Mosaico decorativo

1. kai egeneto ote hkousan ta eqnh kukloqen oti wkodomhqh to qusiasthrion kai enekainisqh to agiasma wV to proteron kai wrgisqhsan sfodra

1. Cuando los pueblos circunvecinos supieron que había sido reconstruido el altar y restaurado como antes el santuario, se irritaron sobremanera.

2. kai ebouleusanto tou arai to genoV iakwb touV ontaV en mesw autwn kai hrxanto tou qanatoun en tw law kai exairein

2. Decidieron acabar con los descendientes de Jacob que entre ellos vivían y comenzaron a matar y exterminar gente del pueblo.

3. kai epolemei ioudaV proV touV uiouV hsau en th idoumaia thn akrabatthnhn oti periekaqhnto ton israhl kai epataxen autouV plhghn megalhn kai sunesteilen autouV kai elaben ta skula autwn

3. Judas movió la guerra a los hijos de Esaú en Idumea, al país de Acrabatena, porque tenían asediados a los israelitas. Les infligió fuerte derrota, les rechazó y se alzó con sus despojos.

4. kai emnhsqh thV kakiaV uiwn baian oi hsan tw law eiV pagida kai skandalon en tw enedreuein autouV en taiV odoiV

4. Recordó luego la maldad de los hijos de Baián, que eran un lazo y una trampa para el pueblo por las emboscadas que en los caminos le tendían.

5. kai sunekleisqhsan up' autou eiV touV purgouV kai parenebalen ep' autouV kai aneqematisen autouV kai enepurise touV purgouV authV en puri sun pasin toiV enousin

5. Les obligó a encerrarse en sus torres, les puso cerco y dándolos al anatema, abrasó las torres con todos los que estaban dentro.

6. kai dieperasen epi touV uiouV ammwn kai euren ceira krataian kai laon polun kai timoqeon hgoumenon autwn

6. Pasó a continuación a los ammonitas, donde encontró una fuerte tropa y una población numerosa cuyo jefe era Timoteo.

7. kai sunhyen proV autouV polemouV pollouV kai sunetribhsan pro proswpou autou kai epataxen autouV

7. Después de muchos combates, los derrotó y deshizo.

8. kai prokatelabeto thn iazhr kai taV qugateraV authV kai anestreyen eiV thn ioudaian

8. Ocupó Yazer y sus aldeas, y regresó a Judea.

9. kai episunhcqhsan ta eqnh ta en th galaad epi ton israhl touV ontaV epi toiV orioiV autwn tou exarai autouV kai efugon eiV daqema to ocurwma

9. Los gentiles de Galaad se unieron para exterminar a los israelitas que vivían en su territorio, pero ellos se refugiaron en la fortaleza de Datemá.

10. kai apesteilan grammata proV ioudan kai touV adelfouV autou legonteV episunhgmena estin ef' hmaV ta eqnh kuklw hmwn tou exarai hmaV

10. Enviaron cartas a Judas y sus hermanos diciéndoles: «Los gentiles que nos rodean se han unido para exterminarnos;

11. kai etoimazontai elqein kai prokatalabesqai to ocurwma eiV o katefugomen kai timoqeoV hgeitai thV dunamewV autwn

11. se preparan para venir a tomar la fortaleza donde nos hemos refugiado, y Timoteo está al frente de su ejército.

12. nun oun elqwn exelou hmaV ek ceiroV autwn oti peptwken ex hmwn plhqoV

12. Ven, pues, ahora a librarnos de sus manos, que muchos de entre nosotros han caído ya;

13. kai panteV oi adelfoi hmwn oi onteV en toiV toubiou teqanatwntai kai hcmalwtikasin taV gunaikaV autwn kai ta tekna kai thn aposkeuhn kai apwlesan ekei wsei mian ciliarcian andrwn

13. todos nuestros hermanos que vivían en el país de Tubías han sido muertos, llevados cautivos sus mujeres, hijos y bienes, y han perecido allí unos mil hombres.»

14. eti ai epistolai anegignwskonto kai idou aggeloi eteroi paregenonto ek thV galilaiaV dierrhcoteV ta imatia apaggellonteV kata ta rhmata tauta

14. Estaban todavía leyendo las cartas, cuando otros mensajeros, con los vestidos rasgados, llegaron de Galilea con esta noticia:

15. legonteV episunhcqai ep' autouV ek ptolemaidoV kai turou kai sidwnoV kai pasan galilaian allofulwn tou exanalwsai hmaV

15. «Se han unido los de Tolemaida, Tiro, Sidón y toda la Galilea de los Gentiles para acabar con nosotros.»

16. wV de hkousen ioudaV kai o laoV touV logouV toutouV episunhcqh ekklhsia megalh bouleusasqai ti poihswsin toiV adelfoiV autwn toiV ousin en qliyei kai polemoumenoiV up' autwn

16. Cuando Judas y el pueblo oyeron tales noticias, reunieron una gran asamblea para deliberar sobre lo que habían de hacer para socorrer a sus hermanos puestos en angustia y combatidos de enemigos.

17. kai eipen ioudaV simwni tw adelfw autou epilexon seautw andraV kai poreuou kai rusai touV adelfouV sou touV en th galilaia egw de kai iwnaqan o adelfoV mou poreusomeqa eiV thn galaaditin

17. Judas dijo a su hermano Simón: «Toma gente contigo y parte a librar a tus hermanos de Galilea; mi hermano Jonatán y yo iremos a la región de Galaad.»

18. kai katelipen iwshpon ton tou zacariou kai azarian hgoumenon tou laou meta twn epiloipwn thV dunamewV en th ioudaia eiV thrhsin

18. Dejó para defensa de Judea a José, hijo de Zacarías, y a Azarías, jefe del pueblo, con el resto del ejército,

19. kai eneteilato autoiV legwn prosthte tou laou toutou kai mh sunayhte polemon proV ta eqnh ewV tou epistreyai hmaV

19. dándoles esta orden: «Estad al frente del pueblo y no entréis en batalla con los gentiles hasta que nosotros regresemos.»

20. kai emerisqhsan simwni andreV triscilioi tou poreuqhnai eiV thn galilaian iouda de andreV oktakiscilioi eiV thn galaaditin

20. Se le dieron 3.000 hombres a Simón para la campaña de Galilea y 8.000 a Judas para la de Galaad.

21. kai eporeuqh simwn eiV thn galilaian kai sunhyen polemouV pollouV proV ta eqnh kai sunetribh ta eqnh apo proswpou autou

21. Simón partió para Galilea y luego de empeñar muchos combates con los gentiles, los derrotó

22. kai ediwxen autouV ewV thV pulhV ptolemaidoV kai epeson ek twn eqnwn eiV trisciliouV andraV kai elaben ta skula autwn

22. y los persiguió hasta la entrada de Tolemaida. Sucumbieron unos 3.000 gentiles y se llevó sus despojos.

23. kai parelaben touV ek thV galilaiaV kai en arbattoiV sun taiV gunaixin kai toiV teknoiV kai panta osa hn autoiV kai hgagen eiV thn ioudaian met' eufrosunhV megalhV

23. Tomó luego consigo a los judíos de Galilea y Arbattá, con sus mujeres, hijos y cuanto poseían, y en medio de una gran alegría los llevó a Judea.

24. kai ioudaV o makkabaioV kai iwnaqan o adelfoV autou diebhsan ton iordanhn kai eporeuqhsan odon triwn hmerwn en th erhmw

24. Por su parte, Judas Macabeo y su hermano Jonatán atravesaron el Jordán y caminaron tres jornadas por el desierto.

25. kai sunhnthsan toiV nabataioiV kai aphnthsan autoiV eirhnikwV kai dihghsanto autoiV panta ta sumbanta toiV adelfoiV autwn en th galaaditidi

25. Se encontraron con los nabateos, que les acogieron amistosamente y les pusieron al tanto de lo que les ocurría a sus hermanos de la región de Galaad:

26. kai oti polloi ex autwn suneilhmmenoi eisin eiV bosorra kai bosor en alemoiV casfw maked kai karnain pasai ai poleiV autai ocurai kai megalai

26. que muchos de ellos se encontraban encerrados en Bosorá y Bosor, en Alemá, Casfó, Maqued y Carnáyim, todas ellas ciudades fuertes y grandes;

27. kai en taiV loipaiV polesin thV galaaditidoV eisin suneilhmmenoi eiV aurion tassontai parembalein epi ta ocurwmata kai katalabesqai kai exarai pantaV toutouV en hmera mia

27. que también los había encerrados en las demás ciudades de la región de Galaad, y que sus enemigos habían fijado el día siguiente para atacar las fortalezas, tomarlas y exterminarlos a todos en un solo día.

28. kai apestreyen ioudaV kai h parembolh autou odon eiV thn erhmon bosorra afnw kai katelabeto thn polin kai apekteine pan arsenikon en stomati romfaiaV kai elaben panta ta skula autwn kai eneprhsen authn puri

28. Inmediatamente Judas hizo que su ejército tomara el camino de Bosorá, a través del desierto; tomó la ciudad y después de pasar a filo de espada a todo varón y de saquearla por completo, la incendió.

29. kai aphren ekeiqen nuktoV kai eporeuonto ewV epi to ocurwma

29. Partió de allí por la noche y avanzó hasta las cercanías de la fortaleza.

30. kai egeneto ewqinh hran touV ofqalmouV autwn kai idou laoV poluV ou ouk hn ariqmoV aironteV klimakaV kai mhcanaV katalabesqai to ocurwma kai epolemoun autouV

30. Cuando, al llegar el día, alzaron los judíos sus ojos, vieron una muchedumbre innumerable que levantaba escalas e ingenios para tomar la plaza, y había comenzado ya el ataque.

31. kai eiden ioudaV oti hrktai o polemoV kai h kraugh thV polewV anebh ewV ouranou salpigxin kai kraugh megalh

31. Al ver que el ataque se había iniciado y que un inmenso griterío y sonido de trompetas se levantaba de la ciudad hasta el cielo,

32. kai eipen toiV andrasin thV dunamewV polemhsate shmeron uper twn adelfwn hmwn

32. Judas dijo a los hombres de su ejército: «Combatid hoy por vuestros hermanos.»

33. kai exhlqen en trisin arcaiV exopisqen autwn kai esalpisan taiV salpigxin kai ebohsan en proseuch

33. Y, ordenados en tres columnas, les hizo avanzar detrás del enemigo tocando las trompetas y gritando invocaciones.

34. kai epegnw h parembolh timoqeou oti makkabaioV estin kai efugon apo proswpou autou kai epataxen autouV plhghn megalhn kai epeson ex autwn en ekeinh th hmera eiV oktakisciliouV andraV

34. El ejército de Timoteo, al reconocer que era Macabeo, huyeron ante él, sufrieron una fuerte derrota y dejaron tendidos unos 8.000 hombres aquel día.

35. kai apeklinen eiV alema kai epolemhsen authn kai katelabeto authn kai apekteinen pan arsenikon authV kai elaben ta skula authV kai eneprhsen authn en puri

35. Volvióse luego Judas contra Alemá. La atacó, la tomó y después de matar a todos los varones y saquearla, la dio a las llamas.

36. ekeiqen aphren kai prokatelabeto thn casfw maked kai bosor kai taV loipaV poleiV thV galaaditidoV

36. Partiendo de allí, se apoderó de Casfó, Maqued, Bosor y de las restantes ciudades de la región de Galaad.

37. meta de ta rhmata tauta sunhgagen timoqeoV parembolhn allhn kai parenebalen kata proswpon rafwn ek peran tou ceimarrou

37. Después de estos acontecimientos, juntó Timoteo un nuevo ejército y acampó frente a Rafón, al otro lado del torrente.

38. kai apesteilen ioudaV kataskopeusai thn parembolhn kai aphggeilan autw legonteV episunhgmena eisin proV auton panta ta eqnh ta kuklw hmwn dunamiV pollh sfodra

38. Judas envió a reconocer el campamento y le trajeron el siguiente informe: «Todos los gentiles de nuestro alrededor se le han unido y forman un ejército considerable.

39. kai arabaV memisqwntai eiV bohqeian autoiV kai paremballousin peran tou ceimarrou etoimoi tou elqein epi se eiV polemon kai eporeuqh ioudaV eiV sunanthsin autwn

39. Tienen además, como auxiliares, árabes tomados a sueldo. Acampan al otro lado del torrente y están preparados para venir a atacarte.» Judas salió a su encuentro.

40. kai eipen timoqeoV toiV arcousin thV dunamewV autou en tw eggizein ioudan kai thn parembolhn autou epi ton ceimarroun tou udatoV ean diabh proV hmaV proteroV ou dunhsomeqa uposthnai auton oti dunamenoV dunhsetai proV hmaV

40. Cuando se aproximaba con su ejército al torrente de agua, dijo Timoteo a los capitanes de sus tropas: «Si él lo pasa primero y viene sobre nosotros, no podremos resistirle, porque nos vencerá seguramente,

41. ean de deilanqh kai parembalh peran tou potamou diaperasomen proV auton kai dunhsomeqa proV auton

41. pero si muestra miedo y acampa al otro lado del río, lo atravesaremos nosotros, iremos sobre él y le venceremos.»

42. wV de hggisen ioudaV epi ton ceimarroun tou udatoV esthsen touV grammateiV tou laou epi tou ceimarrou kai eneteilato autoiV legwn mh afhte panta anqrwpon parembalein alla ercesqwsan panteV eiV ton polemon

42. Cuando Judas llegó al borde del torrente de agua, situó a los escribas del pueblo a la orilla y les dio esta orden: «No dejéis acampar a nadie; que todos vayan al combate.»

43. kai dieperasen ep' autouV proteroV kai paV o laoV opisqen autou kai sunetribhsan pro proswpou autwn panta ta eqnh kai erriyan ta opla autwn kai efugon eiV to temenoV karnain

43. Pasó él el primero contra el enemigo y toda su gente le siguió. Los gentiles todos, derrotados ante ellos, tiraron las armas y corrieron a buscar refugio en el templo de Carnáyim.

44. kai prokatelabonto thn polin kai to temenoV enepurisan en puri sun pasin toiV en autw kai etropwqh karnain kai ouk hdunanto eti uposthnai kata proswpon ioudou

44. Pero los judíos tomaron la ciudad y quemaron el templo con todos los que había dentro. Carnáyim fue arrasada. Y ya nadie pudo resistir a Judas.

45. kai sunhgagen ioudaV panta israhl touV en th galaaditidi apo mikrou ewV megalou kai taV gunaikaV autwn kai ta tekna autwn kai thn aposkeuhn parembolhn megalhn sfodra elqein eiV ghn iouda

45. Judas reunió a todos los israelitas de la región de Galaad, pequeños y grandes, a sus mujeres, hijos y bienes, una inmensa muchedumbre, para llevarlos al país de Judá.

46. kai hlqon ewV efrwn kai auth poliV megalh epi thV odou ocura sfodra ouk hn ekklinai ap' authV dexian h aristeran all' h dia mesou authV poreuesqai

46. Llegaron a Efrón, ciudad importante y muy fuerte, situada en el camino. Necesariamente tenían que pasar por ella, por no haber posibilidad de desviarse ni a la derecha ni a la izquierda.

47. kai apekleisan autouV oi ek thV polewV kai enefraxan taV pulaV liqoiV

47. Pero los habitantes les negaron el paso y bloquearon las entradas con piedras.

48. kai apesteilen proV autouV ioudaV logoiV eirhnikoiV legwn dieleusomeqa dia thV ghV sou tou apelqein eiV thn ghn hmwn kai oudeiV kakopoihsei umaV plhn toiV posin pareleusomeqa kai ouk hboulonto anoixai autw

48. Judas les envió un mensaje en son de paz diciéndoles: «Pasaremos por vuestro país para llegar al nuestro; nadie os hará mal alguno; no limitaremos a pasar a pie.» Pero no quisieron abrirle.

49. kai epetaxen ioudaV khruxai en th parembolh tou parembalein ekaston en w estin topw

49. Entonces Judas hizo anunciar por el ejército que cada uno tomara posición donde se encontrara.

50. kai parenebalon oi andreV thV dunamewV kai epolemhsen thn polin olhn thn hmeran ekeinhn kai olhn thn nukta kai paredoqh h poliV en ceiri autou

50. La gente de guerra tomó posición y Judas atacó la ciudad todo aquel día y toda la noche, hasta que cayó en sus manos.

51. kai apwlesen pan arsenikon en stomati romfaiaV kai exerrizwsen authn kai elaben ta skula authV kai dihlqen dia thV polewV epanw twn apektammenwn

51. Hizo pasar a filo de espada a todos los varones, la arrasó, la saqueó, y atravesó la ciudad por encima de los cadáveres.

52. kai diebhsan ton iordanhn eiV to pedion to mega kata proswpon baiqsan

52. Pasaron el Jordán para entrar en la Gran Llanura frente a Bet San.

53. kai hn ioudaV episunagwn touV escatizontaV kai parakalwn ton laon kata pasan thn odon ewV hlqen eiV ghn iouda

53. Judas fue durante toda la marcha recogiendo a los rezagados y animando al pueblo hasta llegar a la tierra de Judá.

54. kai anebhsan eiV oroV siwn en eufrosunh kai cara kai proshgagon olokautwmata oti ouk epesen ex autwn ouqeiV ewV tou epistreyai en eirhnh

54. Subieron al monte Sión con alborozo y alegría y ofrecieron holocaustos por haber regresado felizmente sin haber perdido a ninguno de los suyos.

55. kai en taiV hmeraiV en aiV hn ioudaV kai iwnaqan en gh galaad kai simwn o adelfoV autou en th galilaia kata proswpon ptolemaidoV

55. Cuando Judas y Jonatán estaban en el país de Galaad, y su hermano Simón en Galilea, frente a Tolemaida,

56. hkousen iwshf o tou zacariou kai azariaV arconteV thV dunamewV twn andragaqiwn kai tou polemou oia epoihsan

56. José, hijo de Zacarías, y Azarías, jefes del ejército, al oír las proezas y combates que aquéllos habían realizado,

57. kai eipon poihswmen kai autoi eautoiV onoma kai poreuqwmen polemhsai proV ta eqnh ta kuklw hmwn

57. se dijeron: «Hagamos nosotros también célebre nuestro nombre saliendo a combatir a los gentiles de los alrededores.»

58. kai parhggeilen toiV apo thV dunamewV thV met' autwn kai eporeuqhsan epi iamneian

58. Y dieron orden a la tropa que estaba bajo su mando de ir sobre Yamnia.

59. kai exhlqen gorgiaV ek thV polewV kai oi andreV autou eiV sunanthsin autoiV eiV polemon

59. Gorgias salió de la ciudad con su gente para irles al encuentro y entrar en batalla.

60. kai etropwqh iwshpoV kai azariaV kai ediwcqhsan ewV twn oriwn thV ioudaiaV kai epeson en th hmera ekeinh ek tou laou israhl eiV disciliouV andraV

60. Y José y Azarías fueron derrotados y perseguidos hasta la frontera de Judea. Sucumbieron aquel día alrededor de 2.000 hombres del pueblo de Israel.

61. kai egenhqh troph megalh en tw law oti ouk hkousan ioudou kai twn adelfwn autou oiomenoi andragaqhsai

61. Sobrevino este grave revés al pueblo por no haber obedecido a Judas y sus hermanos, creyéndose capaces de grandes hazañas.

62. autoi de ouk hsan ek tou spermatoV twn andrwn ekeinwn oiV edoqh swthria israhl dia ceiroV autwn

62. Pero no eran ellos de aquella casta de hombres a quienes estaba confiada la salvación de Israel.

63. kai o anhr ioudaV kai oi adelfoi autou edoxasqhsan sfodra enanti pantoV israhl kai twn eqnwn pantwn ou hkoueto to onoma autwn

63. El valiente Judas y sus hermanos alcanzaron gran honor ante todo Israel y todas las naciones a donde su nombre llegaba.

64. kai episunhgonto proV autouV eufhmounteV

64. Las muchedumbres se agolpaban a su alrededor para aclamarles.

65. kai exhlqen ioudaV kai oi adelfoi autou kai epolemoun touV uiouV hsau en th gh th proV noton kai epataxen thn cebrwn kai taV qugateraV authV kai kaqeilen ta ocurwmata authV kai touV purgouV authV enepurisen kukloqen

65. Salió Judas con sus hermanos a campaña contra los hijos de Esaú, al país del mediodía. Tomó Hebrón y sus aldeas, arrasó sus murallas y prendió fuego a las torres de su contorno.

66. kai aphren tou poreuqhnai eiV ghn allofulwn kai dieporeueto thn marisan

66. Partió luego en dirección al país de los filisteos y atravesó Marisá.

67. en th hmera ekeinh epeson iereiV en polemw boulomenoi andragaqhsai en tw autouV exelqein eiV polemon abouleutwV

67. Al querer señalarse tomando parte imprudentemente en el combate, cayeron aquel día algunos sacerdotes.

68. kai exeklinen ioudaV eiV azwton ghn allofulwn kai kaqeilen touV bwmouV autwn kai ta glupta twn qewn autwn katekausen puri kai eskuleusen ta skula twn polewn kai epestreyen eiV ghn iouda

68. Dobló luego Judas sobre Azoto, territorio de los filisteos, y destruyó sus altares, dio fuego a las imágenes de sus dioses y saqueó sus ciudades. Después, regresó al país de Judá.



Lee la Biblia en un año

Únete a nuestra comunidad y completa la Biblia en 365 días. Un camino estructurado e inspirador para profundizar tu fe y conocimiento de las Escrituras