Dzieje Apostolskie, 10

1. W Cezarei mieszkał pewien człowiek imieniem Korneliusz, setnik z kohorty zwanej Italską,

1. vir autem quidam erat in Cæsarea nomine Cornelius centurio cohortis quæ dicitur Italica

2. pobożny i "bojący się Boga" wraz z całym swym domem. Dawał on wielkie jałmużny ludowi i zawsze modlił się do Boga.

2. religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper

3. Około dziewiątej godziny dnia ujrzał wyraźnie w widzeniu anioła Pańskiego, który wszedł do niego i powiedział: Korneliuszu!

3. vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei intrœuntem ad se et dicentem sibi Corneli

4. On zaś wpatrując się w niego z lękiem zapytał: Co, panie? Odpowiedział mu: Modlitwy twoje i jałmużny stały się ofiarą, która przypomniała ciebie Bogu.

4. at ille intuens eum timore correptus dixit quid est domine dixit autem illi orationes tuæ et elemosynæ tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Dei

5. A teraz poślij ludzi do Jafy i sprowadź niejakiego Szymona, zwanego Piotrem!

5. et nunc mitte viros in Joppen et accersi Simonem quendam qui cognominatur Petrus

6. Jest on gościem pewnego Szymona, garbarza, który ma dom nad morzem.

6. hic hospitatur apud Simonem quendam coriarium cujus est domus juxta mare

7. Kiedy znikł anioł, który z nim mówił, [Korneliusz] zawołał dwóch domowników i pobożnego żołnierza spośród swoich podwładnych.

7. et cum discessisset angelus qui loquebatur illi vocavit duos domesticos suos et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant

8. Opowiedział im wszystko i posłał ich do Jafy.

8. quibus cum narrasset omnia misit illos in Joppen

9. Następnego dnia, gdy oni byli w drodze i zbliżali się do miasta, wszedł Piotr na dach, aby się pomodlić. Była mniej więcej szósta godzina.

9. postera autem die iter illis facientibus et adpropinquantibus civitati ascendit Petrus in superiora ut oraret circa horam sextam

10. Odczuwał głód i chciał coś zjeść. Kiedy przygotowywano mu posiłek, wpadł w zachwycenie.

10. et cum esuriret voluit gustare parantibus autem eis cecidit super eum mentis excessus

11. Widzi niebo otwarte i jakiś spuszczający się przedmiot, podobny do wielkiego płótna czterema końcami opadającego ku ziemi.

11. et videt cælum apertum et descendens vas quoddam velut linteum magnum quattuor initiis submitti de cælo in terram

12. Były w nim wszelkie zwierzęta czworonożne, płazy naziemne i ptaki powietrzne.

12. in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terræ et volatilia cæli

13. Zabijaj, Piotrze, i jedz! - odezwał się do niego głos.

13. et facta est vox ad eum surge Petre et occide et manduca

14. O nie, Panie! Bo nigdy nie jadłem nic skażonego i nieczystego - odpowiedział Piotr.

14. ait autem Petrus absit Domine quia numquam manducavi omne commune et inmundum

15. A głos znowu po raz drugi do niego: Nie nazywaj nieczystym tego, co Bóg oczyścił.

15. et vox iterum secundo ad eum quæ Deus purificavit ne tu commune dixeris

16. Powtórzyło się to trzy razy i natychmiast wzięto ten przedmiot do nieba.

16. hoc autem factum est per ter et statim receptum est vas in cælum

17. Kiedy Piotr zastanawiał się, co może oznaczać widzenie, które miał, przed bramą stanęli wysłańcy Korneliusza, dopytawszy się o dom Szymona.

17. et dum intra se hæsitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset ecce viri qui missi erant a Cornelio inquirentes domum Simonis adstiterunt ad januam

18. Czy przebywa tu w gościnie Szymon, zwany Piotrem? - pytali głośno.

18. et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium

19. Kiedy Piotr rozmyślał jeszcze nad widzeniem, powiedział do niego Duch: Poszukuje cię trzech ludzi.

19. Petro autem cogitante de visione dixit Spiritus ei ecce viri tres quærunt te

20. Zejdź więc i idź z nimi bez wahania, bo Ja ich posłałem.

20. surge itaque et descende et vade cum eis nihil dubitans quia ego misi illos

21. Piotr zszedł do owych ludzi i powiedział: Ja jestem tym, którego szukacie. Z jaką sprawą przybyliście?

21. descendens autem Petrus ad viros dixit ecce ego sum quem quæritis quæ causa est propter quam venistis

22. A oni odpowiedzieli: Setnik Korneliusz, człowiek sprawiedliwy i bogobojny, o czym zaświadczyć może cała ludność żydowska, otrzymał polecenie od anioła świętego, aby cię wezwał do swego domu i wysłuchał tego, co mu powiesz.

22. qui dixerunt Cornelius centurio vir justus et timens Deum et testimonium habens ab universa gente Judæorum responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam et audire verba abs te

23. [Piotr] więc zaprosił ich do wnętrza i ugościł. A następnego dnia wyruszył razem z nimi w towarzystwie niektórych braci z Jafy.

23. introducens igitur eos recepit hospitio sequenti autem die surgens profectus est cum eis et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum

24. Nazajutrz wszedł do Cezarei. Korneliusz oczekiwał ich, zwoławszy swych krewnych i najbliższych przyjaciół.

24. altera autem die introivit Cæsaream Cornelius vero expectabat illos convocatis cognatis suis et necessariis amicis

25. A kiedy Piotr wchodził, Korneliusz wyszedł mu na spotkanie, padł mu do nóg i oddał mu pokłon.

25. et factum est cum introisset Petrus obvius ei Cornelius et procidens ad pedes adoravit

26. Piotr podniósł go ze słowami: Wstań, ja też jestem człowiekiem.

26. Petrus vero levavit eum dicens surge et ego ipse homo sum

27. Rozmawiając z nim, wszedł i zastał licznie zgromadzonych.

27. et loquens cum illo intravit et invenit multos qui convenerant

28. Przemówił więc do nich: Wiecie, że zabronione jest Żydowi przestawać z cudzoziemcem lub przychodzić do niego. Lecz Bóg mi pokazał, że nie wolno żadnego człowieka uważać za skażonego lub nieczystego.

28. dixitque ad illos vos scitis quomodo abominatum sit viro judæo coniungi aut accedere ad alienigenam et mihi ostendit Deus neminem communem aut inmundum dicere hominem

29. Dlatego też wezwany przybyłem bez sprzeciwu. Zapytuję więc: po co mnie sprowadziliście?

29. propter quod sine dubitatione veni accersitus interrogo ergo quam ob causam accersistis me

30. Korneliusz odpowiedział: Cztery dni temu, gdy modliłem się o godzinie dziewiątej w swoim domu, stanął przede mną mąż w lśniącej szacie

30. et Cornelius ait a nudius quartana die usque in hanc horam orans eram hora nona in domo mea et ecce vir stetit ante me in veste candida et ait

31. i rzekł: "Korneliuszu, twoja modlitwa została wysłuchana i Bóg wspomniał na twoje jałmużny.

31. Corneli exaudita est oratio tua et elemosynæ tuæ commemoratæ sunt in conspectu Dei

32. Poślij więc do Jafy i wezwij Szymona, zwanego Piotrem. Jest on gościem w domu Szymona garbarza, nad morzem".

32. mitte ergo in Joppen et accersi Simonem qui cognominatur Petrus hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare

33. Posłałem więc natychmiast do ciebie, a ty dobrze zrobiłeś, żeś przyszedł. Teraz my wszyscy stoimy przed Bogiem, aby wysłuchać wszystkiego, co Pan tobie polecił.

33. confestim igitur misi ad te et tu bene fecisti veniendo nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quæcumque tibi præcepta sunt a Domino

34. Wtedy Piotr przemówił w dłuższym wywodzie: Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby.

34. aperiens autem Petrus os dixit in veritate conperi quoniam non est personarum acceptor Deus

35. Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie.

35. sed in omni gente qui timet eum et operatur justitiam acceptus est illi

36. Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich.

36. verbum misit filiis Israël adnuntians pacem per Jesum Christum hic est omnium Dominus

37. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan.

37. vos scitis quod factum est verbum per universam Judæam incipiens enim a Galilæa post baptismum quod prædicavit Johannes

38. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła.

38. Jesum a Nazareth quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto et virtute qui pertransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo quoniam Deus erat cum illo

39. A my jesteśmy świadkami wszystkiego, co zdziałał w ziemi żydowskiej i w Jerozolimie. Jego to zabili, zawiesiwszy na drzewie.

39. et nos testes sumus omnium quæ fecit in regione Judæorum et Hierusalem quem et occiderunt suspendentes in ligno

40. Bóg wskrzesił Go trzeciego dnia i pozwolił Mu ukazać się

40. hunc Deus suscitavit tertia die et dedit eum manifestum fieri

41. nie całemu ludowi, ale nam, wybranym uprzednio przez Boga na świadków, którzyśmy z Nim jedli i pili po Jego zmartwychwstaniu.

41. non omni populo sed testibus præordinatis a Deo nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis

42. On nam rozkazał ogłosić ludowi i dać świadectwo, że Bóg ustanowił Go sędzią żywych i umarłych.

42. et præcepit nobis prædicare populo et testificari quia ipse est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum

43. Wszyscy prorocy świadczą o tym, że każdy, kto w Niego wierzy, przez Jego imię otrzymuje odpuszczenie grzechów.

43. huic omnes prophetæ testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes qui credunt in eum

44. Kiedy Piotr jeszcze mówił o tym, Duch Święty zstąpił na wszystkich, którzy słuchali nauki.

44. adhuc loquente Petro verba hæc cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum

45. I zdumieli się wierni pochodzenia żydowskiego, którzy przybyli z Piotrem, że dar Ducha Świętego wylany został także na pogan.

45. et obstipuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est

46. Słyszeli bowiem, że mówią językami i wielbią Boga.

46. audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes Deum

47. Wtedy odezwał się Piotr: Któż może odmówić chrztu tym, którzy otrzymali Ducha Świętego tak samo jak my?

47. tunc respondit Petrus numquid aquam quis prohibere potest ut non baptizentur hii qui Spiritum Sanctum acceperunt sicut et nos

48. I rozkazał ochrzcić ich w imię Jezusa Chrystusa. Potem uprosili go, aby zabawił "u nich" jeszcze kilka dni.

48. et jussit eos in nomine Jesu Christi baptizari tunc rogaverunt eum ut maneret aliquot diebus