Mosaico decorativo

1. kai eiden iwnaqan oti o kairoV autw sunergei kai epelexato andraV kai apesteilen eiV rwmhn sthsai kai ananewsasqai thn proV autouV filian

1. Viendo Jonatán que las circunstancias le eran favorables, escogió hombres y los envió a Roma con el fin de confirmar y renovar la amistad con ellos.

2. kai proV spartiataV kai topouV eterouV apesteilen epistolaV kata ta auta

2. Con el mismo objeto envió cartas a los espartanos y a otros lugares.

3. kai eporeuqhsan eiV rwmhn kai eishlqon eiV to bouleuthrion kai eipon iwnaqan o arciereuV kai to eqnoV twn ioudaiwn apesteilen hmaV ananewsasqai thn filian eautoiV kai thn summacian kata to proteron

3. Se fueron, pues, a Roma y entrando en el Senado dijeron: «Jonatán, sumo sacerdote, y la nación de los judíos nos han enviado para que se renueve con ellos la amistad y la alianza como antes.»

4. kai edwkan epistolaV autoiV proV autouV kata topon opwV propempwsin autouV eiV ghn iouda met' eirhnhV

4. Les dieron los romanos cartas para la gente de cada lugar recomendando que se les condujera en paz hasta el país de Judá.

5. kai touto to antigrafon twn epistolwn wn egrayen iwnaqan toiV spartiataiV

5. Esta es la copia de la carta que escribió Jonatán a los espartanos:

6. iwnaqan arciereuV kai h gerousia tou eqnouV kai oi iereiV kai o loipoV dhmoV twn ioudaiwn spartiataiV toiV adelfoiV cairein

6. «Jonatán, sumo sacerdote, el senado de la nación, los sacerdotes y el resto del pueblo judío saludan a sus hermanos los espartanos.

7. eti proteron apestalhsan epistolai proV onian ton arcierea para areiou tou basileuontoV en umin oti este adelfoi hmwn wV to antigrafon upokeitai

7. Ya en tiempos pasados, Areios, que reinaba entre vosotros, envió una carta al sumo sacerdote Onías en que le decía que erais vosotros hermanos nuestros como lo atestigua la copia adjunta.

8. kai epedexato o oniaV ton andra ton apestalmenon endoxwV kai elaben taV epistolaV en aiV diesafeito peri summaciaV kai filiaV

8. Onías recibió con honores al embajador y tomó la carta que hablaba claramente de alianza y amistad.

9. hmeiV oun aprosdeeiV toutwn onteV paraklhsin econteV ta biblia ta agia ta en taiV cersin hmwn

9. Nosotros, aunque no tenemos necesidad de esto por tener como consolación los libros santos que están en nuestras manos,

10. epeiraqhmen aposteilai thn proV umaV adelfothta kai filian ananewsasqai proV to mh exallotriwqhnai umwn polloi gar kairoi dihlqon af' ou apesteilate proV hmaV

10. hemos procurado enviaros embajadores para renovar la fraternidad y la amistad con vosotros y evitar que vengamos a seros extraños, pues ha pasado mucho tiempo ya desde que nos enviasteis vuestra embajada.

11. hmeiV oun en panti kairw adialeiptwV en te taiV eortaiV kai taiV loipaiV kaqhkousaiV hmeraiV mimnhskomeqa umwn ef' wn prosferomen qusiwn kai en taiV proseucaiV wV deon estin kai prepon mnhmoneuein adelfwn

11. Por nuestra parte, en las fiestas y demás días señalados, os recordamos sin cesar en toda ocasión en los sacrificios que ofrecemos y en nuestras oraciones, como es justo y conveniente acordarse de los hermanos.

12. eufrainomeqa de epi th doxh umwn

12. Nos alegramos de vuestra gloria.

13. hmaV de ekuklwsan pollai qliyeiV kai polemoi polloi kai epolemhsan hmaV oi basileiV oi kuklw hmwn

13. A nosotros, en cambio, nos han rodeado muchas tribulaciones y guerras, pues nos hemos visto atacados por los reyes vecinos.

14. ouk hboulomeqa oun parenoclhsai umin kai toiV loipoiV summacoiV kai filoiV hmwn en toiV polemoiV toutoiV

14. Pero en estas luchas no hemos querido molestaros a vosotros ni a los demás aliados y amigos nuestros,

15. ecomen gar thn ex ouranou bohqeian bohqousan hmin kai errusqhmen apo twn ecqrwn kai etapeinwqhsan oi ecqroi hmwn

15. porque contamos con el auxilio del Cielo que, viniendo en nuestra ayuda, nos ha librado de nuestros enemigos y a ellos los ha humillado.

16. epelexamen oun noumhnion antiocou kai antipatron iasonoV kai apestalkamen proV rwmaiouV ananewsasqai thn proV autouV filian kai summacian thn proteron

16. Hemos, pues, elegido a Numenio, hijo de Antíoco, y a Antípatro, hijo de Jasón, y les hemos enviado a los romanos para renovar la amistad y la alianza que antes teníamos,

17. eneteilameqa oun autoiV kai proV umaV poreuqhnai kai aspasasqai umaV kai apodounai umin taV par' hmwn epistolaV peri thV ananewsewV kai thV adelfothtoV hmwn

17. y les hemos dado orden de pasar también donde vosotros para saludaros y entregaros nuestra carta sobre la renovación de nuestra fraternidad.

18. kai nun kalwV poihsete antifwnhsanteV hmin proV tauta

18. Y ahora haréis bien en contestarnos a esto.»

19. kai touto to antigrafon twn epistolwn wn apesteilan onia

19. Esta es la copia de la carta enviada a Onías:

20. areioV basileuV spartiatwn onia ierei megalw cairein

20. «Areios, rey de los espartanos, saluda a Onías, sumo sacerdote.

21. eureqh en grafh peri te twn spartiatwn kai ioudaiwn oti eisin adelfoi kai oti eisin ek genouV abraam

21. Se ha encontrado un documento relativo a espartanos y judíos de que son hermanos y que son de la raza de Abraham.

22. kai nun af' ou egnwmen tauta kalwV poihsete grafonteV hmin peri thV eirhnhV umwn

22. Y ahora que estamos enterados de esto, haréis bien escribiéndonos sobre vuestro bienestar.

23. kai hmeiV de antigrafomen umin ta kthnh umwn kai h uparxiV umwn hmin estin kai ta hmwn umin estin entellomeqa oun opwV apaggeilwsin umin kata tauta

23. Nosotros por nuestra parte os escribimos: Vuestro ganado y vuestros bienes son nuestros, y los nuestros vuestros son. Damos orden de que se os envíe un mensaje en tal sentido.»

24. kai hkousen iwnaqan oti epestreyan oi arconteV dhmhtriou meta dunamewV pollhV uper to proteron tou polemhsai proV auton

24. Tuvo noticia Jonatán de que los generales de Demetrio habían vuelto con fuerzas mayores que antes con ánimo de atacarle.

25. kai aphren ex ierousalhm kai aphnthsen autoiV eiV thn amaqitin cwran ou gar edwken autoiV anochn tou embateusai eiV thn cwran autou

25. Partió, pues, de Jerusalén y fue a encontrarles a la región de Jamat, sin darles tiempo a irrumpir en su país.

26. kai apesteilen kataskopouV eiV thn parembolhn autwn kai epestreyan kai aphggeilan autw oti outwV tassontai epipesein ep' autouV thn nukta

26. Envió exploradores al campamento enemigo y supo por ellos, a su vuelta, que los enemigos estaban dispuestos para caer sobre ellos a la noche.

27. wV de edu o hlioV epetaxen iwnaqan toiV par' autou grhgorein kai einai epi toiV oploiV etoimazesqai eiV polemon di' olhV thV nuktoV kai exebalen profulakaV kuklw thV parembolhV

27. Cuando se puso el sol, ordenó Jonatán a los suyos que se mantuviesen despiertos y sobre las armas toda la noche, preparados para entrar en combate, y dispuso avanzadillas alrededor del campamento.

28. kai hkousan oi upenantioi oti htoimastai iwnaqan kai oi par' autou eiV polemon kai efobhqhsan kai epthxan th kardia autwn kai anekausan puraV en th parembolh autwn

28. Cuando supieron los enemigos que Jonatán y los suyos estaban preparados para el combate, sintieron miedo y, llenos de pánico, encendieron fogatas por su campamento y se retiraron.

29. iwnaqan de kai oi par' autou ouk egnwsan ewV prwi eblepon gar ta fwta kaiomena

29. Jonatán y los suyos, como veían brillar las fogatas, no se percataron de su partida hasta el amanecer.

30. kai katediwxen iwnaqan opisw autwn kai ou katelaben autouV diebhsan gar ton eleuqeron potamon

30. Entonces se lanzó Jonatán en su persecución, pero no les pudo dar alcance porque habían atravesado ya el río Eléuteros.

31. kai exeklinen iwnaqan epi touV arabaV touV kaloumenouV zabadaiouV kai epataxen autouV kai elaben ta skula autwn

31. Jonatán se volvió contra los árabes llamados zabadeos, los derrotó y se hizo con sus despojos.

32. kai anazeuxaV hlqen eiV damaskon kai diwdeusen en pash th cwra

32. Levantó luego el campamento, llegó a Damasco y recorrió toda la región.

33. kai simwn exhlqen kai diwdeusen ewV askalwnoV kai ta plhsion ocurwmata kai exeklinen eiV iopphn kai prokatelabeto authn

33. Simón por su parte hizo una expedición hasta Ascalón y las plazas vecinas. Se volvió luego hacia Joppe y la tomó,

34. hkousen gar oti boulontai to ocurwma paradounai toiV para dhmhtriou kai eqeto ekei frouran opwV fulasswsin authn

34. pues había oído que sus habitantes querían entregar aquella plaza fuerte a los partidarios de Demetrio, y dejó en ella una guarnición para defenderla.

35. kai epestreyen iwnaqan kai exekklhsiasen touV presbuterouV tou laou kai ebouleueto met' autwn tou oikodomhsai ocurwmata en th ioudaia

35. Jonatán, de vuelta, reunió la asamblea de los ancianos del pueblo, y decidió con ellos edificar fortalezas en Judea,

36. kai prosuywsai ta teich ierousalhm kai uywsai uyoV mega ana meson thV akraV kai thV polewV eiV to diacwrizein authn thV polewV ina h auth kata monaV opwV mhte agorazwsin mhte pwlwsin

36. dar mayor altura a las murallas de Jerusalén y levantar un alto muro entre la Ciudadela y la ciudad para separarlas y para que quedara la Ciudadela aislada y no pudieran comprar ni vender.

37. kai sunhcqhsan tou oikodomein thn polin kai epesen tou teicouV tou ceimarrou tou ex aphliwtou kai epeskeuasen to kaloumenon cafenaqa

37. Se reunieron, pues, para reconstruir la ciudad, pues había caído un trecho de la muralla que daba al torrente por la parte de levante; restauró también el barrio llamado Cafenatá.

38. kai simwn wkodomhsen thn adida en th sefhla kai wcurwsen authn kai epesthsen quraV kai moclouV

38. Por su lado, Simón reconstruyó Jadidá en la Tierra Baja, la fortificó y la guarneció de puertas y cerrojos.

39. kai ezhthsen trufwn basileusai thV asiaV kai periqesqai to diadhma kai ekteinai ceira ep' antiocon ton basilea

39. Trifón aspiraba a reinar en Asia, ceñirse la diadema y extender su mano contra el rey Antíoco.

40. kai eulabhqh mhpote ouk eash auton iwnaqan kai mhpote polemhsh proV auton kai ezhtei sullabein auton tou apolesai kai aparaV hlqen eiV baiqsan

40. Temiendo que Jonatán se lo estorbara y le hiciera la guerra, trataba de apoderarse de él y matarle. Se puso, pues, en marcha y llegó a Bet San.

41. kai exhlqen iwnaqan eiV apanthsin autw en tessarakonta ciliasin andrwn epilelegmenaiV eiV parataxin kai hlqen eiV baiqsan

41. Jonatán salió a su encuentro con 40.000 hombres escogidos para la guerra y llegó a Bet San.

42. kai eiden trufwn oti hlqen meta dunamewV pollhV kai ekteinai ceiraV ep' auton eulabhqh

42. Vio Trifón que había venido con un ejército numeroso y temió extender la mano contra él.

43. kai epedexato auton endoxwV kai sunesthsen auton pasin toiV filoiV autou kai edwken autw domata kai epetaxen toiV filoiV autou kai taiV dunamesin autou upakouein autou wV autou

43. Le recibió con honores, le presentó a todos sus amigos, le hizo regalos y dio orden a sus amigos y a sus tropas que le obedeciesen como a él mismo.

44. kai eipen tw iwnaqan ina ti ekopwsaV panta ton laon touton polemou mh enesthkotoV hmin

44. Y dijo a Jonatán: «¿Por qué has fatigado a toda esta gente no habiendo guerra entre nosotros?

45. kai nun aposteilon autouV eiV touV oikouV autwn epilexai de seautw andraV oligouV oitineV esontai meta sou kai deuro met' emou eiV ptolemaida kai paradwsw soi authn kai ta loipa ocurwmata kai taV dunameiV taV loipaV kai pantaV touV epi twn creiwn kai epistreyaV apeleusomai toutou gar carin pareimi

45. Envíalos a sus casas, elige algunos hombres que te acompañen y ven conmigo a Tolemaida. Te entregaré la ciudad, las demás fortalezas, el resto de las fuerzas y a todos los funcionarios, y luego emprenderé el regreso pues para eso he venido.»

46. kai empisteusaV autw epoihsen kaqwV eipen kai exapesteilen taV dunameiV kai aphlqon eiV ghn iouda

46. Le creyó Jonatán y obró como le decía: despachó sus tropas, que partieron para el país de Judá,

47. katelipen de meq' eautou andraV trisciliouV wn disciliouV afhken en th galilaia cilioi de sunhlqon autw

47. y conservó consigo 3.000 hombres de los cuales dejó 2.000 en Galilea y mil le acompañaron.

48. wV de eishlqen iwnaqan eiV ptolemaida apekleisan oi ptolemaeiV taV pulaV kai sunelabon auton kai pantaV touV suneiselqontaV met' autou apekteinan en romfaia

48. Pero apenas entró Jonatán en Tolemaida cuando los tolemaiditas cerraron las puertas, le apresaron a él y pasaron a filo de espada a cuantos con él habían entrado.

49. kai apesteilen trufwn dunameiV kai ippon eiV thn galilaian kai to pedion to mega tou apolesai pantaV touV para iwnaqou

49. Envió Trifón tropas y caballería a Galilea y a la Gran Llanura para acabar con todos los partidarios de Jonatán,

50. kai epegnwsan oti sunelhmfqh kai apolwlen kai oi met' autou kai parekalesan eautouV kai eporeuonto sunestrammenoi etoimoi eiV polemon

50. pero éstos, enterados de que él había sido apresado y muerto con los que le acompañaban, se animaron unos a otros y avanzaron, cerradas las filas, prontos para combatir.

51. kai eidon oi diwkonteV oti peri yuchV autoiV estin kai epestreyan

51. Sus perseguidores, al ver que luchaban por su vida, se volvieron.

52. kai hlqon panteV met' eirhnhV eiV ghn iouda kai epenqhsan ton iwnaqan kai touV met' autou kai efobhqhsan sfodra kai epenqhsen paV israhl penqoV mega

52. Aquéllos llegaron todos en paz al país de Judá, lloraron a Jonatán y a sus compañeros y un gran temor se apoderó de ellos. Todo Israel hizo un gran duelo.

53. kai ezhthsan panta ta eqnh ta kuklw autwn ektriyai autouV eipon gar ouk ecousin arconta kai bohqounta nun oun polemhswmen autouV kai exarwmen ex anqrwpwn to mnhmosunon autwn

53. Todos los gentiles circunvecinos trataban de aniquilarles: «No tienen jefe - decían - ni quien les ayude. Esta es la ocasión de atacarles y borrar su recuerdo de entre los hombres.»



Lee la Biblia en un año

Únete a nuestra comunidad y completa la Biblia en 365 días. Un camino estructurado e inspirador para profundizar tu fe y conocimiento de las Escrituras