II Macabeus, 8
1. ioudaV de o kai makkabaioV kai oi sun autw pareisporeuomenoi lelhqotwV eiV taV kwmaV prosekalounto touV suggeneiV kai touV memenhkotaV en tw ioudaismw proslambanomenoi sunhgagon eiV exakisciliouV
1. Judas vero Macchabeus et qui cum illo erant introibant latenter in castella et convocantes cognatos et eos qui permanserant in judaismo adsumentes eduxerunt ad sex milia viros
2. kai epekalounto ton kurion epidein ton upo pantwn katapatoumenon laon oiktirai de kai ton naon ton upo twn asebwn anqrwpwn bebhlwqenta
2. et invocabant Dominum ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur misereretur templo quod contaminabatur ab impiis
3. elehsai de kai thn katafqeiromenhn polin kai mellousan isopedon ginesqai kai twn katabowntwn proV auton aimatwn eisakousai
3. misereretur etiam exterminio civitatis quæ esset ilico conplananda et vocem sanguinis ad se clamantis audiret
4. mnhsqhnai de kai thV twn anamarthtwn nhpiwn paranomou apwleiaV kai peri twn genomenwn eiV to onoma autou blasfhmiwn kai misoponhrhsai
4. memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum et blasphemias nomini suo inlatas et indignaretur super his
5. genomenoV de o makkabaioV en sustemati anupostatoV hdh toiV eqnesin egineto thV orghV tou kuriou eiV eleon trapeishV
5. at Macchabeus congregata multitudine intolerabilis gentibus efficiebatur ira enim Domini in misericordiam conversa est
6. poleiV de kai kwmaV aprosdokhtwV ercomenoV enepimpra kai touV epikairouV topouV apolambanwn ouk oligouV twn polemiwn tropoumenoV
6. et superveniens castellis et civitatibus inprovisus succendebat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages dabat
7. malista taV nuktaV proV taV toiautaV epibolaV sunergouV elambanen kai lalia thV euandriaV autou dihceito pantach
7. maxime autem noctibus ad hujuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis ejus ubique diffundebatur
8. sunorwn de o filippoV kata mikron eiV prokophn ercomenon ton andra puknoteron de en taiV euhmeriaiV probainonta proV ptolemaion ton koilhV suriaV kai foinikhV strathgon egrayen epibohqein toiV tou basilewV pragmasin
8. videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Cœlesyriæ et Fœnicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis
9. o de tacewV proceirisamenoV nikanora ton tou patroklou twn prwtwn filwn apesteilen upotaxaV pamfulwn eqnh ouk elattouV twn dismuriwn to sumpan thV ioudaiaV exarai genoV sunesthsen de autw kai gorgian andra strathgon kai en polemikaiV creiaiV peiran econta
9. at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti milibus ut universum Judæorum genus deleret adiuncto ei Gorgia viro militari
10. diesthsato de o nikanwr ton foron tw basilei toiV rwmaioiV onta talantwn disciliwn ek thV twn ioudaiwn aicmalwsiaV ekplhrwsein
10. constituit autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Judæorum suppleret
11. euqewV de eiV taV paraqalassiouV poleiV apesteilen prokaloumenoV ep' agorasmon ioudaiwn swmatwn upiscnoumenoV enenhkonta swmata talantou paracwrhsein ou prosdecomenoV thn para tou pantokratoroV mellousan parakolouqhsein ep' autw dikhn
11. statimque ad maritimas misit civitates convocans ad cœmptionem judæorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quæ eum ab Omnipotente esset consecutura
12. tw de iouda prosepesen peri thV tou nikanoroV efodou kai metadontoV toiV sun autw thn parousian tou stratopedou
12. Judas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Judæis Nicanoris adventum
13. oi deilandrounteV kai apistounteV thn tou qeou dikhn diedidraskon eautouV kai exetopizon
13. ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei justitiæ in fugam vertebantur
14. oi de ta perileleimmena panta epwloun omou de ton kurion hxioun rusasqai touV upo tou dussebouV nikanoroV prin suntucein pepramenouV
14. alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat
15. kai ei mh di' autouV alla dia taV proV touV pateraV autwn diaqhkaV kai eneka thV ep' autouV epiklhsewV tou semnou kai megaloprepouV onomatoV autou
15. si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis ejus super ipsos
16. sunagagwn de o makkabaioV touV peri auton ontaV ariqmon exakisciliouV parekalei mh kataplaghnai toiV polemioiV mhde eulabeisqai thn twn adikwV paraginomenwn ep' autouV eqnwn poluplhqeian agwnisasqai de gennaiwV
16. convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent
17. pro ofqalmwn labontaV thn anomwV eiV ton agion topon suntetelesmenhn up' autwn ubrin kai ton thV empepaigmenhV polewV aikismon eti de thn thV progonikhV politeiaV katalusin
17. ante oculos habentes contumeliam quæ in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitæ civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa
18. oi men gar oploiV pepoiqasin ama kai tolmaiV efhsen hmeiV de epi tw pantokratori qew dunamenw kai touV ercomenouV ef' hmaV kai ton olon kosmon eni neumati katabalein pepoiqamen
18. nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nutu delere confidimus
19. prosanalexamenoV de autoiV kai taV epi twn progonwn genomenaV antilhmyeiV kai thn epi sennachrim ekaton ogdohkonta pente ciliadeV wV apwlonto
19. admonuit autem eos et de auxiliis Dei quæ facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt
20. kai thn en th babulwnia thn proV touV galataV parataxin genomenhn wV oi panteV epi thn creian hlqon oktakiscilioi sun makedosin tetrakiscilioiV twn makedonwn aporoumenwn oi oktakiscilioi taV dwdeka muriadaV apwlesan dia thn ginomenhn autoiV ap' ouranou bohqeian kai wfeleian pollhn elabon
20. et de prœlio quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis hæsitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis datum e cælo et beneficia pro his plurima consecuti sunt
21. ef' oiV euqarseiV autouV parasthsaV kai etoimouV uper twn nomwn kai thV patridoV apoqnhskein tetramereV ti to strateuma epoihsen
21. his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati
22. taxaV kai touV adelfouV autou prohgoumenouV ekateraV taxewV simwna kai iwshpon kai iwnaqhn upotaxaV ekastw ciliouV proV toiV pentakosioiV
22. constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Josepphum et Jonathan subiectis unicuique millenis et quingentenis
23. eti de kai eleazaron paranagnouV thn ieran biblon kai douV sunqhma qeou bohqeiaV thV prwthV speiraV autoV prohgoumenoV sunebale tw nikanori
23. ad hoc etiam ab Ezra lecto illis sancto libro et dato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore
24. genomenou de autoiV tou pantokratoroV summacou katesfaxan twn polemiwn uper touV enakisciliouV traumatiaV de kai toiV melesin anapeirouV to pleion meroV thV tou nikanoroV stratiaV epoihsan pantaV de fugein hnagkasan
24. et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum majorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt
25. ta de crhmata twn paragegonotwn epi ton agorasmon autwn elabon sundiwxanteV de autouV ef' ikanon anelusan upo thV wraV sugkleiomenoi
25. pecuniis vero eorum qui ad emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt
26. hn gar h pro tou sabbatou di' hn aitian ouk emakrotonhsan katatreconteV autouV
26. sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes
27. oplologhsanteV de autouV kai ta skula ekdusanteV twn polemiwn peri to sabbaton eginonto perisswV eulogounteV kai exomologoumenoi tw kuriw tw diaswsanti eiV thn hmeran tauthn archn eleouV taxantoV autoiV
27. arma autem ipsorum et spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiæ initium stillans in eos
28. meta de to sabbaton toiV hkismenoiV kai taiV chraiV kai orfanoiV merisanteV apo twn skulwn ta loipa autoi kai ta paidia diemerisanto
28. post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis diviserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere
29. tauta de diapraxamenoi kai koinhn iketeian poihsamenoi ton elehmona kurion hxioun eiV teloV katallaghnai toiV autou douloiV
29. his ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur
30. kai toiV peri timoqeon kai bakcidhn sunerisanteV uper touV dismuriouV autwn aneilon kai ocurwmatwn uyhlwn eu mala egkrateiV egenonto kai lafura pleiona emerisanto isomoirouV autoiV kai toiV hkismenoiV kai orfanoiV kai chraiV eti de kai presbuteroiV poihsanteV
30. et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures prædas diviserunt æquam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes
31. oplologhsanteV de autouV epimelwV panta suneqhkan eiV touV epikairouV topouV ta de loipa twn skulwn hnegkan eiV ierosoluma
31. et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt
32. ton de fularchn twn peri timoqeon aneilon anosiwtaton andra kai polla touV ioudaiouV epileluphkota
32. et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Judæos adflixerat
33. epinikia de agonteV en th patridi touV emprhsantaV touV ierouV pulwnaV kai kallisqenhn ufhyan eiV en oikidion pefeugota kai ton axion thV dussebeiaV ekomisato misqon
33. et cum epicinia agerent in Hierosolymis eos qui sacras januas incenderant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede pro impietatibus suis reddita
34. o de trisalithrioV nikanwr o touV ciliouV emporouV epi thn prasin twn ioudaiwn agagwn
34. facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Judæorum venditionem adduxerat
35. tapeinwqeiV upo twn kat' auton nomizomenwn elacistwn einai th tou kuriou bohqeia thn doxikhn apoqemenoV esqhta dia thV mesogeiou drapetou tropon erhmon eauton poihsaV hken eiV antioceian uper apan euhmerhkwV epi th tou stratou diafqora
35. humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriæ per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus
36. kai o toiV rwmaioiV anadexamenoV foron apo thV twn en ierosolumoiV aicmalwsiaV katorqwsasqai kathggellen upermacon ecein touV ioudaiouV kai dia ton tropon touton atrwtouV einai touV ioudaiouV dia to akolouqein toiV up' autou protetagmenoiV nomoiV
36. et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum prædicabat nunc protectorem Deum habere Judæos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas
