Mądrość Syracha, 38

1. Czcij lekarza czcią należną z powodu jego posług, albowiem i jego stworzył Pan.

1. honora medicum propter necessitatem etenim illum creavit Altissimus

2. Od Najwyższego pochodzi uzdrowienie, i od Króla dar się otrzymuje.

2. a Deo est omnis medella et a rege accipiet dationem

3. Wiedza lekarza podnosi mu głowę, nawet i wobec możnowładców będą go podziwiać.

3. disciplina medici exaltabit caput illius et in conspectu magnatorum conlaudabitur

4. Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek mądry nie będzie nimi gardził.

4. Altissimus creavit de terra medicinam et vir prudens non abhorrebit illi

5. Czyż to nie drzewo wodę uczyniło słodką, aby moc Jego poznano?

5. nonne a ligno indulcata est amara aqua

6. On dał ludziom wiedzę, aby się wsławili dzięki Jego dziwnym dziełom.

6. ad agnitionem hominum virtutis illorum et dedit homini scientiam Altissimus honorari in mirabilibus suis

7. Dzięki nim się leczy i ból usuwa, z nich aptekarz sporządza leki,

7. in his curans mitigavit dolorem et unguentarius facit pigmentum suavitatis et unctiones conficiet suavitatis et non consummabuntur opera ejus

8. aby się nie kończyło Jego działanie i pokój od Niego był po całej ziemi.

8. pax enim Dei super faciem terræ

9. Synu, w chorobie swej nie odwracaj się od Pana, ale módl się do Niego, a On cię uleczy.

9. fili in tua infirmitate non despicias sed ora ad Dominum et ipse curabit te

10. Usuń przewrotność - wyprostuj ręce i oczyść serce z wszelkiego grzechu!

10. averte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum

11. Ofiaruj kadzidło, złóż ofiarę dziękczynną z najczystszej mąki, i hojne dary, na jakie cię tylko stać.

11. da suavitatem et memoriam similaginis et inpingua oblationem et da locum medico

12. Potem sprowadź lekarza, bo jego też stworzył Pan, nie odsuwaj się od niego, albowiem jest on ci potrzebny.

12. etenim illum Dominus creavit et non discedat a te quoniam opera ejus sunt necessaria

13. Jest czas, kiedy w ich rękach jest wyjście z choroby:

13. est enim tempus quando in manus eorum incurras

14. oni sami będą błagać Pana, aby dał im moc przyniesienia ulgi i uleczenia, celem zachowania życia.

14. ipsi vero Dominum deprecabuntur ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum

15. Grzeszący przeciw Stwórcy swemu niech wpadnie w ręce lekarza!

15. qui delinquit in conspectu ejus qui fecit eum incidat in manus medici

16. Synu, wylewaj łzy nad zmarłym i jako bardzo cierpiący zacznij lament, według tego, co mu przystoi, pochowaj ciało i nie lekceważ jego pogrzebu!

16. fili in mortuum produc lacrimas et quasi dira passus incipe plorare et secundum judicium contine corpus illius et non despicias sepulturam illius

17. Płacz gorzko i z przejęciem uderzaj się w piersi, zarządź żałobę odpowiednio do jego godności, dzień jeden lub dwa, dla uniknięcia potwarzy, potem już daj się pocieszyć w smutku!

17. propter delaturam amare fer luctum illius uno die et consolare propter tristitiam

18. Ze smutku bowiem śmierć następuje: smutek serca łamie siłę.

18. []

19. Tylko do chwili pogrzebu niechaj trwa smutek, bo życie udręczone - przekleństwem dla serca.

19. a tristitia enim festinat mors et cooperiet virtutem et tristitia cordis flectet cervicem

20. Nie oddawaj smutkowi swego serca, odsuń go, pomnąc na swój koniec.

20. in abductione permanet tristitia et substantia inopis secundum cor ejus

21. Nie zapominaj, że nie ma on powrotu, tamtemu nie pomożesz, a sobie zaszkodzisz.

21. non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum

22. Pamiętaj o moim losie, który będzie też twoim: mnie wczoraj, tobie dzisiaj.

22. noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis

23. Gdy spoczął zmarły, niech spocznie i pamięć o nim, pociesz się po nim, skoro już wyszedł duch jego.

23. memor esto judicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie

24. Uczony w Piśmie zdobywa mądrość w czasie wolnym od zajęć, i kto ma mniej działania, ten stanie się mądry.

24. in requie mortui requiescere fac memoriam ejus et consolare illum in exitu spiritus sui

25. Jakże może poświęcić się mądrości ten, kto trzyma pług, kto chlubi się tylko ostrzem włóczni, kto woły pogania i całkowicie zajęty jest ich pracą, a rozmawia tylko o cielętach?

25. sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur

26. Serce przykładać będzie do tego, by wyorywać bruzdy, a w czasie nocy bezsennej myśli o paszy dla jałówek.

26. qui tenet aratrum et non gloriatur in jaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio ejus in filiis taurorum

27. Tak każdy rzemieślnik i artysta, który noce i dnie na pracy przepędza, i ten, co rzeźbi wizerunki na pieczęciach, którego wytrwałość urozmaica kształty rzeźb, serce swe przykłada do tego, by obraz uczynić żywym, a po nocach nie śpi, by wykończyć dzieło.

27. cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia ejus in sagina vaccarum

28. Tak kowal siedzący blisko kowadła, pilnie zastanawia się nad pracą z żelaza, wyziewy ognia niszczą jego ciało, a on walczy z żarem pieca - huk młota przytępia jego słuch, a oczy jego są zwrócone tylko na wzorzec przedmiotu; serce swe przykłada do wykończenia robót, a po nocach nie śpi, by dzieło doskonale przyozdobić.

28. sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas ejus variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturæ et vigilia sua perficit opus

29. Tak garncarz, siedzący przy swej pracy i obracający nogami koło, stale jest pochłonięty troską o swoje dzieło, a cała jego praca - [pogoń] za ilością.

29. sic faber ferrarius sedens juxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret carnes ejus et in calore fornacis concertatur

30. Rękami swymi kształtuje glinę, a nogami pokonuje jej opór, stara się pilnie, aby wykończyć polewę, a po nocach nie śpi, by piec wyczyścić.

30. vox mallei innovabit aurem ejus et contra similitudinem vasi oculi ejus

31. Ci wszyscy zaufali swym rękom, każdy z nich jest mądry w swoim zawodzie;

31. cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione

32. bez nich miasto nie będzie zbudowane, a gdzie oni zamieszkają, nie odczuwa się niedostatku.

32. sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio ejus

33. Tych jednak do rady ludu nie będzie się szukać ani na zgromadzeniu nie posunie się na wyższe miejsce. Ani nie zasiądą oni na krześle sędziowskim, ani nie będą znać się na Prawie Przymierza.

33. in brachio suo formabit lutum et ante pedes suos curvabit virtutem suam

34. Nie zabłysną ani nauką, ani sądem, ani się nie znajdą między [tymi, co układają] przypowieści, ale podtrzymują oni odwieczne stworzenie, a modlitwa ich prac dotyczy [ich] zawodu.

34. cor suum dabit ut consummet linitionem et vigilia sua mundabit fornacem

35.

35. omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est

36.

36. sine his omnibus non ædificatur civitas

37.

37. et non inhabitabunt nec inambulabunt et in ecclesiam non transilient

38.

38. super sellam judicis non sedebunt et testamentum judicii non intellegent neque palam facient disciplinam et judicium et in parabolis non invenientur

39.

39. sed creaturam ævi confirmabunt et deprecatio illorum in operatione artis adcommodantes animam suam et conquirentes in lege Altissimi