Provérbios, 28

1. O ímpio foge sem que ninguém o persiga, mas o justo sente-se seguro como um leão.

1. Ucieka występny, choć go nikt nie goni, lecz prawy jest ufny jak młody lew.

2. Por causa do pecado de um país, multiplicam-se os chefes, mas sob um homem sábio e sensato a ordem perdura.*

2. Przez zbrodnie kraju wielu jest władców, lecz ktoś mądry i roztropny trwały ład zapewni.

3. Um pobre que oprime miseráveis é qual chuva torrencial, causa de fome.

3. Występny, co biednych uciska, jest jak ulewa, co chleba nie daje.

4. Quem abandona a instrução, louva o ímpio; quem a observa, faz-lhe guerra.

4. Kto gardzi Prawem, chwali grzesznika, kto strzeże Prawa, jemu przeciwny.

5. Os homens maus não compreendem o que é justo; os que buscam o Senhor tudo entendem.

5. źli ludzie nie rozumieją prawości, a którzy szukają Pana, pojmą ją całą.

6. Mais vale um pobre que caminha na integridade do que um rico em caminhos tortuosos.

6. Więcej wart biedak, co żyje uczciwie, niż bogacz o drogach krętych.

7. Um filho inteligente segue a instrução; quem convive com os devassos, torna-se a vergonha de seu pai.

7. Kto Prawa się trzyma, ten mądrym jest synem, przyjaciel rozwiązłych hańbi swego ojca.

8. Quem aumenta sua fortuna por usuras e logro, ajunta para o que tem piedade dos pequenos.*

8. Odsetką i lichwą powiększać majątek - to zbierać dla tych, co miłosierni dla biednych.

9. Aquele que afasta o ouvido para não ouvir a instrução, até em sua oração é um objeto de horror.

9. Kto ucho odwraca, by Prawa nie słyszeć, tego nawet modlitwa jest wstrętna.

10. Quem seduz os homens corretos para um mau caminho, cairá no fosso que ele mesmo cavou e para os íntegros caberá a herança da felicidade.

10. Kto prawych sprowadza na drogę występku, i sam też we własny dół wpadnie; dziedzictwem zaś czystych będzie dobro.

11. O rico julga-se sábio, mas o pobre inteligente penetra-o a fundo.

11. Mądry jest bogacz w swych oczach, lecz przejrzał go biedak rozumny.

12. Quando os justos triunfam, há muita alegria; quando os ímpios se erguem, cada qual se esconde.

12. Wielka jest radość, gdy prawi zwyciężą; gdy górą przewrotni, każdy się chowa.

13. Quem dissimula suas faltas não há de prosperar; quem as confessa e as detesta obtém misericórdia.

13. Nie zazna szczęścia, kto błędy swe ukrywa; kto je wyznaje, porzuca - ten miłosierdzia dostąpi.

14. Feliz daquele que vive em temor contínuo; mas o que endurece seu coração cairá na desgraça.*

14. Szczęśliwy mąż, gdy stale trwa w bojaźni; kto serce zatwardza - wpadnie w nieszczęście.

15. Leão rugidor, urso esfaimado: tal é o ímpio que domina sobre um povo pobre.

15. Lwem ryczącym, zgłodniałym niedźwiedziem jest władca występny nad biednym ludem.

16. Um príncipe, destituído de senso, é rico em extorsões, mas o que odeia o lucro viverá longos dias.

16. Książę ubogi w rozsądek bogaty jest w zdzierstwo, kto zysków nieprawych nie znosi, dni swe przedłuża.

17. O homem sobre o qual pesa o sangue de outro fugirá até o fosso: não o retenhas.*

17. Gdy człowiek zmazany krwią ludzką ucieka aż do grobu - niech go nie wstrzymują!

18. O que caminha na integridade será salvo; quem seguir por caminhos tortuosos cairá no fosso.

18. Kto żyje uczciwie - będzie ocalony; kto przewrotnie chodzi dwiema drogami, zapewne na jednej z nich zginie.

19. O que cultiva seu solo terá pão à vontade; o que corre atrás das vaidades se fartará de miséria.

19. Kto ziemią uprawia, nasyci się chlebem; kto ściga ułudę, nasyci się nędzą.

20. O homem leal será cumulado de bênçãos; o que, porém, tem pressa de se enriquecer não ficará impune.

20. Uczciwy cieszy się błogosławieństwem, kto się chce szybko wzbogacić, nie ujdzie kary.

21. Não é bom mostrar-se parcial: há quem cometa este pecado por um pedaço de pão.

21. źle gdy kto się kieruje względami na osobę; człek za kęs chleba popełni przestępstwo.

22. O homem invejoso precipita-se atrás da fortuna: não sabe que vai cair sobre ele a indigência.

22. Człowiek o złym oku jest chciwy bogactwa, a nie wie, że bieda przyjdzie na niego.

23. Quem corrige alguém encontra no fim mais gratidão do que lisonjas.

23. Kto kogoś strofuje, w końcu łaski znajdzie bardziej niż język, co schlebia.

24. Quem furta de seu pai ou de sua mãe, dizendo: “Isto não é pecado!”, é colega do bandoleiro.

24. Kto ojca lub matkę ograbia mówiąc: To nie grzech, jest wspólnikiem zbójcy.

25. O homem cobiçoso provoca contendas, mas o que se fia no Senhor será saciado.

25. Chciwiec spory wywołuje, kto ufa Panu - będzie nasycony.

26. O que se fia em seu próprio coração é um tolo; quem caminha com sabedoria escapará do perigo.

26. Kto swemu sercu ufa - ten głupi; kto żyje w mądrości - znajdzie ocalenie.

27. O que dá ao pobre não padecerá penúria, mas quem fecha os olhos ficará cheio de maldições.*

27. Kto daje ubogim - nie zazna biedy; kto [na nich] zamyka oczy, zbierze wiele przekleństw.

28. Quando se erguem os ímpios, cada qual se oculta; quando eles perecem, multiplicam-se os justos.

28. Gdy górą przewrotni - ukrywa się każdy; gdy giną - mnożą się prawi.