnaV ennea kai qhlasasan se eth tria kai ekqreyasan se kai agagousan eiV thn hlikian tauthn kai trofoforhsasan

27. itaque inclinata ad illum inridens crudelem tyrannum ait patria voce fili mi miserere mei quæ te in utero decem menses portavi et lac triennio dedi et alui et in ætatem istam perduxi

28. axiw se teknon anableyanta eiV ton ouranon kai thn ghn kai ta en autoiV panta idonta gnwnai oti ouk ex ontwn epoihsen auta o qeoV kai to twn anqrwpwn genoV outw ginetai

28. peto nate aspicias in cælum et terram et ad omnia quæ in eis sunt et intellegas quia ex nihilo fecit illa Deus et hominum genus

29. mh fobhqhV ton dhmion touton alla twn adelfwn axioV genomenoV epidexai ton qanaton ina en tw eleei sun toiV adelfoiV sou komiswmai se

29. ita fit ut non timeas carnificem istum sed dignus fratribus tuis effectus suscipe mortem ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam

30. eti de tauthV katalhgoushV o neaniaV eipen tina menete ouc upakouw tou prostagmatoV tou basilewV tou de prostagmatoV akouw tou nomou tou doqentoV toiV patrasin hmwn dia mwusewV

30. cum hæc illa adhuc diceret ait adulescens quem sustinetis non obœdio præcepto regis sed præcepto legis quæ data est nobis per Mosen

31. su de pashV kakiaV eurethV genomenoV eiV touV ebraiouV ou mh diafughV taV ceiraV tou qeou

31. tu vero qui inventor omnis malitiæ factus es in Hebræos non effugies manum Dei

32. hmeiV gar dia taV eautwn amartiaV pascomen

32. nos enim pro peccatis nostris hæc patimur

33. ei de carin epiplhxewV kai paideiaV o zwn kurioV hmwn bracewV epwrgistai kai palin katallaghsetai toiV eautou douloiV

33. et si nobis propter increpationem et correptionem Dominus noster modicum iratus est sed iterum reconciliabitur servis suis

34. su de w anosie kai pantwn anqrwpwn miarwtate mh mathn metewrizou fruattomenoV adhloiV elpisin epi touV ouraniouV paidaV epairomenoV ceira

34. tu autem o sceleste et omnium hominum flagitiosissime noli frustra extolli vanis spebus in servos ejus inflammatus

35. oupw gar thn tou pantokratoroV epoptou qeou krisin ekpefeugaV

35. nondum enim omnipotentis Dei et omnia inspicientis judicium effugisti

36. oi men gar nun hmeteroi adelfoi bracun upenegkanteV ponon aenaou zwhV upo diaqhkhn qeou peptwkasin su de th tou qeou krisei dikaia ta prostima thV uperhfaniaV apoish

36. nam fratres mei modico nunc dolore sustentato sub testamento æternæ vitæ effecti sunt tu vero judicio Dei justas superbiæ pœnas solves

37. egw de kaqaper oi adelfoi kai swma kai yuchn prodidwmi peri twn patriwn nomwn epikaloumenoV ton qeon ilewV tacu tw eqnei genesqai kai se meta etasmwn kai mastigwn exomologhsasqai dioti monoV autoV qeoV estin

37. ego autem sicut fratres mei animam et corpus meum trado pro patriis legibus invocans Deum maturius genti nostræ propitium fieri teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus

38. en emoi de kai toiV adelfoiV mou sthsai thn tou pantokratoroV orghn thn epi to sumpan hmwn genoV dikaiwV ephgmenhn

38. in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quæ super omne genus nostrum juste superducta est

39. ekqumoV de genomenoV o basileuV toutw para touV allouV ceiristwV aphnthsen pikrwV ferwn epi tw mukthrismw

39. tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desæviit indigne ferens derisum se

40. kai outoV oun kaqaroV methllaxen pantelwV epi tw kuriw pepoiqwV

40. et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens

41. escath de twn uiwn h mhthr eteleuthsen

41. novissime autem et mater consummata est

42. ta men oun peri touV splagcnismouV kai taV uperballousaV aikiaV epi tosouton dedhlwsqw

42. igitur de sacrificiis et de nimiis crudelitatibus satis dictum