I Macabeus, 15

1. kai apesteilen antiocoV uioV dhmhtriou tou basilewV epistolaV apo twn nhswn thV qalasshV simwni ierei kai eqnarch twn ioudaiwn kai panti tw eqnei

1. et misit rex Antiochus filius Demetrii epistulas ab insulis maris Simoni sacerdoti et principi gentis Judæorum et universæ genti

2. kai hsan periecousai ton tropon touton basileuV antiocoV simwni ierei megalw kai eqnarch kai eqnei ioudaiwn cairein

2. et erant continentes hunc modum rex Antiochus Simoni sacerdoti magno et genti Judæorum salutem

3. epei tineV loimoi katekrathsan thV basileiaV twn paterwn hmwn boulomai de antipoihsasqai thV basileiaV opwV apokatasthsw authn wV hn to proteron exenologhsa de plhqoV dunamewn kai kateskeuasa ploia polemika

3. quoniam quidem pestilentes obtinuerunt regnum patrum nostrorum volo autem vindicare regnum et restituere illud sicut erat antea electum feci multitudinem exercitus et feci naves bellicas

4. boulomai de ekbhnai kata thn cwran opwV metelqw touV katefqarkotaV thn cwran hmwn kai touV hrhmwkotaV poleiV pollaV en th basileia mou

4. volo autem procedere per regiones ut ulciscar in eos qui corruperunt regionem nostram et qui desolaverunt civitates multas in regno meo

5. nun oun isthmi soi panta ta afemata a afhkan soi oi pro emou basileiV kai osa alla domata afhkan soi

5. nunc ergo statuo tibi omnes oblationes quas remiserunt tibi ante me reges et quæcumque alia dona remiserunt tibi

6. kai epetreya soi poihsai komma idion nomisma th cwra sou

6. et permitto tibi facere percussuram proprii nomismatis in regione tua

7. ierousalhm de kai ta agia einai eleuqera kai panta ta opla osa kateskeuasaV kai ta ocurwmata a wkodomhsaV wn krateiV menetw soi

7. Hierusalem autem sanctam esse et liberam et omnia arma quæ fabricata sunt et præsidia quæ struxisti quæ tenes maneant tibi

8. kai pan ofeilhma basilikon kai ta esomena basilika apo tou nun kai eiV ton apanta cronon afiesqw soi

8. []

9. wV d' an krathswmen thV basileiaV hmwn doxasomen se kai to eqnoV sou kai to ieron doxh megalh wste faneran genesqai thn doxan umwn en pash th gh

9. cum autem obtinuerimus regnum nostrum glorificabimus te et gentem tuam et templum gloria magna ita ut manifestetur gloria vestra in universa terra

10. etouV tetartou kai ebdomhkostou kai ekatostou exhlqen antiocoV eiV thn ghn twn paterwn autou kai sunhlqon proV auton pasai ai dunameiV wste oligouV einai sun trufwni

10. anno centesimo septuagesimo quarto exiit Antiochus in terram patrum suorum et convenerunt ad eum omnis exercitus ita ut pauci relicti essent cum Tryfone

11. kai ediwxen auton antiocoV kai hlqen eiV dwra feugwn thn epi qalasshV

11. et insecutus est eum Antiochus rex et venit Doram fugiens per maritimam

12. hdei gar oti episunhktai ep' auton ta kaka kai afhkan auton ai dunameiV

12. sciebat enim quod congregata sunt in eum mala et reliquit eum exercitus

13. kai parenebalen antiocoV epi dwra kai sun autw dwdeka muriadeV andrwn polemistwn kai oktakiscilia ippoV

13. et adplicuit Antiochus super Doram cum centum viginti milibus virorum belligeratorum et octo milibus equitum

14. kai ekuklwsen thn polin kai ta ploia apo qalasshV sunhyan kai eqlibe thn polin apo thV ghV kai thV qalasshV kai ouk eiasen oudena ekporeuesqai oude eisporeuesqai

14. et circuivit civitatem et naves a mari accesserunt et vexabant civitatem a terra et mari et neminem sinebant egredi

15. kai hlqen noumhnioV kai oi par' autou ek rwmhV econteV epistolaV toiV basileusin kai taiV cwraiV en aiV egegrapto tade

15. venit autem Numenius et qui cum eo fuerant ab urbe Roma habentes epistulas regibus et regionibus scriptas in quibus continebantur hæc

16. leukioV upatoV rwmaiwn ptolemaiw basilei cairein

16. Lucius consul Romanorum Ptolomeo regi salutem

17. oi presbeutai twn ioudaiwn hlqon proV hmaV filoi hmwn kai summacoi ananeoumenoi thn ex archV filian kai summacian apestalmenoi apo simwnoV tou arcierewV kai tou dhmou twn ioudaiwn

17. legati Judæorum venerunt ad nos amici nostri renovantes pristinam amicitiam et societatem missi a Simone principe sacerdotum et populo Judæorum

18. hnegkan de aspida crushn apo mnwn ciliwn

18. adtulerunt autem et clypeum aureum minarum mille

19. hresen oun hmin grayai toiV basileusin kai taiV cwraiV opwV mh ekzhthswsin autoiV kaka kai mh polemhswsin autouV kai taV poleiV autwn kai thn cwran autwn kai ina mh summacwsin toiV polemousin proV autouV

19. placuit itaque nobis scribere regibus et regionibus ut non inferant illis mala neque inpugnent eos et civitates eorum et regiones eorum et ut non ferant auxilium pugnantibus adversus eos

20. edoxen de hmin dexasqai thn aspida par' autwn

20. visum est autem nobis accipere ab eis clypeum

21. ei tineV oun loimoi diapefeugasin ek thV cwraV autwn proV umaV paradote autouV simwni tw arcierei opwV ekdikhsh autouV kata ton nomon autwn

21. si qui ergo pestilentes refugerunt de regione ipsorum ad vos tradite eos Simoni principi sacerdotum ut vindicet in eos secundum legem suam

22. kai tauta egrayen dhmhtriw tw basilei kai attalw kai ariaraqh kai arsakh

22. hæc eadem scripta sunt Demetrio regi et Attalo et Arahæ et Arsaci

23. kai eiV pasaV taV cwraV kai samyamh kai spartiataiV kai eiV dhlon kai eiV mundon kai eiV sikuwna kai eiV thn karian kai eiV samon kai eiV thn pamfulian kai eiV lukian kai eiV alikarnasson kai eiV rodon kai eiV fashlida kai eiV kw kai eiV sidhn kai eiV aradon kai gortunan kai knidon kai kupron kai kurhnhn

23. et in omnes regiones et Samsamæ et Spartanis et Delo et Mydo et Sicyone et Cariæ et Samum et Pamphiliam et Lyciam et Alacarnasum et Rhodum et Faselida et Choo et Siden et Arado et Gortinam et Cnidum et Cyprum et Cyrenen

24. to de antigrafon toutwn egrayan simwni tw arcierei

24. exemplum autem eorum scripserunt Simoni principi sacerdotum

25. antiocoV de o basileuV parenebalen epi dwra en th deutera prosagwn dia pantoV auth taV ceiraV kai mhcanaV poioumenoV kai sunekleisen ton trufwna tou ekporeuesqai kai eisporeuesqai

25. Antiochus autem rex adplicuit castra in Dora secundo admovens ei semper manus et machinas faciens et conclusit Tryfonem ne procederet

26. kai apesteilen autw simwn disciliouV andraV eklektouV summachsai autw kai argurion kai crusion kai skeuh ikana

26. et misit ei Simon duo milia virorum electorum in auxilium et argentum et aurum et vasa copiosa

27. kai ouk hbouleto auta dexasqai alla hqethsen panta osa suneqeto autw to proteron kai hllotriouto autw

27. et noluit ea accipere sed inrupit omnia quæ pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo

28. kai apesteilen proV auton aqhnobion ena twn filwn autou koinologhsomenon autw legwn umeiV katakrateite thV iopphV kai gazarwn kai thV akraV thV en ierousalhm poleiV thV basileiaV mou

28. et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ipso dicens vos tenetis Joppen et Gazaram et arcem quæ est in Hierusalem civitates regni mei

29. ta oria autwn hrhmwsate kai epoihsate plhghn megalhn epi thV ghV kai ekurieusate topwn pollwn en th basileia mou

29. fines earum desolastis et fecistis plagam magnam super terram et dominati estis per loca multa in regno meo

30. nun oun paradote taV poleiV aV katelabesqe kai touV forouV twn topwn wn katekurieusate ektoV twn oriwn thV ioudaiaV

30. nunc ergo tradite civitates quas occupastis et tributa locorum quibus dominati estis extra fines Judææ

31. ei de mh dote ant' autwn pentakosia talanta arguriou kai thV katafqoraV hV katefqarkate kai twn forwn twn polewn alla talanta pentakosia ei de mh paragenomenoi ekpolemhsomen umaV

31. sin autem date pro illis quingenta talenta argenti et exterminii quod exterminastis et tributorum civitatium alia talenta quingenta sin autem veniemus et expugnabimus vos

32. kai hlqen aqhnobioV o filoV tou basilewV eiV ierousalhm kai eiden thn doxan simwnoV kai kulikeion meta cruswmatwn kai argurwmatwn kai parastasin ikanhn kai existato kai aphggeilen autw touV logouV tou basilewV

32. et venit Athenovius amicus regis in Hierusalem et vidit gloriam Simonis et claritatem in auro et argento et adparatum copiosum et obstipuit et rettulit ei verba regis

33. kai apokriqeiV simwn eipen autw oute ghn allotrian eilhfamen oute allotriwn kekrathkamen alla thV klhronomiaV twn paterwn hmwn upo de ecqrwn hmwn akritwV en tini kairw katekrathqh

33. et respondit Simon et dixit ei neque alienam terram sumpsimus neque aliena detinemus sed hereditatem patrum nostrorum quæ ab inimicis nostris iniuste aliquo tempore possessa est

34. hmeiV de kairon econteV antecomeqa thV klhronomiaV twn paterwn hmwn

34. nos vero tempus habentes vindicamus hereditatem patrum nostrorum

35. peri de iopphV kai gazarwn wn aiteiV autai epoioun en tw law plhghn megalhn kai thn cwran hmwn toutwn dwsomen talanta ekaton

35. nam de Joppen et Gazara quæ expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum

36. kai ouk apekriqh autw logon apestreyen de meta qumou proV ton basilea kai aphggeilen autw touV logouV toutouV kai thn doxan simwnoV kai panta osa eiden kai wrgisqh o basileuV orghn megalhn

36. reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et gloriam Simonis et universa quæ vidit et iratus est rex ira magna

37. trufwn de embaV eiV ploion efugen eiV orqwsian

37. Tryfon autem fugit navi in Orthosiada

38. kai katesthsen o basileuV ton kendebaion epistrathgon thV paraliaV kai dunameiV pezikaV kai ippikaV edwken autw

38. et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum dedit illi

39. kai eneteilato autw paremballein kata proswpon thV ioudaiaV kai eneteilato autw oikodomhsai thn kedrwn kai ocurwsai taV pulaV kai opwV polemh ton laon o de basileuV ediwke ton trufwna

39. et mandavit illi movere castra contra faciem Judææ et mandavit ei ædificare Cædronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem

40. kai paregenhqh kendebaioV eiV iamneian kai hrxato tou ereqizein ton laon kai embateuein eiV thn ioudaian kai aicmalwtizein ton laon kai foneuein

40. et pervenit Cendebeus Jamniam et cœpit inritare plebem et conculcare Judæam et captivare populum et interficere et ædificare Cædronem

41. kai wkodomhsen thn kedrwn kai apetaxen ekei ippeiV kai dunameiV opwV ekporeuomenoi exodeuwsin taV odouV thV ioudaiaV kaqa sunetaxen autw o basileuV

41. et conlocavit illic equites et exercitum ut egressi perambularent viam Judææ sicut constituit ei rex