Mądrość Syracha, 13

1. Kto się dotyka smoły, ten się pobrudzi, a kto z pysznym przestaje - - do niego się upodobni.

1. qui tetigerit picem inquinabitur ab illa et qui communicaverit superbo inducet superbiam

2. Nie bierz ciężaru ponad swoje siły i nie szukaj towarzystwa z możniejszym i bogatszym od siebie. Cóż za towarzystwo może mieć garnek gliniany z metalowym kotłem? Gdy ten uderzy, skruszy tamtego.

2. pondus super se tollit qui honestiori communicat et ditiori te ne socius fueris

3. Gdy bogaty wyrządzi krzywdę, zżymać się będzie, gdy biedny poniesie krzywdę, jeszcze sam poprosi o przebaczenie.

3. quid communicabit caccabus ad ollam quando enim conliserint confringetur

4. Jeśli będziesz tamtemu pożyteczny, wykorzysta ciebie, a jeśli popadniesz w biedę, to cię opuści.

4. dives iniuste egit et fremebit pauper autem læsus tacebit

5. Jeśli coś masz, będzie żyć z tobą w przyjaźni i wyniszczy cię, a sam się nawet nie zmartwi.

5. si largitus fueris adsumet te et si non habueris derelinquet te

6. Jeśli będziesz mu potrzebny, będzie cię zwodzić, uśmiechać się do ciebie, dawać nadzieję, przemawiać pięknymi słowami, owszem spyta: Czego potrzebujesz?

6. si habes convivet tecum et evacuabit te et ipse non dolebit super te

7. Zawstydzi cię przez swoje uczty, aż cię ogołoci dwa lub trzy razy, na koniec wyśmieje się z ciebie, a potem, gdy cię zobaczy, nie zwróci na ciebie uwagi i nad tobą będzie kiwać głową.

7. si necessarius illi fueris subplantabit te et subridens spem dabit narrans tibi bona et dicet quid opus est tibi

8. Miej się na baczności, by nie dać się oszukać ani poniżyć przez swą bezmyślność.

8. et confundet te in cibis suis donec te exinaniat bis et ter et in novissimo derideat te postea videns derelinquet te et caput suum movebit ad te

9. Gdy jakiś możny pan ciebie wzywa, ty się ukryj, a tym usilniej będzie cię wzywał.

9. []

10. Nie pchaj się, aby cię nie odsunięto, ani nie stój za daleko, żeby cię nie zapomniano.

10. adtende ne seductus in stultitiam humilieris

11. Nie zamierzaj rozmawiać z nim, jakby z równym sobie, ani nie dowierzaj jego wielu słowom; przez swoje wielomówstwo wystawi cię na próbę i niby uśmiechając się, dokładnie cię wybada.

11. noli esse humilis in sapientia tua ne humiliatus in stultitiam seducaris

12. Bez miłosierdzia jest i nie zachowuje dla siebie zwierzeń, nie oszczędzi ci ani razów, ani więzów.

12. advocatus a potentiore discede ex hoc enim magis te advocabit

13. Zapamiętaj to sobie, uważaj pilnie, bo się przechadzasz w towarzystwie swej zguby. (4p) Słuchając tego, zbudź się z twego snu. Przez całe swe życie miłuj Pana i wzywaj Go, aby cię zbawił.

13. ne inprobus sis ne inpingaris et longe abesto ne eas in oblivionem

14.

14. ne retineas ex æquo loqui cum illo ne credas multis verbis illius ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit te de absconditis tuis

15. Każda istota żyjąca lubi podobną do siebie, a każdy człowiek tego, kto jest mu równy.

15. inmitis animus illius conservabit verba tua et non parcet de malitia et de vinculis

16. Każda istota żyjąca łączy się według swego gatunku, a człowiek przystaje do podobnego sobie.

16. cave tibi et adtende diligenter auditui tuo quoniam cum subversione tua ambulas

17. Czy współżyć będzie wilk z jagnięciem? Podobnie grzesznik ze sprawiedliwym?

17. audiens vero illa quasi in somnis vide et vigilabis

18. Jakiż pokój być może między hieną a psem i jakiż pokój być może między bogatym a ubogim?

18. omni vita tua dilige Deum et invoca eum in salute tua

19. Dziki osioł na pustyni jest żerem dla lwów, a biedni są łupem dla bogatego.

19. omne animal diligit similem sibi sic et omnis homo proximum sibi

20. Jak obrzydliwością jest dla pysznego pokora, tak obmierzłym dla bogatego jest biedny.

20. omnis caro ad similem sibi coniungitur et omnis homo simili sui sociabitur

21. Kiedy bogaty się potknie, przyjaciele go podeprą, kiedy biedny upadnie, odepchną go nawet przyjaciele.

21. si communicabit lupus agno aliquando sic peccator justo

22. Gdy bogaty wpadnie w nieszczęście, wielu ma takich, którzy mu pomogą, gdy wstrętnie mówić będzie, jeszcze uniewinniać go będą. Gdy natomiast biedny w nieszczęście wpadnie, będą go ganili, a gdy mówić będzie mądrze, nie znajdzie uznania.

22. quæ communicatio sancto homini ad canem aut quæ pax bona diviti ad pauperem

23. Gdy bogaty przemówi, wszyscy zamilkną i mowę jego wynosić będą pod obłoki. Gdy biedny przemówi, spytają: Któż to taki?, a jeśliby się potknął, całkiem go obalą.

23. venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes

24. To bogactwo jest dobre, które jest bez grzechu, a ubóstwo jest złem w ustach bezbożnego.

24. et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper

25. Serce człowieka zmienia jego twarz, raz na dobro, to znów na zło.

25. dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis

26. Wyrazem serca w pomyślności - twarz wesoła, ale wynajdywanie przypowieści - to trudne myślenie.

26. diviti decepto multi recuperatores locutus est superba et justificaverunt illum

27.

27. humilis deceptus est et insuper arguitur locutus est sensate et non est datus ei locus

28.

28. dives locutus est et omnes tacuerunt et verbum illius usque ad nubes perducent

29.

29. pauper locutus est et dicunt quis est hic et si offenderit subvertunt illum

30.

30. bona est substantia cui non est peccatum in conscientia et nequissima paupertas in ore impii

31.

31. cor hominis inmutat faciem illius sive in bona sive in mala

32.

32. vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies et cum labore