Liber Proverbiorum, 3
1. fili mi ne obliviscaris legis meæ et præcepta mea custodiat cor tuum
1. Hijo mío, no olvides mi enseñanza, y que tu corazón observe mis mandamientos,
2. longitudinem enim dierum et annos vitæ et pacem adponent tibi
2. porque ellos te aportarán largos días, años de vida y prosperidad.
3. misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui
3. Que nunca te abandonen la buena fe y la lealtad: átalas a tu cuello, escríbelas sobre la tabla de tu corazón,
4. et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus
4. y encontrarás favor y aprobación a los ojos de Dios y de los hombres.
5. habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiæ tuæ
5. Confía en el Señor de todo corazón y no te apoyes en tu propia inteligencia;
6. in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos
6. reconócelo a él en todos tus caminos y él allanará tus senderos.
7. ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo
7. No seas sabio a tus propios ojos, teme al Señor y apártate del mal:
8. sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum
8. eso será un remedio para tu carne y savia para tus huesos.
9. honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum
9. Honra al Señor con tus bienes y con las primicias de todas tus ganancias:
10. et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt
10. así tus graneros se llenarán de trigo y tus lagares desbordarán de vino nuevo.
11. disciplinam Domini fili mi ne abicias nec deficias cum ab eo corriperis
11. No desprecies, hijo mío, la corrección del Señor, ni te disgustes cuando él te reprende,
12. quem enim diligit Dominus corripit et quasi pater in filio conplacet sibi
12. porque el Señor reprende a los que ama como un padre a su hijo muy querido.
13. beatus homo qui invenit sapientiam et qui affluit prudentia
13. ¡Feliz el hombre que encontró la sabiduría y el que obtiene la inteligencia,
14. melior est adquisitio ejus negotiatione argenti et auro primo fructus ejus
14. porque ganarla vale más que la plata y ella rinde más que el oro fino!
15. pretiosior est cunctis opibus et omnia quæ desiderantur huic non valent conparari
15. Es más preciosa que las perlas y nada apetecible se le puede igualar.
16. longitudo dierum in dextera ejus in sinistra illius divitiæ et gloria
16. En su mano derecha hay larga vida, y en su izquierda, riqueza y gloria.
17. viæ ejus viæ pulchræ et omnes semitæ illius pacificæ
17. Sus caminos son caminos deliciosos y todos sus senderos son apacibles.
18. lignum vitæ est his qui adprehenderint eam et qui tenuerit eam beatus
18. Es un árbol de vida para los que se aferran a ella y los que la retienen son felices.
19. Dominus sapientia fundavit terram stabilivit cælos prudentia
19. Por la sabiduría, el Señor fundó la tierra, por la inteligencia, afianzó los cielos;
20. sapientia illius eruperunt abyssi et nubes rore concrescunt
20. por su ciencia brotaron los océanos y las nubes destilan el rocío.
21. fili mi ne effluant hæc ab oculis tuis custodi legem atque consilium
21. Conserva, hijo mío, la prudencia y la reflexión; que ellas no se aparten de tus ojos.
22. et erit vita animæ tuæ et gratia faucibus tuis
22. Ellas serán vida para tu alma y gracia para tu cuello.
23. tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget
23. Entonces irás seguro por el camino y tu pie no tropezará.
24. si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus
24. Si te acuestas, no temblarás, y una vez acostado, tu sueño será agradable.
25. ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum
25. No temerás ningún sobresalto ni a los malvados que llegan como una tormenta.
26. Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris
26. Porque el Señor será tu seguridad y preservará tu pie de la trampa.
27. noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac
27. No niegues un beneficio al que lo necesite, siempre que esté en tus manos hacerlo.
28. ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare
28. No digas a tu prójimo: "Vuelve después, mañana te daré", si tienes con qué ayudarlo.
29. ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam
29. No trames el mal contra tu prójimo, mientras vive confiado junto a ti.
30. ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit
30. No litigues con un hombre sin motivo, si no te ha causado ningún mal.
31. ne æmuleris hominem iniustum nec imiteris vias ejus
31. No envidies al hombre violento ni elijas ninguno de sus caminos.
32. quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio ejus
32. Porque el hombre perverso es abominable para el Señor, y él reserva su intimidad para los rectos.
33. egestas a Domino in domo impii habitacula autem justorum benedicentur
33. La maldición del Señor está en la casa del malvado, pero él bendice la morada de los justos.
34. inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam
34. Él se burla de los insolentes y concede su favor a los humildes.
35. gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia
35. Los sabios heredarán la gloria, pero los necios cargarán con la ignominia.