Êxodo, 16

1. aphran de ex ailim kai hlqosan pasa sunagwgh uiwn israhl eiV thn erhmon sin o estin ana meson ailim kai ana meson sina th de pentekaidekath hmera tw mhni tw deuterw exelhluqotwn autwn ek ghV aiguptou

1. profectique sunt de Helim et venit omnis multitudo filiorum Israël in desertum Sin quod est inter Helim et Sinai quintodecimo die mensis secundi postquam egressi sunt de terra Ægypti

2. diegogguzen pasa sunagwgh uiwn israhl epi mwushn kai aarwn

2. et murmuravit omnis congregatio filiorum Israël contra Mosen et contra Aaron in solitudine

3. kai eipan proV autouV oi uioi israhl ofelon apeqanomen plhgenteV upo kuriou en gh aiguptw otan ekaqisamen epi twn lebhtwn twn krewn kai hsqiomen artouV eiV plhsmonhn oti exhgagete hmaV eiV thn erhmon tauthn apokteinai pasan thn sunagwghn tauthn en limw

3. dixeruntque ad eos filii Israël utinam mortui essemus per manum Domini in terra Ægypti quando sedebamus super ollas carnium et comedebamus panes in saturitate cur eduxistis nos in desertum istud ut occideretis omnem multitudinem fame

4. eipen de kurioV proV mwushn idou egw uw umin artouV ek tou ouranou kai exeleusetai o laoV kai sullexousin to thV hmeraV eiV hmeran opwV peirasw autouV ei poreusontai tw nomw mou h ou

4. dixit autem Dominus ad Mosen ecce ego pluam vobis panes de cælo egrediatur populus et colligat quæ sufficiunt per singulos dies ut temptem eum utrum ambulet in lege mea an non

5. kai estai th hmera th ekth kai etoimasousin o ean eisenegkwsin kai estai diploun o ean sunagagwsin to kaq' hmeran eiV hmeran

5. die autem sexta parent quod inferant et sit duplum quam colligere solebant per singulos dies

6. kai eipen mwushV kai aarwn proV pasan sunagwghn uiwn israhl esperaV gnwsesqe oti kurioV exhgagen umaV ek ghV aiguptou

6. dixeruntque Moses et Aaron ad omnes filios Israël vespere scietis quod Dominus eduxerit vos de terra Ægypti

7. kai prwi oyesqe thn doxan kuriou en tw eisakousai ton goggusmon umwn epi tw qew hmeiV de ti esmen oti diagogguzete kaq' hmwn

7. et mane videbitis gloriam Domini audivit enim murmur vestrum contra Dominum nos vero quid sumus quia mussitatis contra nos

8. kai eipen mwushV en tw didonai kurion umin esperaV krea fagein kai artouV to prwi eiV plhsmonhn dia to eisakousai kurion ton goggusmon umwn on umeiV diagogguzete kaq' hmwn hmeiV de ti esmen ou gar kaq' hmwn o goggusmoV umwn estin all' h kata tou qeou

8. et ait Moses dabit Dominus vobis vespere carnes edere et mane panes in saturitate eo quod audierit murmurationes vestras quibus murmurati estis contra eum nos enim quid sumus nec contra nos est murmur vestrum sed contra Dominum

9. eipen de mwushV proV aarwn eipon pash sunagwgh uiwn israhl proselqate enantion tou qeou eisakhkoen gar umwn ton goggusmon

9. dixitque Moses ad Aaron dic universæ congregationi filiorum Israël accedite coram Domino audivit enim murmur vestrum

10. hnika de elalei aarwn pash sunagwgh uiwn israhl kai epestrafhsan eiV thn erhmon kai h doxa kuriou wfqh en nefelh

10. cumque loqueretur Aaron ad omnem cœtum filiorum Israël respexerunt ad solitudinem et ecce gloria Domini apparuit in nube

11. kai elalhsen kurioV proV mwushn legwn

11. locutus est autem Dominus ad Mosen dicens

12. eisakhkoa ton goggusmon twn uiwn israhl lalhson proV autouV legwn to proV esperan edesqe krea kai to prwi plhsqhsesqe artwn kai gnwsesqe oti egw kurioV o qeoV umwn

12. audivi murmurationes filiorum Israël loquere ad eos vespere comedetis carnes et mane saturabimini panibus scietisque quod sim Dominus Deus vester

13. egeneto de espera kai anebh ortugomhtra kai ekaluyen thn parembolhn to prwi egeneto katapauomenhV thV drosou kuklw thV parembolhV

13. factum est ergo vespere et ascendens coturnix operuit castra mane quoque ros jacuit per circuitum castrorum

14. kai idou epi proswpon thV erhmou lepton wsei korion leukon wsei pagoV epi thV ghV

14. cumque operuisset superficiem terræ apparuit in solitudine minutum et quasi pilo tunsum in similitudinem pruinæ super terram

15. idonteV de auto oi uioi israhl eipan eteroV tw eterw ti estin touto ou gar hdeisan ti hn eipen de mwushV proV autouV outoV o artoV on edwken kurioV umin fagein

15. quod cum vidissent filii Israël dixerunt ad invicem man hu quod significat quid est hoc ignorabant enim quid esset quibus ait Moses iste est panis quem dedit Dominus vobis ad vescendum

16. touto to rhma o sunetaxen kurioV sunagagete ap' autou ekastoV eiV touV kaqhkontaV gomor kata kefalhn kata ariqmon yucwn umwn ekastoV sun toiV suskhnioiV umwn sullexate

16. hic est sermo quem præcepit Dominus colligat ex eo unusquisque quantum sufficiat ad vescendum gomor per singula capita juxta numerum animarum vestrarum quæ habitant in tabernaculo sic tolletis

17. epoihsan de outwV oi uioi israhl kai sunelexan o to polu kai o to elatton

17. feceruntque ita filii Israël et collegerunt alius plus alius minus

18. kai metrhsanteV tw gomor ouk epleonasen o to polu kai o to elatton ouk hlattonhsen ekastoV eiV touV kaqhkontaV par' eautw sunelexan

18. et mensi sunt ad mensuram gomor nec qui plus collegerat habuit amplius nec qui minus paraverat repperit minus sed singuli juxta id quod edere poterant congregarunt

19. eipen de mwushV proV autouV mhdeiV katalipetw ap' autou eiV to prwi

19. dixitque Moses ad eos nullus relinquat ex eo in mane

20. kai ouk eishkousan mwush alla katelipon tineV ap' autou eiV to prwi kai exezesen skwlhkaV kai epwzesen kai epikranqh ep' autoiV mwushV

20. qui non audierunt eum sed dimiserunt quidam ex eis usque mane et scatere cœpit vermibus atque conputruit et iratus est contra eos Moses

21. kai sunelexan auto prwi prwi ekastoV to kaqhkon autw hnika de dieqermainen o hlioV ethketo

21. colligebant autem mane singuli quantum sufficere poterat ad vescendum cumque incaluisset sol liquefiebat

22. egeneto de th hmera th ekth sunelexan ta deonta dipla duo gomor tw eni eishlqosan de panteV oi arconteV thV sunagwghV kai anhggeilan mwusei

22. in die vero sexta collegerunt cibos duplices id est duo gomor per singulos homines venerunt autem omnes principes multitudinis et narraverunt Mosi

23. eipen de mwushV proV autouV touto to rhma estin o elalhsen kurioV sabbata anapausiV agia tw kuriw aurion osa ean pesshte pessete kai osa ean eyhte eyete kai pan to pleonazon katalipete auto eiV apoqhkhn eiV to prwi

23. qui ait eis hoc est quod locutus est Dominus requies sabbati sanctificata erit Domino cras quodcumque operandum est facite et quæ coquenda sunt coquite quicquid autem reliquum fuerit reponite usque in mane

24. kai kateliposan ap' autou eiV to prwi kaqaper sunetaxen autoiV mwushV kai ouk epwzesen oude skwlhx egeneto en autw

24. feceruntque ita ut præceperat Moses et non conputruit neque vermis inventus est in eo

25. eipen de mwushV fagete shmeron estin gar sabbata shmeron tw kuriw ouc eureqhsetai en tw pediw

25. dixitque Moses comedite illud hodie quia sabbatum est Domino non invenietur hodie in agro

26. ex hmeraV sullexete th de hmera th ebdomh sabbata oti ouk estai en auth

26. sex diebus colligite in die autem septimo sabbatum est Domino idcirco non invenietur

27. egeneto de en th hmera th ebdomh exhlqosan tineV ek tou laou sullexai kai ouc euron

27. venit septima dies et egressi de populo ut colligerent non invenerunt

28. eipen de kurioV proV mwushn ewV tinoV ou boulesqe eisakouein taV entolaV mou kai ton nomon mou

28. dixit autem Dominus ad Mosen usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam

29. idete o gar kurioV edwken umin thn hmeran tauthn ta sabbata dia touto autoV edwken umin th hmera th ekth artouV duo hmerwn kaqhsesqe ekastoV eiV touV oikouV umwn mhdeiV ekporeuesqw ek tou topou autou th hmera th ebdomh

29. videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc tribuerit vobis die sexto cibos duplices maneat unusquisque apud semet ipsum nullus egrediatur de loco suo die septimo

30. kai esabbatisen o laoV th hmera th ebdomh

30. et sabbatizavit populus die septimo

31. kai epwnomasan oi uioi israhl to onoma autou man hn de wV sperma koriou leukon to de geuma autou wV egkriV en meliti

31. appellavitque domus Israël nomen ejus man quod erat quasi semen coriandri album gustusque ejus quasi similæ cum melle

32. eipen de mwushV touto to rhma o sunetaxen kurioV plhsate to gomor tou man eiV apoqhkhn eiV taV geneaV umwn ina idwsin ton arton on efagete umeiV en th erhmw wV exhgagen umaV kurioV ek ghV aiguptou

32. dixit autem Moses iste est sermo quem præcepit Dominus imple gomor ex eo et custodiatur in futuras retro generationes ut noverint panem quo alui vos in solitudine quando educti estis de terra Ægypti

33. kai eipen mwushV proV aarwn labe stamnon crusoun ena kai embale eiV auton plhreV to gomor tou man kai apoqhseiV auto enantion tou qeou eiV diathrhsin eiV taV geneaV umwn

33. dixitque Moses ad Aaron sume vas unum et mitte ibi man quantum potest capere gomor et repone coram Domino ad servandum in generationes vestras

34. on tropon sunetaxen kurioV tw mwush kai apeqeto aarwn enantion tou marturiou eiV diathrhsin

34. sicut præcepit Dominus Mosi posuitque illud Aaron in tabernaculo reservandum

35. oi de uioi israhl efagon to man eth tessarakonta ewV hlqon eiV ghn oikoumenhn to man efagosan ewV paregenonto eiV meroV thV foinikhV

35. filii autem Israël comederunt man quadraginta annis donec venirent in terram habitabilem hoc cibo aliti sunt usquequo tangerent fines terræ Chanaan

36. to de gomor to dekaton twn triwn metrwn hn

36. gomor autem decima pars est œphi