Mosaico decorativo

1. Naqueles dias Matatias, filho de Joio, filho de Simeão, sacerdote, dentre os filhos de Joarib, saiu de Jerusalém e habitou sobre Modin.

1. ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀνέστη Ματταθιας υἱὸς Ιωαννου τοῦ Συμεων ἱερεὺς τῶν υἱῶν Ιωαριβ ἀπὸ Ιερουσαλημ καὶ ἐκάθισεν ἐν Μωδεϊν

2. Tinha cinco filhos: João, por sobrenome Gadis;

2. καὶ αὐτῷ υἱοὶ πέντε Ιωαννης ὁ ἐπικαλούμενος Γαδδι

3. Simão, por sobrenome Tasi;

3. Σιμων ὁ καλούμενος Θασσι

4. Judas, chamado Macabeu;

4. Ιουδας ὁ καλούμενος Μακκαβαῖος

5. Eleázaro, por sobrenome Abaran; e Jónatas, por sobrenome Afos.

5. Ελεαζαρ ὁ καλούμενος Αυαραν Ιωναθης ὁ καλούμενος Απφους

6. Vendo os males que se faziam entre o povo de Judá e em Jerusalém,

6. καὶ εἶδεν τὰς βλασφημίας τὰς γινομένας ἐν Ιουδα καὶ ἐν Ιερουσαλημ

7. Matatias disse: Infeliz de mim! Para que nasci eu para ver a ruína do meu povo e a destruição da cidade santa, e estar sem fazer nada, quando é entregue nas mãos dos seus inimigos

7. καὶ εἶπεν οἴμμοι ἵνα τί τοῦτο ἐγεννήθην ἰδεῖν τὸ σύντριμμα τοῦ λαοῦ μου καὶ τὸ σύντριμμα τῆς ἁγίας πόλεως καὶ καθίσαι ἐκεῖ ἐν τῷ δοθῆναι αὐτὴν ἐν χειρὶ ἐχθρῶν τὸ ἁγίασμα ἐν χειρὶ ἀλλοτρίων

8. e o santuário está entre as mãos dos estrangeiros? O seu templo é (tratado) como um homem infame.

8. ἐγένετο ὁ ναὸς αὐτῆς ὡς ἀνὴρ ἄδοξος

9. Os vasos, que contribuíam para a sua glória, foram levados como cativos (para terras estrangeiras), as suas crianças foram trucidadas nas ruas, os seus jovens caíram mortos aos golpes da espada dos inimigos.

9. τὰ σκεύη τῆς δόξης αὐτῆς αἰχμάλωτα ἀπήχθη ἀπεκτάνθη τὰ νήπια αὐτῆς ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς οἱ νεανίσκοι αὐτῆς ἐν ῥομφαίᾳ ἐχθροῦ

10. Que nação há que não tenha recebido alguma coisa deste (infeliz) reino, obtido parte dos seus despojos?

10. ποῖον ἔθνος οὐκ ἐκληρονόμησεν βασίλεια καὶ οὐκ ἐκράτησεν τῶν σκύλων αὐτῆς

11. Toda a sua magnificência lhe foi roubada; ela, que era livre, está feita escrava.

11. πᾶς ὁ κόσμος αὐτῆς ἀφῃρέθη ἀντὶ ἐλευθέρας ἐγένετο εἰς δούλην

12. Quanto tínhamos de santo, de ilustre e de glorioso, tudo foi destruído e profanado pelas nações.

12. καὶ ἰδοὺ τὰ ἅγια ἡμῶν καὶ ἡ καλλονὴ ἡμῶν καὶ ἡ δόξα ἡμῶν ἠρημώθη καὶ ἐβεβήλωσαν αὐτὰ τὰ ἔθνη

13. De que nos serve pois o viver ainda?

13. ἵνα τί ἡμῖν ἔτι ζωή

14. Dito isto, rasgaram as suas vestes, Matatias e seus filhos, cobriram-se de cilícios e choraram amargamente.

14. καὶ διέρρηξεν Ματταθιας καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰ ἱμάτια αὐτῶν καὶ περιεβάλοντο σάκκους καὶ ἐπένθησαν σφόδρα

15. Ao mesmo tempo chegaram ali os que o rei Antioco tinha enviado a constranger os da cidade de Modin a que apostatassem e sacrificassem (aos ídolos).

15. καὶ ἦλθον οἱ παρὰ τοῦ βασιλέως οἱ καταναγκάζοντες τὴν ἀποστασίαν εἰς Μωδεϊν τὴν πόλιν ἵνα θυσιάσωσιν

16. Muitos do povo de Israel, consentindo nisso, uniram-se a eles; porém Matatias e seus filhos perseveraram constantes.

16. καὶ πολλοὶ ἀπὸ Ισραηλ πρὸς αὐτοὺς προσῆλθον καὶ Ματταθιας καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ συνήχθησαν

17. Tomando a palavra os que tinham sido enviados por Antioco, disseram a Matatias: Tu és um notável, poderoso, respeitado nesta cidade, apoiado por filhos e irmãos.

17. καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ εἶπον τῷ Ματταθια λέγοντες ἄρχων καὶ ἔνδοξος καὶ μέγας εἶ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καὶ ἐστηρισμένος υἱοῖς καὶ ἀδελφοῖς

18. Vem, pois, em primeiro lugar, e executa a ordem do rei, como o têm feito todas as nações, os homens de Judá e os que ficaram em Jerusalém; assim tu e os teus filhos sereis do número dos amigos do rei, ficareis cumulados de ouro, de prata e de muitas mercês.

18. νῦν πρόσελθε πρῶτος καὶ ποίησον τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλέως ὡς ἐποίησαν πάντα τὰ ἔθνη καὶ οἱ ἄνδρες Ιουδα καὶ οἱ καταλειφθέντες ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἔσῃ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου τῶν φίλων τοῦ βασιλέως καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου δοξασθήσεσθε ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ καὶ ἀποστολαῖς πολλαῖς

19. Matatias respondeu em alta voz: Ainda que todas as nações pertencentes ao reino do rei lhe obedeçam, de tal sorte que cada um se aparte do Jugo da lei de seus pais e se submeta às ordens do rei,

19. καὶ ἀπεκρίθη Ματταθιας καὶ εἶπεν φωνῇ μεγάλῃ εἰ πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐν οἴκῳ τῆς βασιλείας τοῦ βασιλέως ἀκούουσιν αὐτοῦ ἀποστῆναι ἕκαστος ἀπὸ λατρείας πατέρων αὐτοῦ καὶ ᾑρετίσαντο ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ

20. eu, meus filhos e meus irmãos seremos fiéis à Aliança dos nossos pais.

20. κἀγὼ καὶ οἱ υἱοί μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου πορευσόμεθα ἐν διαθήκῃ πατέρων ἡμῶν

21. Deus nos livre de abandonar a lei e os preceitos (que ele nos deu).

21. ἵλεως ἡμῖν καταλιπεῖν νόμον καὶ δικαιώματα

22. Não obedeceremos a estas ordens do rei, não nos desviaremos da nossa religião, nem para a direita, nem para a esquerda.

22. τῶν λόγων τοῦ βασιλέως οὐκ ἀκουσόμεθα παρελθεῖν τὴν λατρείαν ἡμῶν δεξιὰν ἢ ἀριστεράν

23. Apenas acabou de proferir tais palavras, apresentou-se à vista de todos um Judeu para sacrificar aos ídolos sobre o altar levantado na cidade de Modin, em observância à ordem do rei.

23. καὶ ὡς ἐπαύσατο λαλῶν τοὺς λόγους τούτους προσῆλθεν ἀνὴρ Ιουδαῖος ἐν ὀφθαλμοῖς πάντων θυσιάσαι ἐπὶ τοῦ βωμοῦ ἐν Μωδεϊν κατὰ τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλέως

24. Viu-o Matatias e ficou abrasado de zelo: as suas entranhas comoveram-se, inflamou-se o seu furor segundo a lei, e, arremetendo contra ele, matou-o sobre o altar;

24. καὶ εἶδεν Ματταθιας καὶ ἐζήλωσεν καὶ ἐτρόμησαν οἱ νεφροὶ αὐτοῦ καὶ ἀνήνεγκεν θυμὸν κατὰ τὸ κρίμα καὶ δραμὼν ἔσφαξεν αὐτὸν ἐπὶ τὸν βωμόν

25. matou também ao mesmo tempo o oficial, que o rei Antíoco tinha enviado e que constrangia os Judeus a sacrificarem, e destruiu o altar.

25. καὶ τὸν ἄνδρα τοῦ βασιλέως τὸν ἀναγκάζοντα θύειν ἀπέκτεινεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ τὸν βωμὸν καθεῖλεν

26. Mostrou (assim) o seu zelo pela lei, como tinha feito Fineias, quando matou Zamri, filho de Salom.

26. καὶ ἐζήλωσεν τῷ νόμῳ καθὼς ἐποίησεν Φινεες τῷ Ζαμβρι υἱῷ Σαλωμ

27. Então Matatias gritou em alta voz na cidade, dizendo: Todo o que tem zelo pela lei e quer permanecer firme na aliança, siga-me.

27. καὶ ἀνέκραξεν Ματταθιας ἐν τῇ πόλει φωνῇ μεγάλῃ λέγων πᾶς ὁ ζηλῶν τῷ νόμῳ καὶ ἱστῶν διαθήκην ἐξελθέτω ὀπίσω μου

28. E fugiu (imediatamente) com seus filhos para os montes, abandonando tudo o que tinham na cidade.

28. καὶ ἔφυγεν αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς τὰ ὄρη καὶ ἐγκατέλιπον ὅσα εἶχον ἐν τῇ πόλει

29. Então muitos que procuravam viver conforme a lei e a justiça, foram para o deserto

29. τότε κατέβησαν πολλοὶ ζητοῦντες δικαιοσύνην καὶ κρίμα εἰς τὴν ἔρημον καθίσαι ἐκεῖ

30. e lá estabeleceram a sua morada, assim eles como seus filhos, suas mulheres e seus gados, porque se viam inundados de angústia.

30. αὐτοὶ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν ὅτι ἐσκληρύνθη ἐπ’ αὐτοὺς τὰ κακά

31. Foi anunciado aos oficiais do rei e ao exército que estava em Jerusalém, na cidade de Davide, que alguns homens, que tinham transgredido a ordem do rei, se haviam retirado a lugares escondidos do deserto, e que muitos os tinham seguido.

31. καὶ ἀνηγγέλη τοῖς ἀνδράσιν τοῦ βασιλέως καὶ ταῖς δυνάμεσιν αἳ ἦσαν ἐν Ιερουσαλημ πόλει Δαυιδ ὅτι κατέβησαν ἄνδρες οἵτινες διεσκέδασαν τὴν ἐντολὴν τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς κρύφους ἐν τῇ ἐρήμῳ

32. Imediatamente marcharam contra eles e prepararam-se para os atacar em dia de sábado.

32. καὶ ἔδραμον ὀπίσω αὐτῶν πολλοὶ καὶ κατελάβοντο αὐτοὺς καὶ παρενέβαλον ἐπ’ αὐτοὺς καὶ συνεστήσαντο πρὸς αὐτοὺς πόλεμον ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων

33. Disseram-lhes: Chega o acontecido até agora! Saí, obedecei às ordens do rei, e vivereis.

33. καὶ εἶπον πρὸς αὐτούς ἕως τοῦ νῦν ἐξελθόντες ποιήσατε κατὰ τὸν λόγον τοῦ βασιλέως καὶ ζήσεσθε

34. Eles responderam: Não sairemos, nem obedeceremos à ordem do rei, pois seria profanar o dia de sábado.

34. καὶ εἶπον οὐκ ἐξελευσόμεθα οὐδὲ ποιήσομεν τὸν λόγον τοῦ βασιλέως βεβηλῶσαι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων

35. Então (as tropas do rei) arrojaram-se contra eles;

35. καὶ ἐτάχυναν ἐπ’ αὐτοὺς πόλεμον

36. eles não lhes resistiram, nem lhes atiraram uma só pedra, nem taparam as cavernas (onde estavam escondidos).

36. καὶ οὐκ ἀπεκρίθησαν αὐτοῖς οὐδὲ λίθον ἐνετίναξαν αὐτοῖς οὐδὲ ἐνέφραξαν τοὺς κρύφους

37. Morramos todos, disseram, na nossa simplicidade (ou, inocência), e o céu e a terra serão testemunhas de que nos fazeis morrer injustamente.

37. λέγοντες ἀποθάνωμεν πάντες ἐν τῇ ἁπλότητι ἡμῶν μαρτυρεῖ ἐφ’ ἡμᾶς ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ὅτι ἀκρίτως ἀπόλλυτε ἡμᾶς

38. Acometidos, assim, em dia de sábado, foram mortos com suas mulheres, seus filhos e seus gados, em número de cerca de mil pessoas.

38. καὶ ἀνέστησαν ἐπ’ αὐτοὺς ἐν πολέμῳ τοῖς σάββασιν καὶ ἀπέθανον αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν ἕως χιλίων ψυχῶν ἀνθρώπων

39. Souberam-no Matatias e os seus amigos, e choraram por eles amargamente.

39. καὶ ἔγνω Ματταθιας καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ ἐπένθησαν ἐπ’ αὐτοὺς σφόδρα

40. Todavia disseram uns aos outros: Se todos fizermos como os nossos Irmãos, se não pelejarmos contra os gentios pelas nossas vidas e pelas nossas leis, em bem pouco tempo nos exterminarão da face da terra.

40. καὶ εἶπεν ἀνὴρ τῷ πλησίον αὐτοῦ ἐὰν πάντες ποιήσωμεν ὡς οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐποίησαν καὶ μὴ πολεμήσωμεν πρὸς τὰ ἔθνη ὑπὲρ τῆς ψυχῆς ἡμῶν καὶ τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν νῦν τάχιον ὀλεθρεύσουσιν ἡμᾶς ἀπὸ τῆς γῆς

41. Tomaram, pois, naquele dia esta resolução: Se alguém, quem quer que seja, nos atacar em dia de sábado, pelejaremos contra ele, não nos deixaremos matar todos, como nossos Irmãos nos esconderijos.

41. καὶ ἐβουλεύσαντο τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγοντες πᾶς ἄνθρωπος ὃς ἐὰν ἔλθῃ ἐφ’ ἡμᾶς εἰς πόλεμον τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων πολεμήσωμεν κατέναντι αὐτοῦ καὶ οὐ μὴ ἀποθάνωμεν πάντες καθὼς ἀπέθανον οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐν τοῖς κρύφοις

42. Então juntou-se a eles o grupo dos Assideus, que eram dos mais valentes de Israel e todos zelosos guerra, pela lei. (ver nota)

42. τότε συνήχθησαν πρὸς αὐτοὺς συναγωγὴ Ασιδαίων ἰσχυροὶ δυνάμει ἀπὸ Ισραηλ πᾶς ὁ ἑκουσιαζόμενος τῷ νόμῳ

43. Todos os que fugiam dos males que os ameaçavam, uniram-se a eles e serviram de reforço às suas tropas.

43. καὶ πάντες οἱ φυγαδεύοντες ἀπὸ τῶν κακῶν προσετέθησαν αὐτοῖς καὶ ἐγένοντο αὐτοῖς εἰς στήριγμα

44. Formaram, pois, um exército e mataram os prevaricadores na sua ira, e os homens iníquos na sua indignação; os que escaparam fugiram para as nações, para se porem a salvo.

44. καὶ συνεστήσαντο δύναμιν καὶ ἐπάταξαν ἁμαρτωλοὺς ἐν ὀργῇ αὐτῶν καὶ ἄνδρας ἀνόμους ἐν θυμῷ αὐτῶν καὶ οἱ λοιποὶ ἔφυγον εἰς τὰ ἔθνη σωθῆναι

45. Foram por toda a parte, Matatias e seus amigos, destruíram os altares

45. καὶ ἐκύκλωσεν Ματταθιας καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ καθεῖλον τοὺς βωμοὺς

46. e circuncidaram, à força todos os meninos que acharam por circuncidar em todo o país de Israel.

46. καὶ περιέτεμον τὰ παιδάρια τὰ ἀπερίτμητα ὅσα εὗρον ἐν ὁρίοις Ισραηλ ἐν ἰσχύι

47. Perseguiram os (seus inimigos) filhos da soberba, e foi bem sucedida a empresa nas suas mãos.

47. καὶ ἐδίωξαν τοὺς υἱοὺς τῆς ὑπερηφανίας καὶ κατευοδώθη τὸ ἔργον ἐν χειρὶ αὐτῶν

48. Sustentaram a causa da lei contra o poder dos pagãos e contra o poder dos reis, e não permitiram ao pecador que prevalecesse.

48. καὶ ἀντελάβοντο τοῦ νόμου ἐκ χειρὸς τῶν ἐθνῶν καὶ τῶν βασιλέων καὶ οὐκ ἔδωκαν κέρας τῷ ἁμαρτωλῷ

49. Quando se aproximaram os dias da morte de Matatias, ele disse aos seus filhos: Agora domina a soberba, e é o tempo do castigo, da ruína e da Indignação.

49. καὶ ἤγγισαν αἱ ἡμέραι Ματταθιου ἀποθανεῖν καὶ εἶπεν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ νῦν ἐστηρίσθη ὑπερηφανία καὶ ἐλεγμὸς καὶ καιρὸς καταστροφῆς καὶ ὀργὴ θυμοῦ

50. Agora, pois, ó filhos, sede zeladores da lei e dai as vossas vidas pela aliança feita com vossos pais;

50. νῦν τέκνα ζηλώσατε τῷ νόμῳ καὶ δότε τὰς ψυχὰς ὑμῶν ὑπὲρ διαθήκης πατέρων ἡμῶν

51. lembrai-vos das obras que fizeram vossos maiores, em seu tempo, e recebereis uma grande glória e um nome eterno.

51. καὶ μνήσθητε τὰ ἔργα τῶν πατέρων ἃ ἐποίησαν ἐν ταῖς γενεαῖς αὐτῶν καὶ δέξασθε δόξαν μεγάλην καὶ ὄνομα αἰώνιον

52. Porventura Abraão não foi achado fiel na tentação, e não lhe foi isto contado como justiça?

52. Αβρααμ οὐχὶ ἐν πειρασμῷ εὑρέθη πιστός καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην

53. José guardou os mandamentos (de Deus) no tempo da sua angústia, e veio a ser o Senhor do Egipto.

53. Ιωσηφ ἐν καιρῷ στενοχωρίας αὐτοῦ ἐφύλαξεν ἐντολὴν καὶ ἐγένετο κύριος Αἰγύπτου

54. Fineias, nosso pai, abrasando-se em zelo (pela lei de Deus), recebeu a promessa dum sacerdócio eterno.

54. Φινεες ὁ πατὴρ ἡμῶν ἐν τῷ ζηλῶσαι ζῆλον ἔλαβεν διαθήκην ἱερωσύνης αἰωνίας

55. Josué, cumprindo a palavra (do Senhor), veio a ser juiz, de Israel.

55. Ἰησοῦς ἐν τῷ πληρῶσαι λόγον ἐγένετο κριτὴς ἐν Ισραηλ

56. Caleb, dando testemunho na assembleia do povo, recebeu uma herança.

56. Χαλεβ ἐν τῷ μαρτύρασθαι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἔλαβεν γῆς κληρονομίαν

57. Davide, pela sua brandura, conseguiu para sempre o trono do reino (de Israel).

57. Δαυιδ ἐν τῷ ἐλέει αὐτοῦ ἐκληρονόμησεν θρόνον βασιλείας εἰς αἰῶνας

58. Elias, ardendo em zelo pela lei, foi arrebatado ao céu.

58. Ηλιας ἐν τῷ ζηλῶσαι ζῆλον νόμου ἀνελήμφθη εἰς τὸν οὐρανόν

59. Ananias, Azarias e Misael, crendo firmemente, foram salvos das chamas.

59. Ανανιας Αζαριας Μισαηλ πιστεύσαντες ἐσώθησαν ἐκ φλογός

60. Daniel, na sua simplicidade, foi livre da boca dos leões.

60. Δανιηλ ἐν τῇ ἁπλότητι αὐτοῦ ἐρρύσθη ἐκ στόματος λεόντων

61. Por este modo considerai vós tudo o que se tem passado de geração em geração; vereis que todos os que esperam em Deus não desfalecem,

61. καὶ οὕτως ἐννοήθητε κατὰ γενεὰν καὶ γενεάν ὅτι πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπ’ αὐτὸν οὐκ ἀσθενήσουσιν

62. Não temais, pois, as ameaças do homem pecador, porque toda a sua glória irá ter ao esterco e aos bichos;

62. καὶ ἀπὸ λόγων ἀνδρὸς ἁμαρτωλοῦ μὴ φοβηθῆτε ὅτι ἡ δόξα αὐτοῦ εἰς κόπρια καὶ εἰς σκώληκας

63. hoje eleva-se, e amanhã desaparecerá, porque voltará ao seu pó, e todos os seus pensamentos se desvanecerão.

63. σήμερον ἐπαρθήσεται καὶ αὔριον οὐ μὴ εὑρεθῇ ὅτι ἐπέστρεψεν εἰς τὸν χοῦν αὐτοῦ καὶ ὁ διαλογισμὸς αὐτοῦ ἀπολεῖται

64. Vós, pois, filhos, armai-vos de valor e procedei com valentia em defesa da lei, porque por ela é que sereis gloriosos.

64. τέκνα ἀνδρίζεσθε καὶ ἰσχύσατε ἐν τῷ νόμῳ ὅτι ἐν αὐτῷ δοξασθήσεσθε

65. Aqui tendes Simão, vosso irmão; sei que ele é homem conselho; ouvi-o sempre, e ele será para vós um pai.

65. καὶ ἰδοὺ Συμεων ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν οἶδα ὅτι ἀνὴρ βουλῆς ἐστιν αὐτοῦ ἀκούετε πάσας τὰς ἡμέρας αὐτὸς ἔσται ὑμῶν πατήρ

66. Judas Macabeu, de grande valor desde a sua mocidade, seja o general das vossas tropas e conduza a guerra contra as nações.

66. καὶ Ιουδας Μακκαβαῖος ἰσχυρὸς δυνάμει ἐκ νεότητος αὐτοῦ αὐτὸς ἔσται ὑμῖν ἄρχων στρατιᾶς καὶ πολεμήσει πόλεμον λαῶν

67. Juntareis a vós todos os observadores da lei e tomareis vingança dos agravos feitos ao vosso povo.

67. καὶ ὑμεῖς προσάξετε πρὸς ὑμᾶς πάντας τοὺς ποιητὰς τοῦ νόμου καὶ ἐκδικήσατε ἐκδίκησιν τοῦ λαοῦ ὑμῶν

68. Pagai às nações o mal que elas têm feito e estai sempre atentos aos preceitos da lei.

68. ἀνταπόδοτε ἀνταπόδομα τοῖς ἔθνεσιν καὶ προσέχετε εἰς πρόσταγμα τοῦ νόμου

69. Dito isto, abençoou-os e foi unir-se com seus pais.

69. καὶ εὐλόγησεν αὐτούς καὶ προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ

70. Morreu no ano cento e quarenta e seis. Foi sepultado por seus filhos em Modin, no jazigo de seus pais, e todo o Israel o chorou amargamente. (ver nota)

70. καὶ ἀπέθανεν ἐν τῷ ἕκτῳ καὶ τεσσαρακοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἔτει καὶ ἐτάφη ἐν τάφοις πατέρων αὐτοῦ ἐν Μωδεϊν καὶ ἐκόψαντο αὐτὸν πᾶς Ισραηλ κοπετὸν μέγαν



Leia a Bíblia em um Ano

Junte-se a nossa comunidade e complete a leitura de toda a Bíblia em 365 dias. Um caminho estruturado e inspirador para aprofundar sua fé e conhecimento das Escrituras.