Daniel, 14

1. ek profhteiaV ambakoum uiou ihsou ek thV fulhV leui

1. Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos eius.

2. anqrwpoV tiV hn iereuV w onoma danihl uioV abal sumbiwthV tou basilewV babulwnoV

2. Erat quoque idolum apud Babylonios nomine Bel et impendebantur in eo per dies singulos similæ artabæ duodecim, et oves quadraginta, vinique amphoræ sex.

3. kai hn eidwlon bhl o esebonto oi babulwnioi anhlisketo de autw kaq' ekasthn hmeran semidalewV artabai deka duo kai probata tessara kai elaiou metrhtai ex

3. Rex quoque colebat eum, et ibat per singulos dies adorare eum porro Daniel adorabat Deum suum. Dixitque ei rex Quare non adoras Bel?

4. kai o basileuV esebeto auton kai eporeueto o basileuV kaq' ekasthn hmeran kai prosekunei autw danihl de proshuceto proV kurion

4. Qui respondens, ait ei Quia non colo idola manufacta, sed viventem Deum, qui creavit caëlum, et terram, et habet potestatem omnis carnis.

5. kai eipen o basileuV tw danihl dia ti ou proskuneiV tw bhl kai eipe danihl proV ton basilea oudena sebomai egw ei mh kurion ton qeon ton ktisanta ton ouranon kai thn ghn kai econta pashV sarkoV kurieian

5. Et dixit rex ad eum Non videtur tibi esse Bel vivens Deus? An non vides quanta comedat, et bibat quotidie?

6. eipen de o basileuV autw outoV oun ouk esti qeoV ouc oraV osa eiV auton dapanatai kaq' ekasthn hmeran

6. Et ait Daniel arridens Ne erres rex. iste enim intrinsecus luteus est, et forinsecus æreus, neque comedit aliquando.

7. kai eipen autw danihl mhdamwV mhdeiV se paralogizesqw outoV gar eswqen men phlinoV estin exwqen de calkouV omnuw de soi kurion ton qeon twn qewn oti ouqen bebrwke pwpote outoV

7. Et iratus rex vocavit sacerdotes eius, et ait eis Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini.

8. kai qumwqeiV o basileuV ekalese touV proesthkotaV tou ierou kai eipen autoiV paradeixate ton esqionta ta paraskeuazomena tw bhl ei de mh ge apoqaneisqe h danihl o faskwn mh esqiesqai auta up' autou oi de eipan autoV o bhl estin o katesqiwn auta

8. Si autem ostenderitis, quoniam Bel comedat hæc, morietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Daniel regi Fiat iuxta verbum tuum.

9. eipe de danihl proV ton basilea ginesqw outwV ean mh paradeixw oti ouk estin o bhl o katesqiwn tauta apoqanoumai kai panteV oi par' emou hsan de tw bhl iereiV ebdomhkonta cwriV gunaikwn kai teknwn

9. Erant autem sacerdotes Bel septuaginta, exceptis uxoribus, et parvulis, et filiis. Et venit rex cum Daniele in templum Bel.

10. hgagon de ton basilea eiV to eidwlion

10. Et dixerunt sacerdotes Bel Ecce nos egredimur foras et tu rex pone escas, et vinum misce, et claude ostium, et signa annulo tuo

11. kai pareteqh ta brwmata enwpion tou basilewV kai tou danihl kai oinoV kerasqeiV eishnecqh kai pareteqh tw bhl kai eipen danihl su autoV oraV oti keitai tauta basileu su oun episfragisai taV kleidaV tou naou epan kleisqh

11. et cum ingressus fueris mane, nisi inveneris omnia comesta a Bel, morte moriemur, vel Daniel qui mentitus est adversum nos.

12. []

12. Contemnebant autem, quia fecerant sub mensa absconditum introitum, et per illum ingrediebantur semper, et devorabant ea.

13. hrese de o logoV tw basilei

13. Factum est igitur postquam egressi sunt illi, rex posuit cibos ante Bel præcepit Daniel pueris suis, et attulerunt cinerem, et cribravit per totum templum coram rege et egressi clauserunt ostium et signantes annulo regis abierunt.

14. o de danihl ekeleuse touV par' autou ekbalontaV pantaV ek tou naou katashsai olon ton naon spodw ouqenoV twn ektoV autou eidotoV kai tote ton naon ekeleuse sfragisai tw tou basilewV daktuliw kai toiV daktulioiV tinwn endoxwn ierewn kai egeneto outwV

14. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte iuxta consuetudinem suam, et uxores et filii eorum et comederunt omnia, et biberunt.

15. (15-17) kai egeneto th epaurion paregenonto epi ton topon oi de iereiV tou bhl dia yeudoquridwn eiselqonteV katefagosan panta ta parakeimena tw bhl kai exepion ton oinon kai eipen danihl epidete taV sfragidaV umwn ei menousin andreV iereiV kai su de basileu skeyai mh ti soi asumfwnon gegenhtai kai euron wV hn h sfragiV kai apebalon thn sfragida

15. Surrexit autem rex primo diluculo, et Daniel cum eo.

16. (15-17)

16. Et ait rex Salvane sunt signacula, Daniel? Qui respondit Salva, rex.

17. (15-17)

17. Statimque cum aperuisset ostium, intuitus rex mensam, exclamavit voce magna Magnus es Bel, et non est apud te dolus quisquam.

18. kai anoixanteV taV quraV eidosan dedapanhmena panta ta parateqenta kai taV trapezaV kenaV kai ecarh o basileuV kai eipen proV ton danihl megaV estin o bhl kai ouk esti par' autw doloV

18. Et risit Daniel et tenuit regem ne ingrederetur intro et dixit Ecce pavimentum, animadverte cuius vestigia sint hæc.

19. kai egelase danihl sfodra kai eipen tw basilei deuro ide ton dolon twn ierewn kai eipen danihl basileu tauta ta icnh tinoV esti

19. Et dixit rex Video vestigia virorum, et mulierum, et infantium. Et iratus est rex.

20. kai eipen o basileuV andrwn kai gunaikwn kai paidiwn

20. Tunc apprehendit sacerdotes, et uxores, et filios eorum et ostenderunt ei abscondita ostiola, per quæ ingrediebantur, et consumebant quæ erant super mensam.

21. kai ephlqen epi ton oikon en w hsan oi iereiV kataginomenoi kai eure ta brwmata tou bhl kai ton oinon kai epedeixe danihl tw basilei ta yeudoquria di' wn eisporeuomenoi oi iereiV edapanwn ta paratiqemena tw bhl

21. Occidit ergo illos rex, et tradidit Bel in potestatem Danielis qui subvertit eum, et templum eius.

22. kai exhgagen autouV o basileuV ek tou bhliou kai paredwken autouV tw danihl kai thn dapanhn thn eiV auton edwke tw danihl ton de bhl katestreye

22. Et erat draco magnus in loco illo, et colebant eum Babylonii.

23. kai hn drakwn en tw autw topw kai esebonto auton oi babulwnioi

23. Et dixit rex Danieli Ecce nunc non potes dicere quia iste non sit Deus vivens adora ergo eum.

24. kai eipen o basileuV tw danihl mh kai touton ereiV oti calkouV estin idou zh kai esqiei kai pinei proskunhson autw

24. Dixitque Daniel Dominum Deum meum adoro quia ipse est Deus vivens iste autem non est Deus vivens.

25. kai eipen danihl basileu doV moi thn exousian kai anelw ton drakonta aneu sidhrou kai rabdou

25. Tu autem rex da mihi potestatem, et interficiam draconem absque gladio, et fuste. Et ait rex Do tibi.

26. kai sunecwrhsen autw o basileuV kai eipen autw dedotai soi

26. Tulit ergo Daniel picem, et adipem, et pilos, et coxit pariter fecitque massas, et dedit in os draconis, et diruptus est draco. Et dixit Ecce quem colebatis.

27. kai labwn o danihl pisshV mnaV triakonta kai stear kai tricaV hyhsen epi to auto kai epoihse mazan kai enebalen eiV to stoma tou drakontoV kai fagwn dierragh kai edeixen auton tw basilei legwn ou tauta sebesqe basileu

27. Quod cum audissent Babylonii, indignati sunt vehementer et congregati adversum regem, dixerunt Iudæus factus est rex Bel destruxit, draconem interfecit, et sacerdotes occidit.

28. kai sunhcqhsan oi apo thV cwraV panteV epi ton danihl kai eipan ioudaioV gegonen o basileuV ton bhl katestreye kai ton drakonta apekteine

28. Et dixerunt cum venissent ad regem Trade nobis Danielem, alioquin interficiemus te, et domum tuam.

29. []

29. Vidit ergo rex quod irruerent in eum vehementer et necessitate compulsus tradidit eis Danielem.

30. kai idwn o basileuV oti episunhcqh o ocloV thV cwraV ep' auton ekalese touV sumbiwtaV autou kai eipen didwmi ton danihl eiV apwleian

30. Qui miserunt eum in lacum leonum, et erat ibi diebus sex.

31. (31-32) hn de lakkoV en w etrefonto leonteV epta oiV paredidonto oi epibouloi tou basilewV kai ecorhgeito autoiV kaq' ekasthn hmeran twn epiqanatiwn swmata duo kai enebalosan ton danihl oi ocloi eiV ekeinon ton lakkon ina katabrwqh kai mhde tafhV tuch kai hn en tw lakkw danihl hmeraV ex

31. Porro in lacu erant leones septem, et dabantur eis duo corpora quotidie, et duæ oves et tunc non data sunt eis, ut devorarent Danielem.

32. (31-32)

32. Erat autem Habacuc propheta in Iudæa, et ipse coxerat pulmentum, et intriverat panes in alveolo et ibat in campum ut ferret messoribus.

33. kai egeneto th hmera th ekth kai hn ambakoum ecwn artouV enteqrummenouV en skafh en eyhmati kai stamnon oinou kekerasmenou kai eporeueto eiV to pedion proV touV qeristaV

33. Dixitque Angelus Domini ad Habacuc Fer prandium, quod habes, in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum.

34. kai elalhsen aggeloV kuriou proV ambakoum legwn tade legei soi kurioV o qeoV to ariston o eceiV apenegke danihl eiV ton lakkon twn leontwn en babulwni

34. Et dixit Habacuc Domine, Babylonem non vidi, et lacum nescio.

35. kai eipen ambakoum kurie o qeoV ouc ewraka thn babulwna kai ton lakkon ou ginwskw pou esti

35. Et apprehendit eum Angelus Domini in vertice eius, et portavit eum capillo capitis sui, posuitque eum in Babylone supra lacum in impetu spiritus sui.

36. kai epilabomenoV autou o aggeloV kuriou tou ambakoum thV komhV autou thV kefalhV eqhken auton epanw tou lakkou tou en babulwni

36. Et clamavit Habacuc, dicens Daniel serve Dei, tolle prandium, quod misit tibi Deus.

37. kai eipen ambakoum proV danihl anastaV fage to ariston o apesteile soi kurioV o qeoV

37. Et ait Daniel Recordatus es mei Deus, et non dereliquisti diligentes te.

38. kai eipe danihl emnhsqh gar mou kurioV o qeoV o mh egkataleipwn touV agapwntaV auton

38. Surgensque Daniel comedit. Porro Angelus Domini restituit Habacuc confestim in loco suo.

39. kai efage danihl o de aggeloV kuriou katesthse ton ambakoum oqen auton elabe th auth hmera o de kurioV o qeoV emnhsqh tou danihl

39. Venit ergo rex die septimo ut lugeret Danielem et venit ad lacum, et introspexit, et ecce Daniel sedens in medio leonum.

40. exhlqe de o basileuV meta tauta penqwn ton danihl kai egkuyaV eiV ton lakkon ora auton kaqhmenon

40. Et exclamavit voce magna rex, dicens Magnus es Domine Deus Danielis. Et extraxit eum de lacu leonum.

41. kai anabohsaV eipen o basileuV megaV esti kurioV o qeoV kai ouk esti plhn autou alloV

41. Porro illos, qui perditionis eius causa fuerant, intromisit in lacum, et devorati sunt in momento coram eo.

42. kai exhgagen o basileuV ton danihl ek tou lakkou kai touV aitiouV thV apwleiaV autou enebalen eiV ton lakkon enwpion tou danihl kai katebrwqhsan .

42. Tunc rex ait Paveant omnes habitantes in universa terra Deum Danielis quia ipse est Salvator, faciens signa, et mirabilia in terra qui liberavit Danielem de lacu leonum.