Deuteronômio, 4

1. kai nun israhl akoue twn dikaiwmatwn kai twn krimatwn osa egw didaskw umaV shmeron poiein ina zhte kai poluplasiasqhte kai eiselqonteV klhronomhshte thn ghn hn kurioV o qeoV twn paterwn umwn didwsin umin

1. et nunc Israël audi præcepta et judicia quæ ego doceo te ut faciens ea vivas et ingrediens possideas terram quam Dominus Deus patrum vestrorum daturus est vobis

2. ou prosqhsete proV to rhma o egw entellomai umin kai ouk afeleite ap' autou fulassesqe taV entolaV kuriou tou qeou umwn osa egw entellomai umin shmeron

2. non addetis ad verbum quod vobis loquor neque auferetis ex eo custodite mandata Domini Dei vestri quæ ego præcipio vobis

3. oi ofqalmoi umwn ewrakasin panta osa epoihsen kurioV o qeoV hmwn tw beelfegwr oti paV anqrwpoV ostiV eporeuqh opisw beelfegwr exetriyen auton kurioV o qeoV umwn ex umwn

3. oculi vestri viderunt omnia quæ fecit Dominus contra Beelphegor quomodo contriverit omnes cultores ejus de medio vestri

4. umeiV de oi proskeimenoi kuriw tw qew umwn zhte panteV en th shmeron

4. vos autem qui adheretis Domino Deo vestro vivitis universi usque in præsentem diem

5. idete dedeica umin dikaiwmata kai kriseiV kaqa eneteilato moi kurioV poihsai outwV en th gh eiV hn umeiV eisporeuesqe ekei klhronomein authn

5. scitis quod docuerim vos præcepta atque justitias sicut mandavit mihi Dominus Deus meus sic facietis ea in terra quam possessuri estis

6. kai fulaxesqe kai poihsete oti auth h sofia umwn kai h sunesiV enantion pantwn twn eqnwn osoi ean akouswsin panta ta dikaiwmata tauta kai erousin idou laoV sofoV kai episthmwn to eqnoV to mega touto

6. et observabitis et implebitis opere hæc est enim vestra sapientia et intellectus coram populis ut audientes universa præcepta hæc dicant en populus sapiens et intellegens gens magna

7. oti poion eqnoV mega w estin autw qeoV eggizwn autoiV wV kurioV o qeoV hmwn en pasin oiV ean auton epikaleswmeqa

7. nec est alia natio tam grandis quæ habeat deos adpropinquantes sibi sicut Dominus Deus noster adest cunctis obsecrationibus nostris

8. kai poion eqnoV mega w estin autw dikaiwmata kai krimata dikaia kata panta ton nomon touton on egw didwmi enwpion umwn shmeron

8. quæ est enim alia gens sic inclita ut habeat cærimonias justaque judicia et universam legem quam ego proponam hodie ante oculos vestros

9. prosece seautw kai fulaxon thn yuchn sou sfodra mh epilaqh pantaV touV logouV ouV ewrakasin oi ofqalmoi sou kai mh aposthtwsan apo thV kardiaV sou pasaV taV hmeraV thV zwhV sou kai sumbibaseiV touV uiouV sou kai touV uiouV twn uiwn sou

9. custodi igitur temet ipsum et animam tuam sollicite ne obliviscaris verborum quæ viderunt oculi tui et ne excedant de corde tuo cunctis diebus vitæ tuæ docebis ea filios ac nepotes tuos

10. hmeran hn esthte enantion kuriou tou qeou umwn en cwrhb th hmera thV ekklhsiaV ote eipen kurioV proV me ekklhsiason proV me ton laon kai akousatwsan ta rhmata mou opwV maqwsin fobeisqai me pasaV taV hmeraV aV autoi zwsin epi thV ghV kai touV uiouV autwn didaxwsin

10. diem in quo stetisti coram Domino Deo tuo in Horeb quando Dominus locutus est mihi dicens congrega ad me populum ut audiat sermones meos et discat timere me omni tempore quo vivit in terra doceantque filios suos

11. kai proshlqete kai esthte upo to oroV kai to oroV ekaieto puri ewV tou ouranou skotoV gnofoV quella fwnh megalh

11. et accessistis ad radices montis qui ardebat usque ad cælum erantque in eo tenebræ nubes et caligo

12. kai elalhsen kurioV proV umaV ek mesou tou puroV fwnhn rhmatwn umeiV hkousate kai omoiwma ouk eidete all' h fwnhn

12. locutusque est Dominus ad vos de medio ignis vocem verborum ejus audistis et formam penitus non vidistis

13. kai anhggeilen umin thn diaqhkhn autou hn eneteilato umin poiein ta deka rhmata kai egrayen auta epi duo plakaV liqinaV

13. et ostendit vobis pactum suum quod præcepit ut faceretis et decem verba quæ scripsit in duabus tabulis lapideis

14. kai emoi eneteilato kurioV en tw kairw ekeinw didaxai umaV dikaiwmata kai kriseiV poiein auta umaV epi thV ghV eiV hn umeiV eisporeuesqe ekei klhronomein authn

14. mihique mandavit in illo tempore ut docerem vos cærimonias et judicia quæ facere deberetis in terra quam possessuri estis

15. kai fulaxesqe sfodra taV yucaV umwn oti ouk eidete omoiwma en th hmera h elalhsen kurioV proV umaV en cwrhb en tw orei ek mesou tou puroV

15. custodite igitur sollicite animas vestras non vidistis aliquam similitudinem in die qua locutus est Dominus vobis in Horeb de medio ignis

16. mh anomhshte kai poihshte umin eautoiV glupton omoiwma pasan eikona omoiwma arsenikou h qhlukou

16. ne forte decepti faciatis vobis sculptam similitudinem aut imaginem masculi vel feminæ

17. omoiwma pantoV kthnouV twn ontwn epi thV ghV omoiwma pantoV orneou pterwtou o petatai upo ton ouranon

17. similitudinem omnium jumentorum quæ sunt super terram vel avium sub cælo volantium

18. omoiwma pantoV erpetou o erpei epi thV ghV omoiwma pantoV icquoV osa estin en toiV udasin upokatw thV ghV

18. atque reptilium quæ moventur in terra sive piscium qui sub terra morantur in aquis

19. kai mh anableyaV eiV ton ouranon kai idwn ton hlion kai thn selhnhn kai touV asteraV kai panta ton kosmon tou ouranou planhqeiV proskunhshV autoiV kai latreushV autoiV a apeneimen kurioV o qeoV sou auta pasin toiV eqnesin toiV upokatw tou ouranou

19. ne forte oculis elevatis ad cælum videas solem et lunam et omnia astra cæli et errore deceptus adores ea et colas quæ creavit Dominus Deus tuus in ministerium cunctis gentibus quæ sub cælo sunt

20. umaV de elaben o qeoV kai exhgagen umaV ek thV kaminou thV sidhraV ex aiguptou einai autw laon egklhron wV en th hmera tauth

20. vos autem tulit Dominus et eduxit de fornace ferrea Ægypti ut haberet populum hereditarium sicut est in præsenti die

21. kai kurioV equmwqh moi peri twn legomenwn uf' umwn kai wmosen ina mh diabw ton iordanhn touton kai ina mh eiselqw eiV thn ghn hn kurioV o qeoV didwsin soi en klhrw

21. iratusque est Dominus contra me propter sermones vestros et juravit ut non transirem Jordanem nec ingrederer terram optimam quam daturus est vobis

22. egw gar apoqnhskw en th gh tauth kai ou diabainw ton iordanhn touton umeiV de diabainete kai klhronomhsete thn ghn thn agaqhn tauthn

22. ecce morior in hac humo non transibo Jordanem vos transibitis et possidebitis terram egregiam

23. prosecete umeiV mh epilaqhsqe thn diaqhkhn kuriou tou qeou umwn hn dieqeto proV umaV kai poihshte umin eautoiV glupton omoiwma pantwn wn sunetaxen kurioV o qeoV sou

23. cave nequando obliviscaris pacti Domini Dei tui quod pepigit tecum et facias tibi sculptam similitudinem eorum quæ fieri Dominus prohibuit

24. oti kurioV o qeoV sou pur katanaliskon estin qeoV zhlwthV

24. quia Dominus Deus tuus ignis consumens est Deus æmulator

25. ean de gennhshV uiouV kai uiouV twn uiwn sou kai cronishte epi thV ghV kai anomhshte kai poihshte glupton omoiwma pantoV kai poihshte ta ponhra enantion kuriou tou qeou umwn parorgisai auton

25. si genueritis filios ac nepotes et morati fueritis in terra deceptique feceritis vobis aliquam similitudinem patrantes malum coram Domino Deo vestro ut eum ad iracundiam provocetis

26. diamarturomai umin shmeron ton te ouranon kai thn ghn oti apwleia apoleisqe apo thV ghV eiV hn umeiV diabainete ton iordanhn ekei klhronomhsai authn ouci polucronieite hmeraV ep' authV all' h ektribh ektribhsesqe

26. testes invoco hodie cælum et terram cito perituros vos esse de terra quam transito Jordane possessuri estis non habitabitis in ea longo tempore sed delebit vos Dominus

27. kai diasperei kurioV umaV en pasin toiV eqnesin kai kataleifqhsesqe oligoi ariqmw en toiV eqnesin eiV ouV eisaxei kurioV umaV ekei

27. atque disperget in omnes gentes et remanebitis pauci in nationibus ad quas vos ducturus est Dominus

28. kai latreusete ekei qeoiV eteroiV ergoiV ceirwn anqrwpwn xuloiV kai liqoiV oi ouk oyontai oude mh akouswsin oute mh fagwsin oute mh osfranqwsin

28. ibique servietis diis qui hominum manu fabricati sunt ligno et lapidi qui non vident non audiunt non comedunt non odorantur

29. kai zhthsete ekei kurion ton qeon umwn kai eurhsete otan ekzhthshte auton ex olhV thV kardiaV sou kai ex olhV thV yuchV sou en th qliyei sou

29. cumque quæsieris ibi Dominum Deum tuum invenies eum si tamen toto corde quæsieris et tota tribulatione animæ tuæ

30. kai eurhsousin se panteV oi logoi outoi ep' escatw twn hmerwn kai epistrafhsh proV kurion ton qeon sou kai eisakoush thV fwnhV autou

30. postquam te invenerint omnia quæ prædicta sunt novissimo tempore reverteris ad Dominum Deum tuum et audies vocem ejus

31. oti qeoV oiktirmwn kurioV o qeoV sou ouk egkataleiyei se oude mh ektriyei se ouk epilhsetai thn diaqhkhn twn paterwn sou hn wmosen autoiV

31. quia Deus misericors Dominus Deus tuus est non dimittet te nec omnino delebit neque obliviscetur pacti in quo juravit patribus tuis

32. eperwthsate hmeraV proteraV taV genomenaV proteraV sou apo thV hmeraV hV ektisen o qeoV anqrwpon epi thV ghV kai epi to akron tou ouranou ewV akrou tou ouranou ei gegonen kata to rhma to mega touto ei hkoustai toiouto

32. interroga de diebus antiquis qui fuerunt ante te ex die quo creavit Deus hominem super terram a summo cæli usque ad summum ejus si facta est aliquando hujuscemodi res aut umquam cognitum est

33. ei akhkoen eqnoV fwnhn qeou zwntoV lalountoV ek mesou tou puroV on tropon akhkoaV su kai ezhsaV

33. ut audiret populus vocem Dei loquentis de medio ignis sicut tu audisti et vixisti

34. ei epeirasen o qeoV eiselqwn labein eautw eqnoV ek mesou eqnouV en peirasmw kai en shmeioiV kai en terasin kai en polemw kai en ceiri krataia kai en bracioni uyhlw kai en oramasin megaloiV kata panta osa epoihsen kurioV o qeoV hmwn en aiguptw enwpion sou blepontoV

34. si fecit Deus ut ingrederetur et tolleret sibi gentem de medio nationum per temptationes signa atque portenta per pugnam et robustam manum extentumque brachium et horribiles visiones juxta omnia quæ fecit pro vobis Dominus Deus vester in Ægypto videntibus oculis tuis

35. wste eidhsai se oti kurioV o qeoV sou outoV qeoV estin kai ouk estin eti plhn autou

35. ut scires quoniam Dominus ipse est Deus et non est alius præter unum

36. ek tou ouranou akousth egeneto h fwnh autou paideusai se kai epi thV ghV edeixen soi to pur autou to mega kai ta rhmata autou hkousaV ek mesou tou puroV

36. de cælo te fecit audire vocem suam ut doceret te et in terra ostendit tibi ignem suum maximum et audisti verba illius de medio ignis

37. dia to agaphsai auton touV pateraV sou kai exelexato to sperma autwn met' autouV umaV kai exhgagen se autoV en th iscui autou th megalh ex aiguptou

37. quia dilexit patres tuos et elegit semen eorum post eos eduxitque te præcedens in virtute sua magna ex Ægypto

38. exoleqreusai eqnh megala kai iscurotera sou pro proswpou sou eisagagein se dounai soi thn ghn autwn klhronomein kaqwV eceiV shmeron

38. ut deleret nationes maximas et fortiores te in introitu tuo et introduceret te daretque tibi terram earum in possessionem sicut cernis in præsenti die

39. kai gnwsh shmeron kai epistrafhsh th dianoia oti kurioV o qeoV sou outoV qeoV en tw ouranw anw kai epi thV ghV katw kai ouk estin eti plhn autou

39. scito ergo hodie et cogitato in corde tuo quod Dominus ipse sit Deus in cælo sursum et in terra deorsum et non sit alius

40. kai fulaxh ta dikaiwmata autou kai taV entolaV autou osaV egw entellomai soi shmeron ina eu soi genhtai kai toiV uioiV sou meta se opwV makrohmeroi genhsqe epi thV ghV hV kurioV o qeoV sou didwsin soi pasaV taV hmeraV

40. custodi præcepta ejus atque mandata quæ ego præcipio tibi ut bene sit tibi et filiis tuis post te et permaneas multo tempore super terram quam Dominus Deus tuus daturus est tibi

41. tote afwrisen mwushV treiV poleiV peran tou iordanou apo anatolwn hliou

41. tunc separavit Moses tres civitates trans Jordanem ad orientalem plagam

42. fugein ekei ton foneuthn oV an foneush ton plhsion ouk eidwV kai outoV ou miswn auton pro thV ecqeV kai trithV kai katafeuxetai eiV mian twn polewn toutwn kai zhsetai

42. ut confugiat ad eas qui occiderit nolens proximum suum nec fuerit inimicus ante unum et alterum diem et ad harum aliquam urbium possit evadere

43. thn bosor en th erhmw en th gh th pedinh tw roubhn kai thn ramwq en galaad tw gaddi kai thn gaulwn en basan tw manassh

43. Bosor in solitudine quæ sita est in terra campestri de tribu Ruben et Ramoth in Galaad quæ est in tribu Gad et Golam in Basan quæ est in tribu Manasse

44. outoV o nomoV on pareqeto mwushV enwpion uiwn israhl

44. ista est lex quam proposuit Moses coram filiis Israël

45. tauta ta marturia kai ta dikaiwmata kai ta krimata osa elalhsen mwushV toiV uioiV israhl en th erhmw exelqontwn autwn ek ghV aiguptou

45. et hæc testimonia et cærimoniæ atque judicia quæ locutus est ad filios Israël quando egressi sunt de Ægypto

46. en tw peran tou iordanou en faraggi egguV oikou fogwr en gh shwn basilewV twn amorraiwn oV katwkei en esebwn ouV epataxen mwushV kai oi uioi israhl exelqontwn autwn ek ghV aiguptou

46. trans Jordanem in valle contra fanum Phogor in terra Seon regis Amorrei qui habitavit in Esebon quem percussit Moses filii quoque Israël egressi ex Ægypto

47. kai eklhronomhsan thn ghn autou kai thn ghn wg basilewV thV basan duo basilewn twn amorraiwn oi hsan peran tou iordanou kat' anatolaV hliou

47. possederunt terram ejus et terram Og regis Basan duorum regum Amorreorum qui erant trans Jordanem ad solis ortum

48. apo arohr h estin epi tou ceilouV ceimarrou arnwn kai epi tou orouV tou shwn o estin aermwn

48. ab Arœr quæ sita est super ripam torrentis Arnon usque ad montem Sion qui est et Hermon

49. pasan thn araba peran tou iordanou kat' anatolaV hliou upo ashdwq thn laxeuthn

49. omnem planitiem trans Jordanem ad orientalem plagam usque ad mare Solitudinis et usque ad radices montis Phasga