Mądrość Syracha, 11

1. Mądrość biednego podniesie mu głowę i posadzi go między możnymi.

1. sapientia humiliati exaltabit caput illius et in medio magnatorum consedere illum faciet

2. Nie wychwalaj męża z powodu jego pięknej postawy ani się nie brzydź człowiekiem z powodu jego wyglądu.

2. non laudes virum in specie sua neque spernas hominem in visu suo

3. Mała jest pszczoła wśród latających stworzeń, lecz owoc jej ma pierwszeństwo pośród słodyczy.

3. brevis in volatilibus est apis et initium dulcoris habet fructus illius

4. Nie chlub się ubraniem, które cię okrywa, a w dniu twej chwały nie bądź zarozumiały: zdumiewające są bowiem dzieła Pana i zakryte sprawy Jego przed ludźmi.

4. in vestitu ne glorieris umquam nec in die honoris tui extollaris quoniam mirabilia opera Altissimi solius et gloriosa et absconsa et invisa opera illius

5. Wielu poniżonych zasiadło na tronie, i ten, o którym nikt nie myślał, nosił koronę.

5. multi tyranni sederunt in throno et insuspicabilis portavit diadema

6. Wielu panujących bardzo zelżono i władców wydano w ręce obcych.

6. multi potentes pressi sunt valide et gloriosi traditi sunt in manus alterorum

7. Nie oskarżaj, zanim dokładnie nie zbadasz, najpierw zastanów się, a dopiero potem udzielaj nagany.

7. priusquam interroges ne vituperes quemquam et cum interrogaveris corripe juste

8. Nie odpowiadaj, zanim nie wysłuchasz, a w środek mów nie wpadaj!

8. priusquam audias ne respondeas verbum et in medio sermonum ne adicias loqui

9. Nie wadź się o rzecz, która ci nie jest konieczna, i nie mieszaj się do sporów grzeszników!

9. de re ea quæ te non molestat ne certeris et in judicio peccantium ne consistas

10. Synu, nie bierz na siebie za wiele spraw, bo jeśli będziesz je mnożył, nie unikniesz szkody. I choćbyś pędził, nie dopędzisz, a uciekając nie uciekniesz.

10. fili ne in multis sint actus tui et si dives fueris non eris inmunis a delicto si enim secutus fueris non adprehendes et non effugies si præcucurreris

11. Niejeden pracuje, trudzi się i spieszy, a tym bardziej pozostaje w tyle.

11. est laborans et festinans et dolens impius et tanto magis non abundat

12. Niejeden słaby potrzebuje pomocy, brak mu sił i obfituje w biedę, lecz gdy tylko oczy Pana łaskawie na niego spojrzą, wydźwignie On go z nędzy

12. est homo marcidus egens recuperatione plus deficiens virtute et abundans paupertate

13. i podniesie mu głowę, a wielu zdumieje się tym, co go spotkało.

13. et oculus Dei respexit illum in bono et erexit illum ab humilitate ipsius et exaltavit caput ejus et mirati sunt in illo multi et honoraverunt Deum

14. Dobra i niedole, życie i śmierć, ubóstwo i bogactwo pochodzą od Pana. (5p) Mądrość, wiedza i znajomość Prawa są od Pana, miłość drogi dobrych czynów są od Niego. (6p) Błąd i mrok stworzone są dla grzeszników, a dla tych, którzy są dumni z niegodziwości, nieszczęścia będą towarzyszami starości,

14. bona et mala vita et mors et paupertas et honestas a Deo sunt

15.

15. []

16.

16. []

17. Dar Pana spocznie na ludziach bogobojnych, a upodobanie Jego na zawsze zapewni im szczęście.

17. datio Dei permanet justis et profectus illius successus habebunt in æternum

18. Niejeden wzbogacił się mozołem i swoją chciwością, a oto udział jego w nagrodzie:

18. est qui locupletatur parce agendo et hæc pars mercedis illius

19. gdy powie: Znalazłem odpoczynek i teraz mogę żyć z moich dostatków - nie wie, ile czasu minie, a zostawi je innym i umrze.

19. in eo quod dicit inveni requiem mihi et nunc manducabo de bonis meis solus

20. Trwaj w przymierzu twoim i bądź mu oddany, a wypełniając je zestarzej się!

20. et nescit quod tempus prætereat et relinquet omnia aliis

21. Niech cię w podziw nie wprawiają czyny grzesznika, ufaj Panu i wytrwaj w twym trudzie, albowiem łatwą jest rzeczą w oczach Pana natychmiast i niespodziewanie wzbogacić ubogiego.

21. sta in testamento tuo et in illo conloquere et in opere mandatorum tuorum veteresce

22. Błogosławieństwo Pana nagrodą bogobojnych i prędko zakwitnie Jego błogosławieństwo.

22. ne manseris in operibus peccatorum fide autem in Deo et mane in loco tuo

23. Nie mów: Czego potrzebuję i jakie dobra mam mieć od tej chwili?

23. facile est enim in oculis Dei de subito honestari pauperem

24. Nie mów: Wystarczam sam sobie i jakież zło może mnie obecnie spotkać?

24. benedictio Dei in mercedem justi festinat et in honore veloci processus illius fructificat

25. W czasie pomyślności zapomina się o przykrościach, a w czasie przykrości nie pamięta się o pomyślności.

25. ne dicas quid est mihi opus et quæ erunt mihi ex hoc bona

26. A dla Pana łatwą jest rzeczą w dzień śmierci oddać człowiekowi według jego postępowania.

26. ne dicas sufficiens sum et quid ex hoc pessimabor

27. Godzina nieszczęścia pokrywa zapomnieniem dobrobyt, a przy końcu życia wychodzą na jaw sprawy człowieka.

27. in die bonorum ne inmemor sis malorum et in die malorum ne inmemor sis bonorum

28. Przed śmiercią nikogo nie nazywaj szczęśliwym, gdyż dopiero w ostatniej chwili poznaje się męża.

28. quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas

29. Nie wprowadzaj do domu swego każdego człowieka, różnorodne są bowiem podstępy oszusta.

29. malitia horæ oblivionem facit luxuriæ magnæ et in fine hominis denudatio operum illius

30. Jak złowiona kuropatwa w klatce, tak serce pysznego: jak szpieg wypatruje on słabe strony,

30. ante mortem ne laudes hominem quemquam quoniam in filiis suis agnoscitur vir

31. podając dobre rzeczy za złe, przygotowuje zasadzkę i najlepszym twym zaletom przygania.

31. non omnem hominem inducas in domum tuam multæ enim insidiæ sunt dolosi

32. Przez iskrę węgiel napełnia się ogniem, a człowiek niegodziwy czyha na krew.

32. sicut enim eructant præcordia fetantium sicut perdix inducitur in caveam et ut caprea in laqueum sic et cor superborum et sicut prospectator videns casum proximi sui

33. Strzeż się człowieka złego, który knuje niegodziwości, by nie sprowadził na ciebie hańby niezatartej.

33. bona enim in mala convertens insidiatur et in electis inponet maculam

34. Przyjmij obcego do domu, a wtrąci cię w zamieszanie i oddali cię od twoich najbliższych.

34. ab scintilla una augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis homo vero peccator sanguini insidiatur

35.

35. adtende te a pestifero fabricat enim mala ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum

36.

36. admitte ad te alienigenam et subvertet te in turbore et abalienabit te a tuis propriis