Liber Proverbiorum, 31
1. Verba Lamuelis regis Massa, quae erudivit eum mater eius.
1. LXX Relocates Proverbs 30:15–31:9 to End of Proverbs 24 οἱ ἐμοὶ λόγοι εἴρηνται ὑπὸ θεοῦ βασιλέως χρηματισμός ὃν ἐπαίδευσεν ἡ μήτηρ αὐτοῦ
2. Quid, fili mi? Quid, fili uteri mei? Quid, fili votorum meorum?
2. τί τέκνον τηρήσεις τί ῥήσεις θεοῦ πρωτογενές σοὶ λέγω υἱέ τί τέκνον ἐμῆς κοιλίας τί τέκνον ἐμῶν εὐχῶν
3. Ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas illis, quae delent reges.
3. μὴ δῷς γυναιξὶ σὸν πλοῦτον καὶ τὸν σὸν νοῦν καὶ βίον εἰς ὑστεροβουλίαν
4. Non decet reges, o Lamuel, non decet reges bibere vinum, nec magistratus desiderare siceram,
4. μετὰ βουλῆς πάντα ποίει μετὰ βουλῆς οἰνοπότει οἱ δυνάσται θυμώδεις εἰσίν οἶνον δὲ μὴ πινέτωσαν
5. ne forte bibant et obliviscantur iudiciorum et mutent causam omnium filiorum pauperis.
5. ἵνα μὴ πιόντες ἐπιλάθωνται τῆς σοφίας καὶ ὀρθὰ κρῖναι οὐ μὴ δύνωνται τοὺς ἀσθενεῖς
6. Date siceram pereunti et vinum his, qui amaro sunt animo:
6. δίδοτε μέθην τοῖς ἐν λύπαις καὶ οἶνον πίνειν τοῖς ἐν ὀδύναις
7. bibat et obliviscatur egestatis suae et doloris sui non recordetur amplius.
7. ἵνα ἐπιλάθωνται τῆς πενίας καὶ τῶν πόνων μὴ μνησθῶσιν ἔτι
8. Aperi os tuum pro muto et causis omnium filiorum, qui pereunt;
8. ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ θεοῦ καὶ κρῖνε πάντας ὑγιῶς
9. aperi os tuum, decerne, quod iustum est, et iudica inopem et pauperem.
9. ἄνοιγε σὸν στόμα καὶ κρῖνε δικαίως διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ
10. ALEPH. Mulierem fortem quis inveniet? Longe super gemmas pretium eius.
10. LXX Relocates Proverbs 31:10–31 to End of Proverbs 29 γυναῖκα ἀνδρείαν τίς εὑρήσει τιμιωτέρα δέ ἐστιν λίθων πολυτελῶν ἡ τοιαύτη
11. BETH. Confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit.
11. θαρσεῖ ἐπ’ αὐτῇ ἡ καρδία τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἡ τοιαύτη καλῶν σκύλων οὐκ ἀπορήσει
12. GHIMEL. Reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae.
12. ἐνεργεῖ γὰρ τῷ ἀνδρὶ ἀγαθὰ πάντα τὸν βίον
13. DALETH. Quaesivit lanam et linum et operata est delectatione manuum suarum.
13. μηρυομένη ἔρια καὶ λίνον ἐποίησεν εὔχρηστον ταῖς χερσὶν αὐτῆς
14. HE. Facta est quasi navis institoris de longe portans panem suum.
14. ἐγένετο ὡσεὶ ναῦς ἐμπορευομένη μακρόθεν συνάγει δὲ αὕτη τὸν βίον
15. VAU. Et de nocte surrexit deditque praedam domesticis suis et cibaria ancillis suis.
15. καὶ ἀνίσταται ἐκ νυκτῶν καὶ ἔδωκεν βρώματα τῷ οἴκῳ καὶ ἔργα ταῖς θεραπαίναις
16. ZAIN. Consideravit agrum et emit eum; de fructu manuum suarum plantavit vineam.
16. θεωρήσασα γεώργιον ἐπρίατο ἀπὸ δὲ καρπῶν χειρῶν αὐτῆς κατεφύτευσεν κτῆμα
17. HETH. Accinxit fortitudine lumbos suos et roboravit brachium suum.
17. ἀναζωσαμένη ἰσχυρῶς τὴν ὀσφὺν αὐτῆς ἤρεισεν τοὺς βραχίονας αὐτῆς εἰς ἔργον
18. TETH. Gustavit et vidit quia bona est negotiatio eius; non exstinguetur in nocte lucerna eius.
18. ἐγεύσατο ὅτι καλόν ἐστιν τὸ ἐργάζεσθαι καὶ οὐκ ἀποσβέννυται ὅλην τὴν νύκτα ὁ λύχνος αὐτῆς
19. IOD. Manum suam misit ad colos, et digiti eius apprehenderunt fusum.
19. τοὺς πήχεις αὐτῆς ἐκτείνει ἐπὶ τὰ συμφέροντα τὰς δὲ χεῖρας αὐτῆς ἐρείδει εἰς ἄτρακτον
20. CAPH. Palmas suas aperuit inopi et manum suam extendit ad pauperem.
20. χεῖρας δὲ αὐτῆς διήνοιξεν πένητι καρπὸν δὲ ἐξέτεινεν πτωχῷ
21. LAMED. Non timebit domui suae a frigoribus nivis: omnes enim domestici eius vestiti sunt duplicibus.
21. οὐ φροντίζει τῶν ἐν οἴκῳ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ὅταν που χρονίζῃ πάντες γὰρ οἱ παρ’ αὐτῆς ἐνδιδύσκονται
22. MEM. Stragulatam vestem fecit sibi; byssus et purpura indumentum eius.
22. δισσὰς χλαίνας ἐποίησεν τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς ἐκ δὲ βύσσου καὶ πορφύρας ἑαυτῇ ἐνδύματα
23. NUN. Nobilis in portis vir eius, quando sederit cum senatoribus terrae.
23. περίβλεπτος δὲ γίνεται ἐν πύλαις ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ἡνίκα ἂν καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ μετὰ τῶν γερόντων κατοίκων τῆς γῆς
24. SAMECH. Sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananaeo.
24. σινδόνας ἐποίησεν καὶ ἀπέδοτο περιζώματα δὲ τοῖς Χαναναίοις
25. Ain. Fortitudo et decor indumentum eius, et ridebit in die novissimo.
25. στόμα αὐτῆς διήνοιξεν προσεχόντως καὶ ἐννόμως καὶ τάξιν ἐστείλατο τῇ γλώσσῃ αὐτῆς
26. PHE. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua eius.
26. ἰσχὺν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο καὶ εὐφράνθη ἐν ἡμέραις ἐσχάταις
27. SADE. Consideravit semitas domus suae et panem otiosa non comedit.
27. στεγναὶ διατριβαὶ οἴκων αὐτῆς σῖτα δὲ ὀκνηρὰ οὐκ ἔφαγεν
28. COPH. Surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt, vir eius et laudavit eam:
28. τὸ στόμα δὲ ἀνοίγει σοφῶς καὶ νομοθέσμως ἡ δὲ ἐλεημοσύνη αὐτῆς ἀνέστησεν τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ ἐπλούτησαν καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ᾔνεσεν αὐτήν
29. RES. “Multae filiae fortiter operatae sunt, tu supergressa es universas”.
29. πολλαὶ θυγατέρες ἐκτήσαντο πλοῦτον πολλαὶ ἐποίησαν δυνατά σὺ δὲ ὑπέρκεισαι καὶ ὑπερῆρας πάσας
30. SIN. Fallax gratia et vana est pulchritudo; mulier timens Dominum ipsa laudabitur.
30. ψευδεῖς ἀρέσκειαι καὶ μάταιον κάλλος γυναικός γυνὴ γὰρ συνετὴ εὐλογεῖται φόβον δὲ κυρίου αὕτη αἰνείτω
31. TAU. Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera eius.
31. δότε αὐτῇ ἀπὸ καρπῶν χειρῶν αὐτῆς καὶ αἰνείσθω ἐν πύλαις ὁ ἀνὴρ αὐτῆς
