Mądrość Syracha, 22
1. Leniwiec przyrównany będzie do obłoconego kamienia, a każdy zagwiżdże nad jego hańbą.
1. in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius
2. Leniwiec przyrównany będzie do krowiego nawozu, każdy, kto go podniesie, otrząśnie rękę.
2. de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus
3. Hańba dla ojca, jeśli ma syna źle wychowanego, a jeśli córkę, to wstyd mu ona przyniesie.
3. confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet
4. Córka roztropna jest bogactwem dla swego męża, a córka, która wstyd przynosi, zgryzotą dla swego ojca.
4. filia prudens hereditas viro suo nam quæ confundit in contumeliam fit genitoris
5. Nieobyczajna córka zawstydza ojca i męża i przez obydwóch będzie wzgardzona.
5. patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur
6. Jak muzyka w czas smutku, tak nauka w niewłaściwym czasie, natomiast chłosta i upomnienie są zawsze mądre.
6. musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia
7.
7. qui docet fatuum quasi qui conglutinet testam
8.
8. qui narrat verbum non adtendenti quasi qui excitat dormientem de gravi somno
9. Uczyć głupiego - to kleić skorupy lub budzić śpiącego z głębokiego snu.
9. qui enumerat stulto et in fine dicit quis est hic
10. Nauczać głupiego - to jakby nauczać drzemiącego, który jeszcze w końcu zapyta: A o co chodzi?
10. super mortuum plora defecit enim lux ejus et super fatuum plora defecit enim sensus
11. Płacz nad zmarłym, stracił bowiem światło, płacz nad głupim, bo rozum zgubił. Ciszej płacz nad zmarłym, bo znalazł odpoczynek, życie zaś głupiego gorsze jest od śmierci.
11. modicum plora supra mortuum quoniam requievit
12. Żałoba po zmarłym trwa siedem dni, po głupim i bezbożnym zaś przez wszystkie dni jego życia.
12. nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui
13. Nie wdawaj się z głupim w długie rozmowy i nie chodź do tego, kto nie ma rozumu. Strzeż się go, byś nie miał przykrości i byś się nie splamił przez zetknięcie z nim. Unikaj go, a znajdziesz wytchnienie i nie doznasz rozgoryczenia z powodu jego nierozumu.
13. luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitæ illorum
14. Cóż jest cięższego nad ołów? a jak mu na imię? Głupi.
14. cum stulto non multum loquaris et cum insensato ne abieris
15. Piasek, sól i bryłę żelaza łatwiej unieść, niż znieść człowieka nierozumnego.
15. serva te ab illo ut non molestiam habeas et non coinquinaberis in inpactu illius
16. Jak drewniana belka, wprawiona w budowę, nie rozpadnie się w czasie trzęsienia ziemi, tak serce umocnione dojrzałym zastanowieniem, gdy nadejdzie chwila, nie stchórzy.
16. deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius
17. Serce wsparte na mądrym myśleniu jest jak ozdoba z piasku na murze wygładzonym.
17. super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus
18. Postawione na szczytach gór cienkie tyczki nie oprą się wiatrowi, tak serce zalęknione przez niemądre myśli nie ostoi się wobec byle jakiego strachu.
18. harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium
19. Kto urazi oko, wyciska łzy, kto urazi serce, odkrywa uczucie.
19. loramentum ligneum conligatum fundamento ædificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii
20. Kto rzuca kamieniem na ptaki, wypłasza je, a kto lży przyjaciela, zrywa przyjaźń.
20. cogitatus sensati in omni tempore vel metu non pravabitur
21. Jeślibyś wyciągnął miecz na przyjaciela, nie martw się, jest bowiem droga powrotu;
21. sicut pali in excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt
22. jeślibyś otworzył usta na niego, nie martw się, jest bowiem możność pojednania; wyjąwszy obelgę, wzgardę, wyjawienie tajemnicy i cios zdradliwy - to wszystko oddali każdego przyjaciela.
22. sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistit
23. Zachowaj wierność bliźniemu twemu w biedzie, abyś z nim razem wzbogacił się w jego pomyślności. W czasie niepowodzenia trwaj przy nim, abyś, gdy przyjdzie do dziedziczenia, i ty miał w nim udział.
23. sic et cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuebit sic et qui in præceptis Dei permanet semper
24. Przed ogniem - para w piecu i dym, a przed wylaniem krwi - obelgi.
24. pungens oculum deducens lacrimas et qui pungit cor proferet sensum
25. Nie będę się wstydził osłonić przyjaciela i nie będę się przed nim ukrywał;
25. mittens lapidem in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam
26. a jeśliby mnie nawet coś złego spotkało z jego przyczyny, to każdy, kto o tym usłyszy, strzec się jego będzie.
26. ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regressus ad amicum
27. Któż postawi straż na moich ustach i położy na wargach pieczęć przemyślną, abym nie upadł przez nie, aby nie zgubił mnie mój język?
27. si aperuerit os triste non timeas est enim concordatio excepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus
28.
28. fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius læteris
29.
29. in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis
30.
30. ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliæ et minæ
31.
31. amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo
32.
32. omnis qui audiet cavebit se ab eo
33.
33. quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne cadam ab ipsis et lingua mea perdat me
