Provérbios, 14

1. A senhora Sabedoria edifica sua casa; a senhora Loucura destrói a sua com as próprias mãos.

1. Najmędrsza z niewiast dom sobie buduje, własnoręcznie go niszczy głupota.

2. Quem caminha direito teme o Senhor; o que anda desviado o despreza.

2. W prawości żyje, kto boi się Pana, człowiek dróg krętych Nim gardzi.

3. A boca do néscio encerra a vara para seu orgulho, mas os lábios do sábio são uma proteção para si mesmo.*

3. W ustach głupiego rózga na jego pychę, a wargi mądrych osłonią ich samych.

4. Onde não há bois, a manjedoura está vazia; a abundância da colheita provém da força do gado.

4. Gdzie wołów brakuje - tam żłób jest pusty, dzięki mocy wołów plon jest obfity.

5. A testemunha fiel não mente; a testemunha falsa profere falsidades.

5. Prawdomówny świadek nie kłamie, kłamstwa szerzy świadek fałszywy.

6. O mofador busca a sabedoria, mas em vão; ao homem entendido a ciência é fácil.

6. Szyderca próżno szuka mądrości, rozumny łatwo nabędzie wiedzę.

7. Afasta-te da presença do tolo: em seus lábios não encontrarás palavras sábias.

7. Od człowieka głupiego się odsuń: rozumnych warg tam nie znajdziesz.

8. A sabedoria do prudente está no cuidar do seu procedimento; a loucura dos insensatos consiste na fraude.

8. Mądrością rozumnego - poznanie swej drogi, zwodzenie siebie - głupotą niemądrych.

9. O insensato zomba do pecado; a benevolência de Deus é para os homens retos.*

9. Głupców zwodzi występek, u sprawiedliwych jest łaska.

10. O coração conhece suas próprias amarguras; o estranho não pode partilhar de sua alegria.*

10. Serce zna własną swą gorycz, obcy nie dzieli jego radości.

11. A habitação dos pérfidos será destruída, mas a tenda dos justos florescerá.

11. Rozwali się dom niewiernych, a prawych namiot zakwitnie.

12. Há caminho que parece reto ao homem; seu fim, porém, é o caminho da morte.

12. Jest droga, co komuś zdaje się słuszną, lecz w końcu prowadzi do zguby.

13. Mesmo no sorrir, o coração pode estar triste; a alegria pode findar na aflição.

13. Serce się smuci i w śmiechu, a boleść jest końcem radości.

14. O extraviado será saciado com seus próprios erros; o homem de bem, com seus atos.*

14. Niewierne serce z postępków swych rade, jak z czynów swoich człowiek uczciwy.

15. O ingênuo acredita em tudo o que se diz; o prudente vigia seus passos.

15. Wszystko, co mówią, przyjmuje niemądry, a człowiek rozumny na kroki swe zważa.

16. O sábio teme o mal e dele se aparta, mas o insensato que se eleva dá-se por seguro.

16. Mądry się boi, od złego ucieka, a głupi się unosi, czuje się pewnym.

17. O homem violento comete loucura; o dissimulado atrai a si o ódio.*

17. Człowiek porywczy popełnia głupstwa, a przebiegły jest znienawidzony.

18. Os ingênuos têm por herança a loucura; os prudentes, a ciência como coroa.

18. Udziałem łatwowiernych - głupota, umiejętność wieńczy rozumnych.

19. Diante dos bons humilham-se os maus e os ímpios ante as portas do justo.

19. Przed dobrymi źli chylą czoła, a występni u bram sprawiedliwego.

20. Até mesmo ao seu companheiro o pobre é odioso; numerosos são os amigos do rico.

20. Ubogi niemiły nawet najbliższemu, a bogacz ma wielu przyjaciół.

21. Quem despreza seu próximo comete um pecado; feliz aquele que tem compaixão dos desgraçados.

21. Kto bliźnim gardzi - ten grzeszy, szczęśliwy - kto z biednym współczuje.

22. Porventura não erram os que maquinam o mal? Os que planejam o bem adquirem favor e verdade.

22. Czyż ci, co knują zło, nie błądzą? Miłość i wierność dla tych, co mają dobre zamiary.

23. Para todo esforço há fruto, muito palavrório só produz penúria.

23. Każdy trud przynosi zyski, gadulstwo - jedynie biedę.

24. Para o sábio a riqueza é uma coroa. A loucura dos insensatos permanece loucura.*

24. Umiejętność jest wieńcem mądrych, koroną niemądrych - głupota.

25. A testemunha fiel salva vidas; o que profere mentiras é falso.

25. Świadek prawdomówny ratuje ludzi, oszustwo rozszerza kłamstwa.

26. No temor do Senhor o justo encontra apoio sólido; seus filhos nele encontrarão abrigo.*

26. W bojaźni Pana jest pewna nadzieja, dla synów swoich jest On ucieczką.

27. O temor do Senhor é uma fonte de vida para escapar aos laços da morte.

27. Źródłem życia jest bojaźń Pańska, by sideł śmierci uniknąć.

28. A multidão do povo é a glória de um rei; a falta de população é a ruína de um príncipe.

28. Chwała to króla, gdy naród liczny, ubytek ludu - to zguba władcy.

29. O paciente dá prova de bom senso; quem se arrebata rapidamente manifesta sua loucura.

29. Łagodny - w rozwagę bogaty, porywczy ujawnia głupotę.

30. Um coração tranquilo é a vida do corpo, enquanto a inveja é a cárie dos ossos.

30. Życiem dla ciała jest serce spokojne, próchnieniem kości jest namiętność.

31. O opressor do pobre ultraja seu criador, mas honra-o o que se compadece do indigente.

31. Kto ciemięży ubogiego, lży jego Stwórcę, czci Go ten, kto się nad biednym lituje.

32. É por causa de sua própria malícia que cai o ímpio; o justo, porém, até na morte conserva a confiança.

32. Przez złość swoją runął niewierny, a prawy przy śmierci bezpieczny.

33. No coração do prudente repousa a sabedoria. Entre os tolos ela se fará conhecer?*

33. W sercu rozumnym jest mądrość, i pośród głupców powinna być znana.

34. A justiça enaltece uma nação; o pecado é a vergonha dos povos.

34. Sprawiedliwość wywyższa naród, a czyn haniebny pomniejsza narody.

35. O servidor inteligente goza do favor do rei, mas a sua ira fere o desonrado.

35. Rozsądnemu słudze król jest przychylny, a gniew budzi [sługa] bezecny.