Liber Proverbiorum, 22
1. Melius est nomen bonum quam divitiae multae, super argentum et aurum gratia bona.
1. αἱρετώτερον ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή
2. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus.
2. πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις ἀμφοτέρους δὲ ὁ κύριος ἐποίησεν
3. Callidus vidit malum et abscondit se; simplices pertransierunt et afflicti sunt damno.
3. πανοῦργος ἰδὼν πονηρὸν τιμωρούμενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζημιώθησαν
4. Praemium modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita.
4. γενεὰ σοφίας φόβος κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή
5. Spinae et laquei in via perversi, custos autem animae suae longe recedit ab eis.
5. τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν
6. Institue adulescentem iuxta viam suam; etiam cum senuerit, non recedet ab ea.
6. []
7. Dives pauperibus imperat; et, qui accipit mutuum, servus est fenerantis.
7. πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσιν καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανιοῦσιν
8. Qui seminat iniquitatem, metet mala et virga irae suae consummabitur.
8. ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει (8a) ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ θεός ματαιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει
9. Qui bono oculo est, benedicetur, de panibus enim suis dedit pauperi.
9. ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκεν τῷ πτωχῷ (9a) νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων
10. Eice derisorem, et exibit cum eo iurgium; cessabuntque causae et contumeliae.
10. ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ πάντας ἀτιμάζει
11. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem.
11. ἀγαπᾷ κύριος ὁσίας καρδίας δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι χείλεσιν ποιμαίνει βασιλεύς
12. Oculi Domini custodiunt scientiam, et supplantantur verba iniqui.
12. οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν φαυλίζει δὲ λόγους παράνομος
13. Dicit piger: “Leo est foris, in medio platearum occidendus sum”.
13. προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί
14. Fovea profunda os alienae; cui iratus est Dominus, incidet in eam.
14. βόθρος βαθὺς στόμα παρανόμου ὁ δὲ μισηθεὶς ὑπὸ κυρίου ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν (14a) εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ’ αὐτῶν ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς
15. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam.
15. ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου ῥάβδος δὲ καὶ παιδεία μακρὰν ἀπ’ αὐτοῦ
16. Opprimis pauperem? Ipse augebit divitias suas. Donas ditiori? Ipse egebis.
16. ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ δίδωσιν δὲ πλουσίῳ ἐπ’ ἐλάσσονι
17. Inclina aurem tuam et audi verba sapientium, appone autem cor ad doctrinam meam,
17. λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὖς καὶ ἄκουε ἐμὸν λόγον τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον ἵνα γνῷς ὅτι καλοί εἰσιν
18. quia pulchra erunt, cum servaveris ea in ventre tuo, et redundabunt in labiis tuis.
18. καὶ ἐὰν ἐμβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου εὐφρανοῦσίν σε ἅμα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν
19. Ut sit in Domino fiducia tua, ostendi ea tibi hodie.
19. ἵνα σου γένηται ἐπὶ κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ
20. Nonne descripsi ea tibi nudiustertius in cogitationibus et scientia,
20. καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου
21. ut ostenderem tibi firmitatem verborum veritatis, ut respondeas illi, qui misit te?
21. διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν τοῦ ἀποκρίνεσθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι
22. Non facias violentiam pauperi, quia pauper est, neque conteras egenum in porta,
22. μὴ ἀποβιάζου πένητα πτωχὸς γάρ ἐστιν καὶ μὴ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις
23. quia iudicabit Dominus causam eorum, et anima spoliabit spoliatores.
23. ὁ γὰρ κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν καὶ ῥύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν
24. Noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso,
24. μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου
25. ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae.
25. μήποτε μάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ
26. Noli esse cum his, qui iungunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis:
26. μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην αἰσχυνόμενος πρόσωπον
27. si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat lectum tuum subter te?
27. ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτείσῃς λήμψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου
28. Ne transferas terminos antiquos, quos posuerunt patres tui.
28. μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου
29. Vidisti virum velocem in opere suo: coram regibus stabit nec erit ante ignobiles.
29. ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ μὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς
