Eclesiástico, 6

1. De amigo não te tornes inimigo de teu próximo, pois o malvado terá por sorte a vergonha e a ignomínia, como todo pecador invejoso e de língua fingida.

1. Jak złe imię powoduje wstyd i niesławę, tak nieszczęście spotka grzeszącego obłudą.

2. Não te eleves como um touro nos pensamentos de teu coração, para não suceder que a tua loucura quebre a tua força,*

2. Nie wydawaj się na pastwę swych pożądliwości, żeby nie poszarpały twej duszy, jak rozwścieczone zwierzę.

3. devore as tuas folhas, apodreça os teus frutos e te deixe como uma árvore seca no deserto.

3. Zjedzą z ciebie liście, zmarnują owoce, a potem zostawią cię jak uschnięte drzewo.

4. Pois uma alma perversa é a perda de quem a possui; ele o tornará motivo de zombaria para seus inimigos, e irá conduzi-lo à sorte dos ímpios.

4. Każdą swą ofiarę niszczą ślepe żądze i czynią ją pośmiewiskiem dla okrutnych wrogów.

5. Uma boa palavra multiplica os amigos e apazigua os inimigos; a linguagem elegante do homem virtuoso é uma opulência.*

5. Słowem miłym pomnaża się przyjaciół i nikt nie stroni od ust dobrze mówiących.

6. Dá-te bem com muitos, mas escolhe para conselheiro um entre mil.

6. Miej wielu takich, co cię pozdrawiają życzliwie, lecz ufaj w pełni jednemu na tysiąc.

7. Se adquirires um amigo, adquire-o na provação, não confies nele tão depressa.

7. Jeżeli chcesz mieć przyjaciela, najpierw go wypróbuj. Nie obdarzaj go zbyt szybko swoim zaufaniem.

8. Pois há amigos em certas horas que deixarão de o ser no dia da aflição.

8. Niektórzy stają się przyjaciółmi, bo tak im wygodnie, lecz przestają być nimi, gdy znajdziesz się w biedzie.

9. Há amigo que se torna inimigo, e há amigo que desvendará ódios, querelas e disputas;

9. Niejeden przyjaciel staje się z czasem wrogiem i ujawnia wasze spory ku twemu zawstydzeniu.

10. há amigo que só o é para a mesa, e que deixará de o ser no dia da desgraça.

10. Bywają przyjaciele jako goście przy stole, ale za dni ucisku nie znajdziesz ich nigdzie.

11. Se teu amigo for constante, ele te será como um igual, e agirá livremente com os de tua casa.*

11. Gdy dobrze ci się wiedzie, wtedy jest jakby drugim tobą, gdy w nieszczęście popadniesz – odchodzi od ciebie.

12. Se se rebaixa em tua presença e se retrai diante de ti, terás aí, na união dos corações, uma excelente amizade.*

12. Gdy znajdziesz się w biedzie, przeciw tobie się zwróci, albo przynajmniej skryje się przed tobą.

13. Separa-te daqueles que são teus inimigos, e fica de sobreaviso diante de teus amigos.

13. Trzymaj się z dala od swoim wrogów, a wobec przyjaciół miej się na baczności.

14. Um amigo fiel é uma poderosa proteção: quem o achou, descobriu um tesouro.

14. Wierny przyjaciel – to jak bezpieczne schronienie kto znajdzie takiego – to jakby skarb posiadł.

15. Nada é comparável a um amigo fiel, o ouro e a prata não merecem ser postos em paralelo com a sinceridade de sua fé.*

15. Na przyjaciela wiernego nie ma żadnej ceny, nic nie jest w stanie jemu dorównać.

16. Um amigo fiel é um remédio de vida e imortalidade; quem teme o Senhor, achará esse amigo.

16. Wierny przyjaciel jest balsamem życia, znajduje go ten tylko, kto boi się Boga.

17. Quem teme o Senhor terá também uma excelente amizade, pois seu amigo lhe será semelhante.

17. Kto boi się Pana, znajdzie przyjaźń prawdziwą, i jakim on sam jest, takim jego przyjaciel.

18. Meu filho, aceita a instrução desde teus jovens anos; ganharás uma sabedoria que durará até a velhice.

18. Synu mój, od wczesnej młodości słuchaj nauk, a będziesz posiadał mądrość do późnej starości.

19. Vai ao encontro dela, como aquele que lavra e semeia, espera pacientemente seus excelentes frutos,

19. Oracz i siewca pole uprawia w nadziei, że zbierze kiedyś należyte plony: potrudzisz się trochę, lecz ucieszą cię wkrótce owoce twej pracy.

20. terás alguma pena em cultivá-la, mas, em breve, comerás os seus frutos.

20. Twarda jest mądrość dla głupców i ten, kto nieroztropny, nigdy w niej nie wytrwa.

21. Quanto a sabedoria é amarga para os ignorantes! O insensato não permanecerá junto a ela.

21. Ciąży mu niczym kamień olbrzymi, którego on czym prędzej chciałby się pozbyć.

22. Ela lhes será como uma pesada pedra de provação, eles não tardarão a desfazer-se dela.*

22. Bo karność zgodnie ze swą nazwą nie jest wygodna dla każdego człowieka.

23. Pois a sabedoria que instrui justifica o seu nome, não se manifesta a muitos; mas, naqueles que a conhecem, persevera, até tê-los levado à presença de Deus.

23. Posłuchaj mnie, mój synu, przyjmij mą naukę i nie odrzucaj rad moich.

24. Escuta, meu filho, recebe um sábio conselho, não rejeites minha advertência.

24. Włóż swoje nogi w jej pęta, na szyję pozwól sobie włożyć jej jarzmo.

25. Mete os teus pés nos seus grilhões, e teu pescoço em suas correntes.

25. Weź jej ciężar na swe ramiona i podźwignij, i nie narzekaj tak bardzo na jej więzy.

26. Abaixa teu ombro para carregá-la, não sejas impaciente em suportar seus liames.

26. Całym sercem staraj się do niej dotrzeć, wszystkimi siłami trzymaj się jej drogi.

27. Vem a ela com todo o teu coração. Guarda seus caminhos com todas as tuas forças.

27. Pytaj, badaj i szukaj, a znajdziesz, a gdy ją już posiądziesz, nie daj jej sobie wyrwać!

28. Segue-lhe os passos e ela se dará a conhecer; quando a tiveres abraçado, não a deixes.

28. Bo w niej znajdziesz w końcu odpocznienie, a ona będzie ci samą radością.

29. Pois acharás finalmente nela o teu repouso. E ela se transformará para ti em um motivo de alegria.

29. Jej więzy zapewnią ci bezpieczne schronienie, a jej jarzmo – szczero–złotą ozdobę.

30. Seus grilhões serão uma proteção, um firme apoio; suas correntes te serão um adorno glorioso;*

30. Ozdobą ze złota będzie ci jej jarzmo, a pęta – okażą się ze złotych nici.

31. pois nela há uma beleza que dá vida, e seus liames são ligaduras que curam.

31. Przyodziejesz się w nią jak w szatę wspaniałą, włożysz ją sobie na skronie jak drogą koronę.

32. Como ele te revestirás como de uma vestimenta de glória, e a porás sobre ti como uma coroa de júbilo.

32. Jeżeli tylko zechcesz, mój synu, możesz posiąść mądrość, mądrym będziesz, jeśli zapragniesz tego całym sercem.

33. Meu filho, se me ouvires com atenção, serás instruído; se submeteres o teu espírito, tu te tornarás sábio.

33. Jeśli jesteś gotów słuchać, otrzymasz mądre wskazania, nadstaw tylko uszu, a staniesz się mądry.

34. Se me deres ouvido, receberás a doutrina. Se gostares de ouvir, adquirirás a sabedoria.

34. Śpiesz chętnie na zgromadzenia starszych i przyłączaj się do każdego, kto już jest mądry.

35. Permanece na companhia dos doutos anciãos, une-te de coração à sua sabedoria, a fim de que possas ouvir o que dizem de Deus, e não te escapem suas louváveis máximas.

35. Słuchaj chętnie każdej zbożnej mowy, staraj się zapamiętać każde mądre zdanie.

36. Se vires um homem sensato, madruga para ir ter com ele, desgaste o teu pé o limiar de sua porta.

36. Przypatruj się pilnie temu, który mądrość posiada, niech twoje stopy przekraczają często jego progi.

37. Concentra teu pensamento nos preceitos de Deus, sê assíduo à meditação de seus mandamentos. Ele próprio te dará um coração, e a sabedoria que desejas te será concedida.

37. I rozważaj ciągle przykazania Pana, I zastanawiaj się nad nakazami Jego. Pan bowiem umocni twoje serce i będzie ci dana mądrość, której tak pożądasz.