II Crônicas, 9

1. kai basilissa saba hkousen to onoma salwmwn kai hlqen tou peirasai salwmwn en ainigmasin eiV ierousalhm en dunamei bareia sfodra kai kamhloi airousai arwmata kai crusion eiV plhqoV kai liqon timion kai hlqen proV salwmwn kai elalhsen proV auton panta osa en th yuch authV

1. regina quoque Saba cum audisset famam Salomonis venit ut temptaret eum enigmatibus in Hierusalem cum magnis opibus et camelis qui portabant aromata et auri plurimum gemmasque pretiosas cumque venisset ad Salomonem locuta est ei quæcumque erant in corde suo

2. kai anhggeilen auth salwmwn pantaV touV logouV authV kai ou parhlqen logoV apo salwmwn on ouk aphggeilen auth

2. et exposuit ei Salomon omnia quæ proposuerat nec quicquam fuit quod ei non perspicuum fecerit

3. kai eiden basilissa saba thn sofian salwmwn kai ton oikon on wkodomhsen

3. quod postquam vidit sapientiam scilicet Salomonis et domum quam ædificaverat

4. kai ta brwmata twn trapezwn kai kaqedran paidwn autou kai stasin leitourgwn autou kai imatismon autwn kai oinocoouV autou kai stolismon autwn kai ta olokautwmata a aneferen en oikw kuriou kai ex eauthV egeneto

4. necnon cibaria mensæ ejus et habitacula servorum et officia ministrorum ejus et vestimenta eorum pincernas quoque et vestes eorum et victimas quas immolabat in domo Domini non erat præ stupore ultra in ea spiritus

5. kai eipen proV ton basilea alhqinoV o logoV on hkousa en th gh mou peri twn logwn sou kai peri thV sofiaV sou

5. dixitque ad regem verus sermo quem audieram in terra mea de virtutibus et sapientia tua

6. kai ouk episteusa toiV logoiV ewV ou hlqon kai eidon oi ofqalmoi mou kai idou ouk aphggelh moi hmisu tou plhqouV thV sofiaV sou proseqhkaV epi thn akohn hn hkousa

6. non credebam narrantibus donec ipsa venissem et vidissent oculi mei et probassem vix medietatem mihi sapientiæ tuæ fuisse narratam vicisti famam virtutibus tuis

7. makarioi oi andreV makarioi oi paideV sou outoi oi paresthkoteV soi dia pantoV kai akouousin sofian sou

7. beati viri tui et beati servi tui hii qui adsistunt coram te in omni tempore et audiunt sapientiam tuam

8. estw kurioV o qeoV sou huloghmenoV oV hqelhsen soi tou dounai se epi qronon autou eiV basilea tw kuriw qew sou en tw agaphsai kurion ton qeon sou ton israhl tou sthsai auton eiV aiwna kai edwken se ep' autouV eiV basilea tou poihsai krima kai dikaiosunhn

8. sit Dominus Deus tuus benedictus qui voluit te ordinare super thronum suum regem Domini Dei tui quia diligit Deus Israël et vult servare eum in æternum idcirco posuit te super eum regem ut facias judicia atque justitiam

9. kai edwken tw basilei ekaton eikosi talanta crusiou kai arwmata eiV plhqoV polu kai liqon timion kai ouk hn kata ta arwmata ekeina a edwken basilissa saba tw basilei salwmwn

9. dedit autem regi centum viginti talenta auri et aromata multa nimis et gemmas pretiosissimas non fuerunt aromata talia ut hæc quæ dedit regina Saba regi Salomoni

10. kai oi paideV salwmwn kai oi paideV ciram eferon crusion tw salwmwn ek soufir kai xula peukina kai liqon timion

10. sed et servi Hiram cum servis Salomonis adtulerunt aurum de Ophir et ligna thyina et gemmas pretiosissimas

11. kai epoihsen o basileuV ta xula ta peukina anabaseiV tw oikw kuriou kai tw oikw tou basilewV kai kiqaraV kai nablaV toiV wdoiV kai ouk wfqhsan toiauta emprosqen en gh iouda

11. de quibus fecit rex de lignis scilicet thyinis gradus in domo Domini et in domo regia citharas quoque et psalteria cantoribus numquam visa sunt in terra Juda ligna talia

12. kai o basileuV salwmwn edwken th basilissh saba panta ta qelhmata authV a hthsen ektoV pantwn wn hnegken tw basilei salwmwn kai apestreyen eiV thn ghn authV

12. rex autem Salomon dedit reginæ Saba cuncta quæ voluit et quæ postulavit multo plura quam adtulerat ad eum quæ reversa abiit in terram suam cum servis suis

13. kai hn o staqmoV tou crusiou tou enecqentoV tw salwmwn en eniautw eni exakosia exhkonta ex talanta crusiou

13. erat autem pondus auri quod adferebatur Salomoni per annos singulos sescenta sexaginta sex talenta auri

14. plhn twn andrwn twn upotetagmenwn kai twn emporeuomenwn wn eferon kai pantwn twn basilewn thV arabiaV kai satrapwn thV ghV eferon crusion kai argurion tw basilei salwmwn

14. excepta ea summa quam legati diversarum gentium et negotiatores adferre consueverant omnesque reges Arabiæ et satrapæ terrarum qui conportabant aurum et argentum Salomoni

15. kai epoihsen o basileuV salwmwn diakosiouV qureouV crusouV elatouV exakosioi crusoi kaqaroi tw eni qurew exakosioi crusoi ephsan epi ton ena qureon

15. fecit igitur rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sescentorum aureorum qui in hastis singulis expendebantur

16. kai triakosiaV aspidaV elataV crusaV triakosiwn cruswn anefereto epi thn aspida ekasthn kai edwken autaV o basileuV en oikw drumou tou libanou

16. trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum quibus tegebantur scuta singula posuitque ea rex in armamentario quod erat consitum nemore

17. kai epoihsen o basileuV qronon elefantinon odontwn megan kai katecruswsen auton crusiw dokimw

17. fecit quoque rex solium eburneum grande et vestivit illud auro mundissimo

18. kai ex anabaqmoi tw qronw endedemenoi crusiw kai agkwneV enqen kai enqen epi tou qronou thV kaqedraV kai duo leonteV esthkoteV para touV agkwnaV

18. sexque gradus quibus ascendebatur ad solium et scabillum aureum et brachiola duo altrinsecus et duos leones stantes juxta brachiola

19. kai dwdeka leonteV esthkoteV ekei epi twn ex anabaqmwn enqen kai enqen ouk egenhqh outwV en pash basileia

19. sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte non fuit tale solium in universis regnis

20. kai panta ta skeuh tou basilewV salwmwn crusiou kai panta ta skeuh oikou drumou tou libanou crusiw kateilhmmena ouk hn argurion logizomenon en hmeraiV salwmwn eiV ouqen

20. omnia quoque vasa convivii regis erant aurea et vasa domus saltus Libani ex auro purissimo argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur

21. oti nauV tw basilei eporeueto eiV qarsiV meta twn paidwn ciram apax dia triwn etwn hrceto ploia ek qarsiV tw basilei gemonta crusiou kai arguriou kai odontwn elefantinwn kai piqhkwn

21. siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Hiram semel in annis tribus et deferebant inde aurum et argentum et ebur et simias et pavos

22. kai emegalunqh salwmwn uper pantaV touV basileiV kai ploutw kai sofia

22. magnificatus est igitur Salomon super omnes reges terræ divitiis et gloria

23. kai panteV oi basileiV thV ghV ezhtoun to proswpon salwmwn akousai thV sofiaV autou hV edwken o qeoV en kardia autou

23. omnesque reges terrarum desiderabant faciem videre Salomonis ut audirent sapientiam quam dederat Deus in corde ejus

24. kai autoi eferon ekastoV ta dwra autou skeuh argura kai skeuh crusa kai imatismon stakthn kai hdusmata ippouV kai hmionouV to kat' eniauton eniauton

24. et deferebant ei munera vasa argentea et aurea et vestes et arma et aromata equos et mulos per singulos annos

25. kai hsan tw salwmwn tessareV ciliadeV qhleiai ippoi eiV armata kai dwdeka ciliadeV ippewn kai eqeto autouV en polesin twn armatwn kai meta tou basilewV en ierousalhm

25. habuit quoque Salomon quadraginta milia equorum in stabulis et curruum equitumque duodecim milia constituitque eos in urbibus quadrigarum et ubi erat rex in Hierusalem

26. kai hn hgoumenoV pantwn twn basilewn apo tou potamou kai ewV ghV allofulwn kai ewV oriou aiguptou

26. exercuit etiam potestatem super cunctos reges a fluvio Eufraten usque ad terram Philisthinorum id est usque ad terminos Ægypti

27. kai edwken o basileuV to crusion kai to argurion en ierousalhm wV liqouV kai taV kedrouV wV sukaminouV taV en th pedinh eiV plhqoV

27. tantamque copiam præbuit argenti in Hierusalem quasi lapidum et cedrorum tantam multitudinem velut sycaminorum quæ gignuntur in campestribus

28. kai h exodoV twn ippwn ex aiguptou tw salwmwn kai ek pashV thV ghV

28. adducebantur autem ei equi de Ægypto cunctisque regionibus

29. kai oi kataloipoi logoi salwmwn oi prwtoi kai oi escatoi idou gegrammenoi epi twn logwn naqan tou profhtou kai epi twn logwn acia tou shlwnitou kai en taiV orasesin iwhl tou orwntoV peri ieroboam uiou nabat

29. reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Nathan prophetæ et in libris Ahiæ Silonitis in visione quoque Jaddo videntis contra Hieroboam filium Nabath

30. kai ebasileusen salwmwn o basileuV epi panta israhl tessarakonta eth

30. regnavit autem Salomon in Hierusalem super omnem Israël quadraginta annis

31. kai ekoimhqh salwmwn kai eqayan auton en polei dauid tou patroV autou kai ebasileusen roboam uioV autou ant' autou

31. dormivitque cum patribus suis et sepelierunt eum in civitate David regnavitque pro eo Roboam filius ejus