I Macabeus, 7
1. etouV enoV kai penthkostou kai ekatostou exhlqen dhmhtrioV o tou seleukou ek rwmhV kai anebh sun andrasin oligoiV eiV polin paraqalassian kai ebasileusen ekei
1. El año 151, Demetrio, hijo de Seleuco, salió de Roma y, con unos pocos hombres, arribó a una ciudad marítima donde se proclamó rey.
2. kai egeneto wV eiseporeueto eiV oikon basileiaV paterwn autou kai sunelabon ai dunameiV ton antiocon kai ton lusian agagein autouV autw
2. Cuando se disponía a entrar en la residencia real de sus padres, el ejército apresó a Antíoco y a Lisias para llevarlos a su presencia.
3. kai egnwsqh autw to pragma kai eipen mh moi deixhte ta proswpa autwn
3. Al saberlo, dijo: «No quiero ver sus caras.»
4. kai apekteinan autouV ai dunameiV kai ekaqisen dhmhtrioV epi qronou basileiaV autou
4. El ejército los mató y Demetrio se sentó en su trono real.
5. kai hlqon proV auton panteV andreV anomoi kai asebeiV ex israhl kai alkimoV hgeito autwn boulomenoV ierateuein
5. Entonces todos los hombres sin ley e impíos de Israel acudieron a él, con Alcimo al frente, que pretendía el sumo sacerdocio.
6. kai kathgorhsan tou laou proV ton basilea legonteV apwlesen ioudaV kai oi adelfoi autou pantaV touV filouV sou kai hmaV eskorpisen apo thV ghV hmwn
6. Ya en su presencia, acusaron al pueblo diciendo: «Judas y sus hermanos han hecho perecer a todos tus amigos y a nosotros nos han expulsado de nuestro país.
7. nun oun aposteilon andra w pisteueiV kai poreuqeiV idetw thn exoleqreusin pasan hn epoihsen hmin kai th cwra tou basilewV kai kolasatw autouV kai pantaV touV epibohqountaV autoiV
7. Envía, pues, ahora una persona de tu confianza, que vaya y vea los estragos que en nosotros y en la provincia del rey han causado, y los castigue a ellos y a todos los que les apoyan.»
8. kai epelexen o basileuV ton bakcidhn twn filwn tou basilewV kurieuonta en tw peran tou potamou kai megan en th basileia kai piston tw basilei
8. El rey eligió a Báquides, uno de los amigos del rey, gobernador de Transeufratina, grande en el reino y fiel al rey.
9. kai apesteilen auton kai alkimon ton asebh kai esthsen autw thn ierwsunhn kai eneteilato autw poihsai thn ekdikhsin en toiV uioiV israhl
9. Le envió con el impío Alcimo, a quien concedió el sacerdocio, a tomar venganza de los israelitas.
10. kai aphron kai hlqon meta dunamewV pollhV eiV ghn iouda kai apesteilen aggelouV proV ioudan kai touV adelfouV autou logoiV eirhnikoiV meta dolou
10. Partieron con un ejército numeroso y en llegando a la tierra de Judá, enviaron mensajeros a Judas y sus hermanos con falsas proposiciones de paz.
11. kai ou prosescon toiV logoiV autwn eidon gar oti hlqan meta dunamewV pollhV
11. Pero éstos no hicieron caso de sus palabras, porque vieron que habían venido con un ejército numeroso.
12. kai episunhcqhsan proV alkimon kai bakcidhn sunagwgh grammatewn ekzhthsai dikaia
12. No obstante, un grupo de escribas se reunió con Alcimo y Báquides, tratando de encontrar una solución justa.
13. kai prwtoi oi asidaioi hsan en uioiV israhl kai epezhtoun par' autwn eirhnhn
13. Los asideos eran los primeros entre los israelitas en pedirles la paz,
14. eipon gar anqrwpoV iereuV ek spermatoV aarwn hlqen en taiV dunamesin kai ouk adikhsei hmaV
14. pues decían: «Un sacerdote del linaje de Aarón ha venido con el ejército: no nos hará ningún mal.»
15. kai elalhsen met' autwn logouV eirhnikouV kai wmosen autoiV legwn ouk ekzhthsomen umin kakon kai toiV filoiV umwn
15. Habló con ellos amistosamente y les aseguró bajo juramento: «No intentaremos haceros mal ni a vosotros ni a vuestros amigos.»
16. kai enepisteusan autw kai sunelaben ex autwn exhkonta andraV kai apekteinen autouV en hmera mia kata ton logon on egrayen auton
16. Le creyeron, pero él prendió a sesenta de ellos y les hizo morir en un mismo día, según la palabra que estaba escrita:
17. sarkaV osiwn sou kai aima autwn execean kuklw ierousalhm kai ouk hn autoiV o qaptwn
17. «Esparcieron la carne y la sangre de tus santos en torno a Jerusalén y no hubo quien les diese sepultura.»
18. kai epepesen autwn o foboV kai o tromoV eiV panta ton laon oti eipon ouk estin en autoiV alhqeia kai krisiV parebhsan gar thn stasin kai ton orkon on wmosan
18. Con esto, el miedo hacia ellos y el espanto se apoderó del pueblo, que decía: «No hay en ellos verdad ni justicia, pues han violado el pacto y el juramento que habían jurado.»
19. kai aphren bakcidhV apo ierousalhm kai parenebalen en bhqzaiq kai apesteilen kai sunelaben pollouV apo twn met' autou automolhsantwn andrwn kai tinaV tou laou kai equsen autouV eiV to frear to mega
19. Báquides partió de Jerusalén y acampó en Bet Zet. De allí mandó a prender a muchos que habían desertado donde él y a algunos del pueblo, los mató y los arrojó en el pozo grande.
20. kai katesthsen thn cwran tw alkimw kai afhken met' autou dunamin tou bohqein autw kai aphlqen bakcidhV proV ton basilea
20. Luego puso la provincia en manos de Alcimo, dejó con él tropas que le sostuvieran y se marchó adonde el rey.
21. kai hgwnisato alkimoV peri thV arcierwsunhV
21. Alcimo luchó por el sumo sacerdocio.
22. kai sunhcqhsan proV auton panteV oi tarassonteV ton laon autwn kai katekrathsan ghn iouda kai epoihsan plhghn megalhn en israhl
22. Se le unieron todos los perturbadores del pueblo, se hicieron dueños de la tierra de Judá y causaron graves males a Israel.
23. kai eiden ioudaV pasan thn kakian hn epoihsen alkimoV kai oi met' autou en uioiV israhl uper ta eqnh
23. Viendo Judas todo el daño que Alcimo y los suyos hacían a los hijos de Israel, mayor que el que habían causado los gentiles,
24. kai exhlqen eiV panta ta oria thV ioudaiaV kukloqen kai epoihsen ekdikhsin en toiV andrasin toiV automolhsasin kai anestalhsan tou ekporeuesqai eiV thn cwran
24. salió a recorrer todo el territorio de Judea para tomar venganza de los desertores y no dejarles andar por la región.
25. wV de eiden alkimoV oti eniscusen ioudaV kai oi met' autou kai egnw oti ou dunatai uposthnai autouV kai epestreyen proV ton basilea kai kathgorhsen autwn ponhra
25. Al ver Alcimo que Judas y los suyos cobraban fuerza y que él no podía resistirles, se volvió donde el rey y les acusó de graves delitos.
26. kai apesteilen o basileuV nikanora ena twn arcontwn autou twn endoxwn kai misounta kai ecqrainonta tw israhl kai eneteilato autw exarai ton laon
26. El rey envió a Nicanor, uno de sus generales más distinguidos y enemigo declarado de Israel, y le mandó exterminar al pueblo.
27. kai hlqen nikanwr eiV ierousalhm dunamei pollh kai apesteilen proV ioudan kai touV adelfouV autou meta dolou logoiV eirhnikoiV legwn
27. Nicanor llegó a Jerusalén con un ejército numeroso y envió a Judas y sus hermanos un insidioso mensaje de paz diciéndoles:
28. mh estw mach ana meson emou kai umwn hxw en andrasin oligoiV ina idw umwn ta proswpa met' eirhnhV
28. «No haya lucha entre vosotros y yo; iré a veros amistosamente con una pequeña escolta.»
29. kai hlqen proV ioudan kai hspasanto allhlouV eirhnikwV kai oi polemioi etoimoi hsan exarpasai ton ioudan
29. Fue pues, donde Judas y ambos se saludaron amistosamente, pero los enemigos estaban preparados para raptar a Judas.
30. kai egnwsqh o logoV tw iouda oti meta dolou hlqen ep' auton kai eptohqh ap' autou kai ouk eboulhqh eti idein to proswpon autou
30. Al conocer que había venido a él con engaños, se atemorizó Judas y no quiso verle más.
31. kai egnw nikanwr oti apekalufqh h boulh autou kai exhlqen eiV sunanthsin tw iouda en polemw kata cafarsalama
31. Viendo descubiertos sus planes, Nicanor salió a enfrentarse con Judas cerca de Cafarsalamá.
32. kai epeson twn para nikanoroV wsei pentakosioi andreV kai efugon eiV thn polin dauid
32. Cayeron unos quinientos hombres del ejército de Nicanor y los demás huyeron a la Ciudad de David.
33. kai meta touV logouV toutouV anebh nikanwr eiV oroV siwn kai exhlqon apo twn ierewn ek twn agiwn kai apo twn presbuterwn tou laou aspasasqai auton eirhnikwV kai deixai autw thn olokautwsin thn prosferomenhn uper tou basilewV
33. Después de estos sucesos, subió Nicanor al monte Sión. Salieron del Lugar Santo sacerdotes y ancianos del pueblo para saludarle amistosamente y mostrarle el holocausto que se ofrecía por el rey.
34. kai emukthrisen autouV kai kategelasen autwn kai emianen autouV kai elalhsen uperhfanwV
34. Pero él se burló de ellos, les escarneció, les mancilló y habló insolentemente.
35. kai wmosen meta qumou legwn ean mh paradoqh ioudaV kai h parembolh autou eiV ceiraV mou to nun kai estai ean epistreyw en eirhnh empuriw ton oikon touton kai exhlqen meta qumou megalou
35. Colérico, les dijo con juramento: «Si esta vez no se me entrega Judas y su ejército en mis manos, cuando vuelva, hecha la paz, prenderé fuego a esta Casa.» Y salió lleno de furor.
36. kai eishlqon oi iereiV kai esthsan kata proswpon tou qusiasthriou kai tou naou kai eklausan kai eipon
36. Entraron los sacerdotes y, de pie ante el altar y el santuario, exclamaron llorando:
37. su exelexw ton oikon touton epiklhqhnai to onoma sou ep' autou einai oikon proseuchV kai dehsewV tw law sou
37. «Tú has elegido esta Casa para que en ella fuese invocado tu nombre y fuese casa de oración y súplica para tu pueblo;
38. poihson ekdikhsin en tw anqrwpw toutw kai en th parembolh autou kai pesetwsan en romfaia mnhsqhti twn dusfhmiwn autwn kai mh dwV autoiV monhn
38. toma vengaza de este hombre y de su ejército y caigan bajo la espada. Acuérdate, de sus blasfemias y no les des tregua.»
39. kai exhlqen nikanwr ex ierousalhm kai parenebalen en baiqwrwn kai sunhnthsen autw dunamiV suriaV
39. Nicanor partió de Jerusalén y acampó en Bet Jorón, donde se le unió un contingente de Siria.
40. kai ioudaV parenebalen en adasa en triscilioiV andrasin kai proshuxato ioudaV kai eipen
40. Judas acampó en Adasá con 3.000 hombres y oró diciendo:
41. oi para tou basilewV ote edusfhmhsan exhlqen o aggeloV sou kai epataxen en autoiV ekaton ogdohkonta pente ciliadaV
41. «Cuando los enviados del rey blasfemaron, salió tu ángel y mató a 185.000 de ellos;
42. outwV suntriyon thn parembolhn tauthn enwpion hmwn shmeron kai gnwtwsan oi epiloipoi oti kakwV elalhsen epi ta agia sou kai krinon auton kata thn kakian autou
42. destruye también hoy este ejército ante nosotros y reconozcan los que queden que su jefe profirió palabras impías contra tu Lugar Santo; júzgale según su maldad.»
43. kai sunhyan ai parembolai eiV polemon th triskaidekath tou mhnoV adar kai sunetribh h parembolh nikanoroV kai epesen autoV prwtoV en tw polemw
43. El día trece del mes de Adar trabaron batalla los ejércitos y salió derrotado el de Nicanor. Nicanor cayó el primero en el combate,
44. wV de eiden h parembolh autou oti epesen nikanwr riyanteV ta opla efugon
44. y su ejército, al verle caído, arrojó las armas y se dio a la fuga.
45. kai katediwkon autouV odon hmeraV miaV apo adasa ewV tou elqein eiV gazhra kai esalpizon opisw autwn taiV salpigxin twn shmasiwn
45. Les estuvieron persiguiendo un día entero, desde Adasá hasta llegar a Gázara, dando aviso tras ellos con el sonido de las trompetas.
46. kai exhlqon ek paswn twn kwmwn thV ioudaiaV kukloqen kai uperekerwn autouV kai apestrefon outoi proV toutouV kai epeson panteV romfaia kai ou kateleifqh ex autwn oude eiV
46. Salió gente de todos los pueblos judíos del contorno y, envolviéndoles, les obligaron a volverse los unos sobre los otros. Todos cayeron a espada; no quedó ni uno de ellos.
47. kai elabon ta skula kai thn pronomhn kai thn kefalhn nikanoroV afeilon kai thn dexian autou hn exeteinen uperhfanwV kai hnegkan kai exeteinan para th ierousalhm
47. Tomaron los despojos y el botín; cortaron la cabeza de Nicanor y su mano derecha, aquella que había extendido insolentemente, y las llevaron para exponerlas a la vista de Jerusalén.
48. kai hufranqh o laoV sfodra kai hgagon thn hmeran ekeinhn hmeran eufrosunhV megalhn
48. El pueblo se llenó de gran alegría; celebraron aquel día como un gran día de regocijo
49. kai esthsan tou agein kat' eniauton thn hmeran tauthn th triskaidekath tou adar
49. y acordaron conmemorarlo cada año el trece de Adar.
50. kai hsucasen h gh iouda hmeraV oligaV
50. El país de Judá gozó de sosiego por algún tiempo.