Eclesiástico, 11

1. A sabedoria do humilde levantará a sua cabeça e o fará sentar-se no meio dos grandes.

1. Mądrość biednego podniesie mu głowę i posadzi go między możnymi.

2. Não avalies um homem pela sua aparência, não desprezes um homem pelo seu aspecto.

2. Nie wychwalaj męża z powodu jego pięknej postawy ani się nie brzydź człowiekiem z powodu jego wyglądu.

3. Pequena é a abelha entre os seres alados: o que produz, entretanto, é o que há de mais doce.

3. Mała jest pszczoła wśród latających stworzeń, lecz owoc jej ma pierwszeństwo pośród słodyczy.

4. Não te glories nunca de tuas vestes, não te engrandeças no dia em que fores homenageado, pois só as obras do Altíssimo são admiráveis, dignas de glória, misteriosas e invisíveis.*

4. Nie chlub się ubraniem, które cię okrywa, a w dniu twej chwały nie bądź zarozumiały: zdumiewające są bowiem dzieła Pana i zakryte sprawy Jego przed ludźmi.

5. Muitos príncipes ocuparam o trono, e alguém, em quem se não pensava, usou o diadema.*

5. Wielu poniżonych zasiadło na tronie, i ten, o którym nikt nie myślał, nosił koronę.

6. Muitos poderosos foram grandemente oprimidos, e homens ilustres foram entregues às mãos de outrem.

6. Wielu panujących bardzo zelżono i władców wydano w ręce obcych.

7. Não censures ninguém antes de estares bem informado; e quando te tiveres informado, repreende com equidade;

7. Nie oskarżaj, zanim dokładnie nie zbadasz, najpierw zastanów się, a dopiero potem udzielaj nagany.

8. nada respondas antes de ter ouvido, não interrompas ninguém no meio do seu discurso.

8. Nie odpowiadaj, zanim nie wysłuchasz, a w środek mów nie wpadaj!

9. Não indagues das coisas que não te dizem respeito; não te assentes com os maus para julgar.*

9. Nie wadź się o rzecz, która ci nie jest konieczna, i nie mieszaj się do sporów grzeszników!

10. Meu filho, não empreendas coisas em demasia, porque, se adquirires riquezas, não ficarás isento de culpa; se empreenderes muitos negócios, não poderás abrangê-los; se te antecipares, não te sairás bem deles.*

10. Synu, nie bierz na siebie za wiele spraw, bo jeśli będziesz je mnożył, nie unikniesz szkody. I choćbyś pędził, nie dopędzisz, a uciekając nie uciekniesz.

11. Há ímpio que trabalha, se apressa e se queixa, porém só se torna menos rico.

11. Niejeden pracuje, trudzi się i spieszy, a tym bardziej pozostaje w tyle.

12. Há homem esgotado e em grande necessidade de alívio, pobre de energia e rico em necessidades,

12. Niejeden słaby potrzebuje pomocy, brak mu sił i obfituje w biedę, lecz gdy tylko oczy Pana łaskawie na niego spojrzą, wydźwignie On go z nędzy

13. que o olhar de Deus considera com benevolência, e ele o tira do desalento para lhe dar ânimo; muitos, ao verem isso, ficam surpreendidos e dão glória a Deus.

13. i podniesie mu głowę, a wielu zdumieje się tym, co go spotkało.

14. Bens e males, vida e morte, pobreza e riqueza vêm de Deus.

14. Dobra i niedole, życie i śmierć, ubóstwo i bogactwo pochodzą od Pana. (5p) Mądrość, wiedza i znajomość Prawa są od Pana, miłość drogi dobrych czynów są od Niego. (6p) Błąd i mrok stworzone są dla grzeszników, a dla tych, którzy są dumni z niegodziwości, nieszczęścia będą towarzyszami starości,

15. Em Deus se encontram a sabedoria, o conhecimento e a ciência da lei; nele residem a caridade e as boas obras.

15.

16. O erro e as trevas foram criados com os pecadores; aqueles que se comprazem no mal envelhecerão no mal.

16.

17. O dom de Deus permanece nos justos, e seu aproveitamento assegura um triunfo eterno.

17. Dar Pana spocznie na ludziach bogobojnych, a upodobanie Jego na zawsze zapewni im szczęście.

18. Há homem que enriquece, vivendo com economia, e a única recompensa que dela usufrui é a

18. Niejeden wzbogacił się mozołem i swoją chciwością, a oto udział jego w nagrodzie:

19. de poder dizer: “Achei o repouso, vou agora desfrutar meus haveres sozinho”.

19. gdy powie: Znalazłem odpoczynek i teraz mogę żyć z moich dostatków - nie wie, ile czasu minie, a zostawi je innym i umrze.

20. E ele não considera que o tempo passa, que vem a morte, e que, ao morrer, tudo deixará para os outros.

20. Trwaj w przymierzu twoim i bądź mu oddany, a wypełniając je zestarzej się!

21. Permanece firme em tua aliança com Deus; que isto seja sempre o assunto de tuas conversas. E envelhece praticando os mandamentos.

21. Niech cię w podziw nie wprawiają czyny grzesznika, ufaj Panu i wytrwaj w twym trudzie, albowiem łatwą jest rzeczą w oczach Pana natychmiast i niespodziewanie wzbogacić ubogiego.

22. Não prestes atenção ao que fazem os pecadores; põe tua confiança em Deus, e limita-te ao que fazes.

22. Błogosławieństwo Pana nagrodą bogobojnych i prędko zakwitnie Jego błogosławieństwo.

23. É, com efeito, coisa fácil aos olhos de Deus enriquecer repentinamente o pobre.

23. Nie mów: Czego potrzebuję i jakie dobra mam mieć od tej chwili?

24. A bênção divina não se faz esperar para recompensar o justo. Em pouco tempo ele o faz crescer e dar fruto.

24. Nie mów: Wystarczam sam sobie i jakież zło może mnie obecnie spotkać?

25. Não digas: “De que preciso eu? Que tenho a esperar doravante?”.

25. W czasie pomyślności zapomina się o przykrościach, a w czasie przykrości nie pamięta się o pomyślności.

26. Não digas tampouco: “Eu me basto a mim mesmo; que mal posso temer para o futuro?”.

26. A dla Pana łatwą jest rzeczą w dzień śmierci oddać człowiekowi według jego postępowania.

27. No dia feliz não percas a recordação dos males, nem a recordação do bem no dia infeliz.

27. Godzina nieszczęścia pokrywa zapomnieniem dobrobyt, a przy końcu życia wychodzą na jaw sprawy człowieka.

28. Pois no dia da morte é fácil para Deus dar a cada um conforme o seu comportamento.

28. Przed śmiercią nikogo nie nazywaj szczęśliwym, gdyż dopiero w ostatniej chwili poznaje się męża.

29. A dor de um instante faz esquecer os maiores prazeres; com a morte do homem, todos os seus atos serão desvendados.

29. Nie wprowadzaj do domu swego każdego człowieka, różnorodne są bowiem podstępy oszusta.

30. Não louves a homem algum antes de sua morte, pois é em seus filhos que se reconhece um homem.*

30. Jak złowiona kuropatwa w klatce, tak serce pysznego: jak szpieg wypatruje on słabe strony,

31. Não tragas um homem qualquer à tua casa, pois numerosas são as armadilhas do que engana.

31. podając dobre rzeczy za złe, przygotowuje zasadzkę i najlepszym twym zaletom przygania.

32. Assim como sai um hálito fétido de um estômago estragado, assim como a perdiz atrai para a armadilha, e o cabrito para os laços, assim é o coração dos soberbos, e daquele que está à espreita para ver a ruína do próximo.

32. Przez iskrę węgiel napełnia się ogniem, a człowiek niegodziwy czyha na krew.

33. Transformando o bem em mal, ele arma ciladas, e põe nódoas nas coisas mais puras.

33. Strzeż się człowieka złego, który knuje niegodziwości, by nie sprowadził na ciebie hańby niezatartej.

34. Uma centelha basta para acender uma grande fogueira; um só rebanho é causa de múltiplos morticínios, e o pecador procura traiçoeiramente derramar sangue.

34. Przyjmij obcego do domu, a wtrąci cię w zamieszanie i oddali cię od twoich najbliższych.

35. Acautela-te contra o corruptor que trama a iniquidade, para não acontecer que ele faça de ti um eterno objeto de mofa.

35.

36. Dás entrada em tua casa ao estrangeiro? Ele aí suscitará uma discórdia que te derrubará e te tornará inimigo das pessoas de tua própria casa.*

36.