Evangelium secundum Lucam, 16
1. dicebat autem et ad discipulos suos homo quidam erat dives qui habebat vilicum et hic diffamatus est apud illum quasi dissipasset bona ipsius
1. Diceva anche ai discepoli: "Un uomo ricco aveva un amministratore, e questi fu accusato dinanzi a lui di sperperare i suoi averi.
2. et vocavit illum et ait illi quid hoc audio de te redde rationem vilicationis tuæ jam enim non poteris vilicare
2. Lo chiamò e gli disse: "Che cosa sento dire di te? Rendi conto della tua amministrazione, perché non potrai più amministrare".
3. ait autem vilicus intra se quid faciam quia dominus meus aufert a me vilicationem fodere non valeo mendicare erubesco
3. L'amministratore disse tra sé: "Che cosa farò, ora che il mio padrone mi toglie l'amministrazione? Zappare, non ne ho la forza; mendicare, mi vergogno.
4. scio quid faciam ut cum amotus fuero a vilicatione recipiant me in domos suas
4. So io che cosa farò perché, quando sarò stato allontanato dall'amministrazione, ci sia qualcuno che mi accolga in casa sua".
5. convocatis itaque singulis debitoribus domini sui dicebat primo quantum debes domino meo
5. Chiamò uno per uno i debitori del suo padrone e disse al primo: "Tu quanto devi al mio padrone?".
6. at ille dixit centum cados olei dixitque illi accipe cautionem tuam et sede cito scribe quinquaginta
6. Quello rispose: "Cento barili d'olio". Gli disse: "Prendi la tua ricevuta, siediti subito e scrivi cinquanta".
7. deinde alio dixit tu vero quantum debes qui ait centum choros tritici ait illi accipe litteras tuas et scribe octoginta
7. Poi disse a un altro: "Tu quanto devi?". Rispose: "Cento misure di grano". Gli disse: "Prendi la tua ricevuta e scrivi ottanta".
8. et laudavit dominus vilicum iniquitatis quia prudenter fecisset quia filii hujus sæculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt
8. Il padrone lodò quell'amministratore disonesto, perché aveva agito con scaltrezza. I figli di questo mondo, infatti, verso i loro pari sono più scaltri dei figli della luce.
9. et ego vobis dico facite vobis amicos de mamona iniquitatis ut cum defeceritis recipiant vos in æterna tabernacula
9. Ebbene, io vi dico: fatevi degli amici con la ricchezza disonesta, perché, quando questa verrà a mancare, essi vi accolgano nelle dimore eterne.
10. qui fidelis est in minimo et in majori fidelis est et qui in modico iniquus est et in majori iniquus est
10. Chi è fedele in cose di poco conto, è fedele anche in cose importanti; e chi è disonesto in cose di poco conto, è disonesto anche in cose importanti.
11. si ergo in iniquo mamona fideles non fuistis quod verum est quis credet vobis
11. Se dunque non siete stati fedeli nella ricchezza disonesta, chi vi affiderà quella vera?
12. et si in alieno fideles non fuistis quod vestrum est quis dabit vobis
12. E se non siete stati fedeli nella ricchezza altrui, chi vi darà la vostra?
13. nemo servus potest duobus dominis servire aut enim unum odiet et alterum diliget aut uni adherebit et alterum contemnet non potestis Deo servire et mamonæ
13. Nessun servitore può servire due padroni, perché o odierà l'uno e amerà l'altro, oppure si affezionerà all'uno e disprezzerà l'altro. Non potete servire Dio e la ricchezza".
14. audiebant autem omnia hæc Pharisæi qui erant avari et deridebant illum
14. I farisei, che erano attaccati al denaro, ascoltavano tutte queste cose e si facevano beffe di lui.
15. et ait illis vos estis qui justificatis vos coram hominibus Deus autem novit corda vestra quia quod hominibus altum est abominatio est ante Deum
15. Egli disse loro: "Voi siete quelli che si ritengono giusti davanti agli uomini, ma Dio conosce i vostri cuori: ciò che fra gli uomini viene esaltato, davanti a Dio è cosa abominevole.
16. lex et prophetæ usque ad Johannem ex eo regnum Dei evangelizatur et omnis in illud vim facit
16. La Legge e i Profeti fino a Giovanni: da allora in poi viene annunciato il regno di Dio e ognuno si sforza di entrarvi.
17. facilius est autem cælum et terram præterire quam de lege unum apicem cadere
17. È più facile che passino il cielo e la terra, anziché cada un solo trattino della Legge.
18. omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram mœchatur et qui dimissam a viro ducit mœchatur
18. Chiunque ripudia la propria moglie e ne sposa un'altra, commette adulterio; chi sposa una donna ripudiata dal marito, commette adulterio.
19. homo quidam erat dives et induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide
19. C'era un uomo ricco, che indossava vestiti di porpora e di lino finissimo, e ogni giorno si dava a lauti banchetti.
20. et erat quidam mendicus nomine Lazarus qui jacebat ad januam ejus ulceribus plenus
20. Un povero, di nome Lazzaro, stava alla sua porta, coperto di piaghe,
21. cupiens saturari de micis quæ cadebant de mensa divitis sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus
21. bramoso di sfamarsi con quello che cadeva dalla tavola del ricco; ma erano i cani che venivano a leccare le sue piaghe.
22. factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahæ mortuus est autem et dives et sepultus est in inferno
22. Un giorno il povero morì e fu portato dagli angeli accanto ad Abramo. Morì anche il ricco e fu sepolto.
23. elevans oculos suos cum esset in tormentis videbat Abraham a longe et Lazarum in sinu ejus
23. Stando negli inferi fra i tormenti, alzò gli occhi e vide di lontano Abramo, e Lazzaro accanto a lui.
24. et ipse clamans dixit pater Abraham miserere mei et mitte Lazarum ut intinguat extremum digiti sui in aqua ut refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma
24. Allora gridando disse: "Padre Abramo, abbi pietà di me e manda Lazzaro a intingere nell'acqua la punta del dito e a bagnarmi la lingua, perché soffro terribilmente in questa fiamma".
25. et dixit illi Abraham fili recordare quia recepisti bona in vita tua et Lazarus similiter mala nunc autem hic consolatur tu vero cruciaris
25. Ma Abramo rispose: "Figlio, ricòrdati che, nella vita, tu hai ricevuto i tuoi beni, e Lazzaro i suoi mali; ma ora in questo modo lui è consolato, tu invece sei in mezzo ai tormenti.
26. et in his omnibus inter nos et vos chasma magnum firmatum est ut hii qui volunt hinc transire ad vos non possint neque inde huc transmeare
26. Per di più, tra noi e voi è stato fissato un grande abisso: coloro che di qui vogliono passare da voi, non possono, né di lì possono giungere fino a noi".
27. et ait rogo ergo te pater ut mittas eum in domum patris mei
27. E quello replicò: "Allora, padre, ti prego di mandare Lazzaro a casa di mio padre,
28. habeo enim quinque fratres ut testetur illis ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum
28. perché ho cinque fratelli. Li ammonisca severamente, perché non vengano anch'essi in questo luogo di tormento".
29. et ait illi Abraham habent Mosen et prophetas audiant illos
29. Ma Abramo rispose: "Hanno Mosè e i Profeti; ascoltino loro".
30. at ille dixit non pater Abraham sed si quis ex mortuis jerit ad eos pænitentiam agent
30. E lui replicò: "No, padre Abramo, ma se dai morti qualcuno andrà da loro, si convertiranno".
31. ait autem illi si Mosen et prophetas non audiunt neque si quis ex mortuis resurrexerit credent
31. Abramo rispose: "Se non ascoltano Mosè e i Profeti, non saranno persuasi neanche se uno risorgesse dai morti"".