Mosaico decorativo

1. en taiV hmeraiV ekeinaiV anesth mattaqiaV uioV iwannou tou sumewn iereuV twn uiwn iwarib apo ierousalhm kai ekaqisen en mwdein

1. Por aquel tiempo, Matatías, hijo de Juan, hijo de Simeón, sacerdote del linaje de Yehoyarib, dejó Jerusalén y fue a establecerse en Modín.

2. kai autw uioi pente iwannhV o epikaloumenoV gaddi

2. Tenía cinco hijos: Juan, por sobrenombre Gaddí;

3. simwn o kaloumenoV qassi

3. Simón, llamado Tasí;

4. ioudaV o kaloumenoV makkabaioV

4. Judas, llamado Macabeo;

5. eleazar o kaloumenoV auaran iwnaqhV o kaloumenoV apfouV

5. Eleazar, llamado Avarán; y Jonatán, llamado Affús.

6. kai eiden taV blasfhmiaV taV ginomenaV en iouda kai en ierousalhm

6. Al ver las impiedades que en Judá y en Jerusalén se cometían,

7. kai eipen oimmoi ina ti touto egennhqhn idein to suntrimma tou laou mou kai to suntrimma thV agiaV polewV kai kaqisai ekei en tw doqhnai authn en ceiri ecqrwn to agiasma en ceiri allotriwn

7. exclamó: «¡Ay de mí! ¿He nacido para ver la ruina de mi pueblo y la ruina de la ciudad santa, y para estarme allí cuando es entregada en manos de enemigos y su santuario en poder de extraños?

8. egeneto o naoV authV wV anhr adoxoV

8. Ha quedado su Templo como hombre sin honor,

9. ta skeuh thV doxhV authV aicmalwta aphcqh apektanqh ta nhpia authV en taiV plateiaiV authV oi neaniskoi authV en romfaia ecqrou

9. los objetos que eran su gloria, llevados como botín, muertos en las plazas sus niños, y sus jóvenes por espada enemiga.

10. poion eqnoV ouk eklhronomhsen basileia kai ouk ekrathsen twn skulwn authV

10. ¿Qué pueblo no ha venido a heredar su reino

11. paV o kosmoV authV afhreqh anti eleuqeraV egeneto eiV doulhn

11. y a entrar en posesión de sus despojos? Todos sus adornos le han sido arrancados y de libre que era, ha pasado a ser esclava.

12. kai idou ta agia hmwn kai h kallonh hmwn kai h doxa hmwn hrhmwqh kai ebebhlwsan auta ta eqnh

12. Mirad nuestro santuario, nuestra hermosura y nuestra gloria, convertido en desierto, miradlo profanado de los gentiles.

13. ina ti hmin eti zwh

13. ¿Para qué vivir más?»

14. kai dierrhxen mattaqiaV kai oi uioi autou ta imatia autwn kai periebalonto sakkouV kai epenqhsan sfodra

14. Matatías y sus hijos rasgaron sus vestidos, se vistieron de sayal y se entregaron a un profundo dolor.

15. kai hlqon oi para tou basilewV oi katanagkazonteV thn apostasian eiV mwdein thn polin ina qusiaswsin

15. Los enviados del rey, encargados de imponer la apostasía, llegaron a la ciudad de Modín para los sacrificios.

16. kai polloi apo israhl proV autouV proshlqon kai mattaqiaV kai oi uioi autou sunhcqhsan

16. Muchos israelitas acudieron donde ellos. También Matatías y sus hijos fueron convocados.

17. kai apekriqhsan oi para tou basilewV kai eipon tw mattaqia legonteV arcwn kai endoxoV kai megaV ei en th polei tauth kai esthrismenoV uioiV kai adelfoiV

17. Tomando entonces la palabra los enviados del rey, se dirigieron a Matatías y le dijeron: «Tú eres jefe ilustre y poderoso en esta ciudad y estás bien apoyado de hijos y hermanos.

18. nun proselqe prwtoV kai poihson to prostagma tou basilewV wV epoihsan panta ta eqnh kai oi andreV iouda kai oi kataleifqenteV en ierousalhm kai esh su kai oi uioi sou twn filwn tou basilewV kai su kai oi uioi sou doxasqhsesqe arguriw kai crusiw kai apostolaiV pollaiV

18. Acércate, pues, el primero y cumple la orden del rey, como la han cumplido todas las naciones, los notables de Judá y los que han quedado en Jerusalén. Entonces tú y tus hijos seréis contados entre los amigos del rey, y os veréis honrados, tú y tus hijos, con plata, oro y muchas dádivas.»

19. kai apekriqh mattaqiaV kai eipen fwnh megalh ei panta ta eqnh ta en oikw thV basileiaV tou basilewV akouousin autou aposthnai ekastoV apo latreiaV paterwn autou kai hretisanto en taiV entolaiV autou

19. Matatías contestó con fuerte voz: «Aunque todas las naciones que forman el imperio del rey le obedezcan hasta abandonar cada uno el culto de sus padres y acaten sus órdenes,

20. kagw kai oi uioi mou kai oi adelfoi mou poreusomeqa en diaqhkh paterwn hmwn

20. yo, mis hijos y mis hermanos nos mantendremos en la alianza de nuestros padres.

21. ilewV hmin katalipein nomon kai dikaiwmata

21. El Cielo nos guarde de abandonar la Ley y los preceptos.

22. twn logwn tou basilewV ouk akousomeqa parelqein thn latreian hmwn dexian h aristeran

22. No obedeceremos las órdenes del rey para desviarnos de nuestro culto ni a la derecha ni a la izquierda.»

23. kai wV epausato lalwn touV logouV toutouV proshlqen anhr ioudaioV en ofqalmoiV pantwn qusiasai epi tou bwmou en mwdein kata to prostagma tou basilewV

23. Apenas había concluido de pronunciar estas palabras, cuando un judío se adelantó, a la vista de todos, para sacrificar en el altar de Modín, conforme al decreto real.

24. kai eiden mattaqiaV kai ezhlwsen kai etromhsan oi nefroi autou kai anhnegken qumon kata to krima kai dramwn esfaxen auton epi ton bwmon

24. Al verle Matatías, se inflamó en celo y se estremecieron sus entrañas. Encendido en justa cólera, corrió y le degolló sobre el altar.

25. kai ton andra tou basilewV ton anagkazonta quein apekteinen en tw kairw ekeinw kai ton bwmon kaqeilen

25. Al punto mató también al enviado del rey que obligaba a sacrificar y destruyó el altar.

26. kai ezhlwsen tw nomw kaqwV epoihsen fineeV tw zambri uiw salwm

26. Emuló en su celo por la Ley la gesta de Pinjás contra Zimrí, el hijo de Salú.

27. kai anekraxen mattaqiaV en th polei fwnh megalh legwn paV o zhlwn tw nomw kai istwn diaqhkhn exelqetw opisw mou

27. Luego, con fuerte voz, gritó Matatías por la ciudad: «Todo aquel que sienta celo por la Ley y mantenga la alianza, que me siga.»

28. kai efugen autoV kai oi uioi autou eiV ta orh kai egkatelipon osa eicon en th polei

28. Y dejando en la ciudad cuanto poseían, huyeron él y sus hijos a las montañas.

29. tote katebhsan polloi zhtounteV dikaiosunhn kai krima eiV thn erhmon kaqisai ekei

29. Por entonces muchos, preocupados por la justicia y la equidad, bajaron al desierto para establecerse allí

30. autoi kai oi uioi autwn kai ai gunaikeV autwn kai ta kthnh autwn oti esklhrunqh ep' autouV ta kaka

30. con sus mujeres, sus hijos y sus ganados, porque los males duramente les oprimían.

31. kai anhggelh toiV andrasin tou basilewV kai taiV dunamesin ai hsan en ierousalhm polei dauid oti katebhsan andreV oitineV dieskedasan thn entolhn tou basilewV eiV touV krufouV en th erhmw

31. La gente del rey y la tropa que estaba en Jerusalén, en la Ciudad de David, recibieron la denuncia de que unos hombres que habían rechazado el mandato del rey habían bajado a los lugares ocultos del desierto.

32. kai edramon opisw autwn polloi kai katelabonto autouV kai parenebalon ep' autouV kai sunesthsanto proV autouV polemon en th hmera twn sabbatwn

32. Muchos corrieron tras ellos y los alcanzaron. Los cercaron y se prepararon para atacarles el día del sábado.

33. kai eipon proV autouV ewV tou nun exelqonteV poihsate kata ton logon tou basilewV kai zhsesqe

33. Les dijeron: «Basta ya, salid, obedeced la orden del rey y salvaréis vuestras vidas.»

34. kai eipon ouk exeleusomeqa oude poihsomen ton logon tou basilewV bebhlwsai thn hmeran twn sabbatwn

34. Ellos les contestaron: «No saldremos ni obedeceremos la orden del rey de profanar el día de sábado.»

35. kai etacunan ep' autouV polemon

35. Asaltados al instante,

36. kai ouk apekriqhsan autoiV oude liqon enetinaxan autoiV oude enefraxan touV krufouV

36. no replicaron ni arrojando piedras ni atrincherando sus cuevas. Dijeron:

37. legonteV apoqanwmen panteV en th aplothti hmwn marturei ef' hmaV o ouranoV kai h gh oti akritwV apollute hmaV

37. «Muramos todos en nuestra rectitud. El cielo y la tierra nos son testigos de que nos matáis injustamente.»

38. kai anesthsan ep' autouV en polemw toiV sabbasin kai apeqanon autoi kai ai gunaikeV autwn kai ta tekna autwn kai ta kthnh autwn ewV ciliwn yucwn anqrwpwn

38. Les atacaron, pues, en sábado y murieron ellos, sus mujeres, hijos y ganados: unas mil personas.

39. kai egnw mattaqiaV kai oi filoi autou kai epenqhsan ep' autouV sfodra

39. Lo supieron Matatías y sus amigos y sintieron por ellos gran pesar.

40. kai eipen anhr tw plhsion autou ean panteV poihswmen wV oi adelfoi hmwn epoihsan kai mh polemhswmen proV ta eqnh uper thV yuchV hmwn kai twn dikaiwmatwn hmwn nun tacion oleqreusousin hmaV apo thV ghV

40. Pero se dijeron: «Si todos nos comportamos como nuestros hermanos y no peleamos contra los gentiles por nuestras vidas y nuestras costumbres, muy pronto nos exterminarán de la tierra.»

41. kai ebouleusanto th hmera ekeinh legonteV paV anqrwpoV oV ean elqh ef' hmaV eiV polemon th hmera twn sabbatwn polemhswmen katenanti autou kai ou mh apoqanwmen panteV kaqwV apeqanon oi adelfoi hmwn en toiV krufoiV

41. Aquel mismo día tomaron el siguiente acuerdo: «A todo aquel que venga a atacarnos en día de sábado, le haremos frente para no morir todos como murieron nuestros hermanos en las cuevas.»

42. tote sunhcqhsan proV autouV sunagwgh asidaiwn iscuroi dunamei apo israhl paV o ekousiazomenoV tw nomw

42. Se les unió por entonces el grupo de los asideos, israelitas valientes y entregados de corazón a la Ley.

43. kai panteV oi fugadeuonteV apo twn kakwn proseteqhsan autoiV kai egenonto autoiV eiV sthrigma

43. Además, todos aquellos que querían escapar de los males, se les juntaron y les ofrecieron su apoyo.

44. kai sunesthsanto dunamin kai epataxan amartwlouV en orgh autwn kai andraV anomouV en qumw autwn kai oi loipoi efugon eiV ta eqnh swqhnai

44. Formaron así un ejército e hirieron en su ira a los pecadores, y a los impíos en su furor. Los restantes tuvieron que huir a tierra de gentiles buscando su salvación.

45. kai ekuklwsen mattaqiaV kai oi filoi autou kai kaqeilon touV bwmouV

45. Matatías y sus amigos hicieron correrías destruyendo altares,

46. kai perietemon ta paidaria ta aperitmhta osa euron en orioiV israhl en iscui

46. obligando a circuncidar cuantos niños incircuncisos hallaron en el territorio de Israel

47. kai ediwxan touV uiouV thV uperhfaniaV kai kateuodwqh to ergon en ceiri autwn

47. y persiguiendo a los insolentes. La empresa prosperó en sus manos:

48. kai antelabonto tou nomou ek ceiroV twn eqnwn kai twn basilewn kai ouk edwkan keraV tw amartwlw

48. arrancaron la Ley de mano de gentiles y reyes, y no consintieron que el pecador se impusiera.

49. kai hggisan ai hmerai mattaqiou apoqanein kai eipen toiV uioiV autou nun esthrisqh uperhfania kai elegmoV kai kairoV katastrofhV kai orgh qumou

49. Los días de Matatías se acercaban a su fin. Dijo entonces a sus hijos: «Ahora reina la insolencia y la reprobación, es tiempo de ruina y de violenta Cólera.

50. nun tekna zhlwsate tw nomw kai dote taV yucaV umwn uper diaqhkhV paterwn hmwn

50. Ahora, hijos, mostrad vuestro celo por la Ley; dad vuestra vida por la alianza de nuestros padres.

51. kai mnhsqhte ta erga twn paterwn a epoihsan en taiV geneaiV autwn kai dexasqe doxan megalhn kai onoma aiwnion

51. Recordad las gestas que en su tiempo nuestros padres realizaron; alcanzaréis inmensa gloria, inmortal nombre.

52. abraam ouci en peirasmw eureqh pistoV kai elogisqh autw eiV dikaiosunhn

52. ¿No fue hallado Abraham fiel en la prueba y se le reputó por justicia?

53. iwshf en kairw stenocwriaV autou efulaxen entolhn kai egeneto kurioV aiguptou

53. José, en el tiempo de su angustia, observó la Ley y vino a ser señor de Egipto.

54. fineeV o pathr hmwn en tw zhlwsai zhlon elaben diaqhkhn ierwsunhV aiwniaV

54. Pinjás, nuestro padre, por su ardiente celo, alcanzó la alianza de un sacerdocio eterno.

55. ihsouV en tw plhrwsai logon egeneto krithV en israhl

55. Josué, por cumplir su mandato, llegó a ser juez en Israel.

56. caleb en tw marturasqai en th ekklhsia elaben ghV klhronomian

56. Caleb, por su testimonio en la asamblea, obtuvo una herencia en esta tierra.

57. dauid en tw eleei autou eklhronomhsen qronon basileiaV eiV aiwnaV

57. David, por su piedad, heredó un trono real para siempre.

58. hliaV en tw zhlwsai zhlon nomou anelhmfqh eiV ton ouranon

58. Elías, por su ardiente celo por la Ley, fue arrebatado al cielo.

59. ananiaV azariaV misahl pisteusanteV eswqhsan ek flogoV

59. Ananías, Azarías, Misael, por haber tenido confianza, se salvaron de las llamas.

60. danihl en th aplothti autou errusqh ek stomatoV leontwn

60. Daniel por su rectitud, escapó de las fauces de los leones.

61. kai outwV ennohqhte kata genean kai genean oti panteV oi elpizonteV ep' auton ouk asqenhsousin

61. Advertid, pues, que de generación en generación todos los que esperan en El jamás sucumben.

62. kai apo logwn androV amartwlou mh fobhqhte oti h doxa autou eiV kopria kai eiV skwlhkaV

62. No temáis amenazas de hombre pecador: su gloria parará en estiércol y gusanos;

63. shmeron eparqhsetai kai aurion ou mh eureqh oti epestreyen eiV ton coun autou kai o dialogismoV autou apoleitai

63. estará hoy encumbrado y mañana no se le encontrará: habrá vuelto a su polvo y sus maquinaciones se desvanecerán.

64. tekna andrizesqe kai iscusate en tw nomw oti en autw doxasqhsesqe

64. Hijos, sed fuertes y manteneos firmes en la Ley, que en ella hallaréis gloria.

65. kai idou sumewn o adelfoV umwn oida oti anhr boulhV estin autou akouete pasaV taV hmeraV autoV estai umwn pathr

65. Ahí tenéis a Simeón, vuestro hermano. Sé que es hombre sensato; escuchadle siempre: él será vuestro padre.

66. kai ioudaV makkabaioV iscuroV dunamei ek neothtoV autou autoV estai umin arcwn stratiaV kai polemhsei polemon lawn

66. Tenéis a Judas Macabeo, valiente desde su mocedad: él será jefe de vuestro ejército y dirigirá la guerra contra los pueblos.

67. kai umeiV prosaxete proV umaV pantaV touV poihtaV tou nomou kai ekdikhsate ekdikhsin tou laou umwn

67. Vosotros, atraeos a cuantos obervan la Ley, vengad a vuestro pueblo,

68. antapodote antapodoma toiV eqnesin kai prosecete eiV prostagma tou nomou

68. devolved a los gentiles el mal que os han hecho y observad los preceptos de la Ley.»

69. kai euloghsen autouV kai proseteqh proV touV pateraV autou

69. A continuación, les bendijo y fue a reunirse con sus padres.

70. kai apeqanen en tw ektw kai tessarakostw kai ekatostw etei kai etafh en tafoiV paterwn autou en mwdein kai ekoyanto auton paV israhl kopeton megan

70. Murió el año 146 y fue sepultado en Modín, en el sepulcro de sus padres. Todo Israel hizo gran duelo por él.



Leggi la Bibbia in un anno

Unisciti alla nostra comunità e completa l'intera Bibbia in 365 giorni. Un percorso strutturato e stimolante per approfondire la tua fede e la tua conoscenza delle Scritture.