I Reis, 22

1. kai ekaqisen tria eth kai ouk hn polemoV ana meson suriaV kai ana meson israhl

1. transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et Israël

2. kai egenhqh en tw eniautw tw tritw kai katebh iwsafat basileuV iouda proV basilea israhl

2. in anno autem tertio descendit Josaphat rex Juda ad regem Israël

3. kai eipen basileuV israhl proV touV paidaV autou ei oidate oti hmin remmaq galaad kai hmeiV siwpwmen labein authn ek ceiroV basilewV suriaV

3. dixitque rex Israël ad servos suos ignoratis quod nostra sit Ramoth Galaad et neglegimus tollere eam de manu regis Syriæ

4. kai eipen basileuV israhl proV iwsafat anabhsh meq' hmwn eiV remmaq galaad eiV polemon kai eipen iwsafat kaqwV egw outwV kai su kaqwV o laoV mou o laoV sou kaqwV oi ippoi mou oi ippoi sou

4. et ait ad Josaphat veniesne mecum ad prœliandum in Ramoth Galaad

5. kai eipen iwsafat basileuV iouda proV basilea israhl eperwthsate dh shmeron ton kurion

5. dixitque Josaphat ad regem Israël sicut ego sum ita et tu populus meus et populus tuus unum sunt et equites mei et equites tui dixitque Josaphat ad regem Israël quære oro te hodie sermonem Domini

6. kai sunhqroisen o basileuV israhl pantaV touV profhtaV wV tetrakosiouV andraV kai eipen autoiV o basileuV ei poreuqw eiV remmaq galaad eiV polemon h episcw kai eipan anabaine kai didouV dwsei kurioV eiV ceiraV tou basilewV

6. congregavit ergo rex Israël prophetas quadringentos circiter viros et ait ad eos ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum an quiescere qui responderunt ascende et dabit Dominus in manu regis

7. kai eipen iwsafat proV basilea israhl ouk estin wde profhthV tou kuriou kai eperwthsomen ton kurion di' autou

7. dixit autem Josaphat non est hic propheta Domini quispiam ut interrogemus per eum

8. kai eipen o basileuV israhl proV iwsafat eti estin anhr eiV tou eperwthsai ton kurion di' autou kai egw memishka auton oti ou lalei peri emou kala all' h kaka micaiaV uioV iemla kai eipen iwsafat basileuV iouda mh legetw o basileuV outwV

8. et ait rex Israël ad Josaphat remansit vir unus per quem possimus interrogare Dominum sed ego odi eum quia non prophetat mihi bonum sed malum Micheas filius Hiemla cui Josaphat ait ne loquaris ita rex

9. kai ekalesen o basileuV israhl eunoucon ena kai eipen tacoV micaian uion iemla

9. vocavit ergo rex Israël eunuchum quendam et dixit ei festina adducere Micheam filium Hiemla

10. kai o basileuV israhl kai iwsafat basileuV iouda ekaqhnto anhr epi tou qronou autou enoploi en taiV pulaiV samareiaV kai panteV oi profhtai eprofhteuon enwpion autwn

10. rex autem Israël et Josaphat rex Juda sedebat unusquisque in solio suo vestiti cultu regio in area juxta ostium portæ Samariæ et universi prophetæ prophetabant in conspectu eorum

11. kai epoihsen eautw sedekiaV uioV canana kerata sidhra kai eipen tade legei kurioV en toutoiV keratieiV thn surian ewV suntelesqh

11. fecit quoque sibi Sedecias filius Chanaan cornua ferrea et ait hæc dicit Dominus his ventilabis Syriam donec deleas eam

12. kai panteV oi profhtai eprofhteuon outwV legonteV anabaine eiV remmaq galaad kai euodwsei kai dwsei kurioV eiV ceiraV sou kai ton basilea suriaV

12. omnesque prophetæ similiter prophetabant dicentes ascende in Ramoth Galaad et vade prospere et tradet Dominus in manu regis

13. kai o aggeloV o poreuqeiV kalesai ton micaian elalhsen autw legwn idou dh lalousin panteV oi profhtai en stomati eni kala peri tou basilewV ginou dh kai su eiV logouV sou kata touV logouV enoV toutwn kai lalhson kala

13. nuntius vero qui jerat ut vocaret Micheam locutus est ad eum dicens ecce sermones prophetarum ore uno bona regi prædicant sit ergo et sermo tuus similis eorum et loquere bona

14. kai eipen micaiaV zh kurioV oti a an eiph kurioV proV me tauta lalhsw

14. cui Micheas ait vivit Dominus quia quodcumque dixerit mihi Dominus hoc loquar

15. kai hlqen proV ton basilea kai eipen autw o basileuV micaia ei anabw eiV remmaq galaad eiV polemon h episcw kai eipen anabaine kai euodwsei kai dwsei kurioV eiV ceira tou basilewV

15. venit itaque ad regem et ait illi rex Michea ire debemus in Ramoth Galaad ad prœliandum an cessare cui ille respondit ascende et vade prospere et tradet Dominus in manu regis

16. kai eipen autw o basileuV posakiV egw orkizw se opwV lalhshV proV me alhqeian en onomati kuriou

16. dixit autem rex ad eum iterum atque iterum adiuro te ut non loquaris mihi nisi quod verum est in nomine Domini

17. kai eipen micaiaV ouc outwV ewraka panta ton israhl diesparmenon en toiV oresin wV poimnion w ouk estin poimhn kai eipen kurioV ou kurioV toutoiV anastrefetw ekastoV eiV ton oikon autou en eirhnh

17. et ille ait vidi cunctum Israël dispersum in montibus quasi oves non habentes pastorem et ait Dominus non habent dominum isti revertatur unusquisque in domum suam in pace

18. kai eipen basileuV israhl proV iwsafat basilea iouda ouk eipa proV se ou profhteuei outoV moi kala dioti all' h kaka

18. dixit ergo rex Israël ad Josaphat numquid non dixi tibi quia non prophetat mihi bonum sed semper malum

19. kai eipen micaiaV ouc outwV ouk egw akoue rhma kuriou ouc outwV eidon ton kurion qeon israhl kaqhmenon epi qronou autou kai pasa h stratia tou ouranou eisthkei peri auton ek dexiwn autou kai ex euwnumwn autou

19. ille vero addens ait propterea audi sermonem Domini vidi Dominum sedentem super solium suum et omnem exercitum cæli adsistentem ei a dextris et a sinistris

20. kai eipen kurioV tiV apathsei ton acaab basilea israhl kai anabhsetai kai peseitai en remmaq galaad kai eipen outoV outwV kai outoV outwV

20. et ait Dominus quis decipiet Ahab regem Israël ut ascendat et cadat in Ramoth Galaad et dixit unus verba hujuscemodi et alius aliter

21. kai exhlqen pneuma kai esth enwpion kuriou kai eipen egw apathsw auton kai eipen proV auton kurioV en tini

21. egressus est autem spiritus et stetit coram Domino et ait ego decipiam illum cui locutus est Dominus in quo

22. kai eipen exeleusomai kai esomai pneuma yeudeV en stomati pantwn twn profhtwn autou kai eipen apathseiV kai ge dunhsei exelqe kai poihson outwV

22. et ille ait egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus et dixit Dominus decipies et prævalebis egredere et fac ita

23. kai nun idou edwken kurioV pneuma yeudeV en stomati pantwn twn profhtwn sou toutwn kai kurioV elalhsen epi se kaka

23. nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendacii in ore omnium prophetarum tuorum qui hic sunt et Dominus locutus est contra te malum

24. kai proshlqen sedekiou uioV canana kai epataxen ton micaian epi thn siagona kai eipen poion pneuma kuriou to lalhsan en soi

24. accessit autem Sedecias filius Chanaan et percussit Micheam in maxillam et dixit mene ergo dimisit spiritus Domini et locutus est tibi

25. kai eipen micaiaV idou su oyh en th hmera ekeinh otan eiselqhV tamieion tou tamieiou tou krubhnai

25. et ait Micheas visurus es in die illa quando ingredieris cubiculum intra cubiculum ut abscondaris

26. kai eipen o basileuV israhl labete ton micaian kai apostreyate auton proV emhr ton arconta thV polewV kai tw iwaV uiw tou basilewV

26. et ait rex Israël tollite Micheam et maneat apud Amon principem civitatis et apud Joas filium Ammelech

27. eipon qesqai touton en fulakh kai esqiein auton arton qliyewV kai udwr qliyewV ewV tou epistreyai me en eirhnh

27. et dicite eis hæc dicit rex mittite virum istum in carcerem et sustentate eum pane tribulationis et aqua angustiæ donec revertar in pace

28. kai eipen micaiaV ean epistrefwn epistreyhV en eirhnh ouk elalhsen kurioV en emoi

28. dixitque Micheas si reversus fueris in pace non est locutus Dominus in me et ait audite populi omnes

29. kai anebh basileuV israhl kai iwsafat basileuV iouda met' autou eiV remmaq galaad

29. ascendit itaque rex Israël et Josaphat rex Juda in Ramoth Galaad

30. kai eipen basileuV israhl proV iwsafat basilea iouda sugkaluyomai kai eiseleusomai eiV ton polemon kai su endusai ton imatismon mou kai sunekaluyato o basileuV israhl kai eishlqen eiV ton polemon

30. dixitque rex Israël ad Josaphat sume arma et ingredere prœlium et induere vestibus tuis porro rex Israël mutavit habitum et ingressus est bellum

31. kai basileuV suriaV eneteilato toiV arcousi twn armatwn autou triakonta kai dusin legwn mh polemeite mikron kai megan all' h ton basilea israhl monwtaton

31. rex autem Syriæ præceperat principibus curruum triginta duobus dicens non pugnabitis contra minorem et majorem quempiam nisi contra regem Israël solum

32. kai egeneto wV eidon oi arconteV twn armatwn ton iwsafat basilea iouda kai autoi eipon fainetai basileuV israhl outoV kai ekuklwsan auton polemhsai kai anekraxen iwsafat

32. cum ergo vidissent principes curruum Josaphat suspicati sunt quod ipse esset rex Israël et impetu facto pugnabant contra eum et exclamavit Josaphat

33. kai egeneto wV eidon oi arconteV twn armatwn oti ouk estin basileuV israhl outoV kai apestreyan ap' autou

33. intellexeruntque principes curruum quod non esset rex Israël et cessaverunt ab eo

34. kai eneteinen eiV to toxon eustocwV kai epataxen ton basilea israhl ana meson tou pneumonoV kai ana meson tou qwrakoV kai eipen tw hniocw autou epistreyon taV ceiraV sou kai exagage me ek tou polemou oti tetrwmai

34. unus autem quidam tetendit arcum in incertum sagittam dirigens et casu percussit regem Israël inter pulmonem et stomachum at ille dixit aurigæ suo verte manum tuam et eice me de exercitu quia graviter vulneratus sum

35. kai etropwqh o polemoV en th hmera ekeinh kai o basileuV hn esthkwV epi tou armatoV ex enantiaV suriaV apo prwi ewV esperaV kai apecunne to aima ek thV plhghV eiV ton kolpon tou armatoV kai apeqanen esperaV kai exeporeueto to aima thV trophV ewV tou kolpou tou armatoV

35. commissum est ergo prœlium in die illa et rex Israël stabat in curru suo contra Syros et mortuus est vesperi fluebat autem sanguis plagæ in sinum currus

36. kai esth o stratokhrux dunontoV tou hliou legwn ekastoV eiV thn eautou polin kai eiV thn eautou ghn

36. et præco personuit in universo exercitu antequam sol occumberet dicens unusquisque revertatur in civitatem et in terram suam

37. oti teqnhken o basileuV kai hlqon eiV samareian kai eqayan ton basilea en samareia

37. mortuus est autem rex et perlatus est Samariam sepelieruntque regem in Samaria

38. kai apeniyan to arma epi thn krhnhn samareiaV kai exeleixan ai ueV kai oi kuneV to aima kai ai pornai elousanto en tw aimati kata to rhma kuriou o elalhsen

38. et laverunt currum in piscina Samariæ et linxerunt canes sanguinem ejus et habenas laverunt juxta verbum Domini quod locutus fuerat

39. kai ta loipa twn logwn acaab kai panta a epoihsen kai oikon elefantinon on wkodomhsen kai pasaV taV poleiV aV epoihsen ouk idou tauta gegraptai en bibliw logwn twn hmerwn twn basilewn israhl

39. reliqua vero sermonum Ahab et universa quæ fecit et domus eburneæ quam ædificavit cunctarumque urbium quas extruxit nonne scripta sunt hæc in libro verborum dierum regum Israël

40. kai ekoimhqh acaab meta twn paterwn autou kai ebasileusen ocoziaV uioV autou ant' autou

40. dormivit ergo Ahab cum patribus suis et regnavit Ohozias filius ejus pro eo

41. kai iwsafat uioV asa ebasileusen epi iouda etei tetartw tw acaab basilewV israhl ebasileusen

41. Josaphat filius Asa regnare cœperat super Judam anno quarto Ahab regis Israël

42. iwsafat uioV triakonta kai pente etwn en tw basileuein auton kai eikosi kai pente eth ebasileusen en ierousalhm kai onoma th mhtri autou azouba qugathr selei

42. triginta quinque annorum erat cum regnare cœpisset et viginti et quinque annos regnavit in Hierusalem nomen matris ejus Azuba filia Salai

43. kai eporeuqh en pash odw asa tou patroV autou ouk exeklinen ap' authV tou poihsai to euqeV en ofqalmoiV kuriou

43. et ambulavit in omni via Asa patris sui et non declinavit ex ea fecitque quod rectum est in conspectu Domini

44. plhn twn uyhlwn ouk exhren eti o laoV equsiazen kai equmiwn en toiV uyhloiV

44. verumtamen excelsa non abstulit adhuc enim populus sacrificabat et adolebat incensum in excelsis

45. kai eirhneusen iwsafat meta basilewV israhl

45. pacemque habuit Josaphat cum rege Israël

46. kai ta loipa twn logwn iwsafat kai ai dunasteiai autou osa epoihsen ouk idou tauta gegrammena en bibliw logwn twn hmerwn twn basilewn iouda

46. reliqua autem verborum Josaphat et opera ejus quæ gessit et prœlia nonne hæc scripta sunt in libro verborum dierum regum Juda

47.

47. sed et reliquias effeminatorum qui remanserant in diebus Asa patris ejus abstulit de terra

48.

48. nec erat tunc rex constitutus in Edom

49.

49. rex vero Josaphat fecerat classes in mari quæ navigarent in Ophir propter aurum et ire non potuerunt quia confractæ sunt in Asiongaber

50.

50. tunc ait Ohozias filius Ahab ad Josaphat vadant servi mei cum servis tuis in navibus et noluit Josaphat

51. kai ekoimhqh iwsafat meta twn paterwn autou kai etafh para toiV patrasin autou en polei dauid tou patroV autou kai ebasileusen iwram uioV autou ant' autou

51. dormivitque cum patribus suis et sepultus est cum eis in civitate David patris sui regnavitque Joram filius ejus pro eo

52. kai ocoziaV uioV acaab ebasileusen epi israhl en samareia en etei eptakaidekatw iwsafat basilei iouda kai ebasileusen en israhl eth duo

52. Ohozias autem filius Ahab regnare cœperat super Israël in Samaria anno septimodecimo Josaphat regis Juda regnavitque super Israël duobus annis

53. kai epoihsen to ponhron enantion kuriou kai eporeuqh en odw acaab tou patroV autou kai en odw iezabel thV mhtroV autou kai en taiV amartiaiV oikou ieroboam uiou nabat oV exhmarten ton israhl

53. et fecit malum in conspectu Domini et ambulavit in via patris sui et matris suæ et in via Hieroboam filii Nabath qui peccare fecit Israël

54. kai edouleusen toiV baalim kai prosekunhsen autoiV kai parwrgisen ton kurion qeon israhl kata panta ta genomena emprosqen autou .

54. servivit quoque Baal et adoravit eum et inritavit Dominum Deum Israël juxta omnia quæ fecerat pater ejus