I Macabeus, 9
1. kai hkousen dhmhtrioV oti epesen nikanwr kai h dunamiV autou en polemw kai proseqeto ton bakcidhn kai ton alkimon ek deuterou aposteilai eiV ghn iouda kai to dexion keraV met' autwn
1. interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus ejus in prœlio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Judæam et dextrum cornu cum illis
2. kai eporeuqhsan odon thn eiV galgala kai parenebalon epi maisalwq thn en arbhloiV kai prokatelabonto authn kai apwlesan yucaV anqrwpwn pollaV
2. et abierunt viam quæ ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quæ est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas
3. kai tou mhnoV tou prwtou etouV tou deuterou kai penthkostou kai ekatostou parenebalon epi ierousalhm
3. et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem
4. kai aphran kai eporeuqhsan eiV berean en eikosi ciliasin andrwn kai discilia ippw
4. et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum
5. kai ioudaV hn parembeblhkwV en elasa kai triscilioi andreV met' autou eklektoi
5. et Judas castra posuerat in Laisa et tria milia viri cum eo electi
6. kai eidon to plhqoV twn dunamewn oti polloi eisin kai efobhqhsan sfodra kai exerruhsan polloi apo thV parembolhV ou kateleifqhsan ex autwn all' h oktakosioi andreV
6. et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri
7. kai eiden ioudaV oti aperruh h parembolh autou kai o polemoV eqliben auton kai sunetribh th kardia oti ouk eicen kairon sunagagein autouV
7. et vidit Judas quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde quia non habebat tempus congregandi eos et dissolutus est
8. kai exeluqh kai eipen toiV kataleifqeisin anastwmen kai anabwmen epi touV upenantiouV hmwn ean ara dunwmeqa polemhsai proV autouV
8. et dixit his qui residui erant surgamus et eamus ad adversarios nostros si poterimus pugnare adversus eos
9. kai apestrefon auton legonteV ou mh dunwmeqa all' h swzwmen taV eautwn yucaV to nun epistreywmen kai oi adelfoi hmwn kai polemhswmen proV autouV hmeiV de oligoi
9. et avertebant eum dicentes non poterimus sed liberemus animas nostras modo et revertemur ad fratres nostros et pugnabimus adversus eos nos autem pauci sumus
10. kai eipen ioudaV mh genoito poihsai to pragma touto fugein ap' autwn kai ei hggiken o kairoV hmwn kai apoqanwmen en andreia carin twn adelfwn hmwn kai mh katalipwmen aitian th doxh hmwn
10. et ait Judas absit istam rem facere ut fugiamus ab eis et si adpropiavit tempus nostrum moriamur in virtute propter fratres nostros et non inferamus crimen gloriæ nostræ
11. kai aphren h dunamiV apo thV parembolhV kai esthsan eiV sunanthsin autoiV kai emerisqh h ippoV eiV duo merh kai oi sfendonhtai kai oi toxotai proeporeuonto thV dunamewV kai oi prwtagwnistai panteV oi dunatoi bakcidhV de hn en tw dexiw kerati
11. et movit exercitus de castris et steterunt illis obviam et divisi sunt equites in duas partes et fundibalarii et sagittarii præibant exercitum et primi certaminis omnes potentes
12. kai hggisen h falagx ek twn duo merwn kai efwnoun taiV salpigxin kai esalpisan oi para ioudou kai autoi taiV salpigxin
12. Bacchides autem erat in dextro cornu et proximavit legio ex duabus partibus et clamabant tubis
13. kai esaleuqh h gh apo thV fwnhV twn parembolwn kai egeneto o polemoV sunhmmenoV apo prwiqen ewV esperaV
13. exclamaverunt autem et hii qui erant ex parte Judæ etiam ipsi et commota est terra a voce exercituum et commissum est prœlium a mane usque ad vesperam
14. kai eiden ioudaV oti bakcidhV kai to sterewma thV parembolhV en toiV dexioiV kai sunhlqon autw panteV oi euyucoi th kardia
14. et vidit Judas quia firmior est pars exercitus Bacchidis in dextris et convenerunt cum ipso omnes constantes corde
15. kai sunetribh to dexion meroV ap' autwn kai ediwken opisw autwn ewV azwtou orouV
15. et contrita est dextra pars ab eis et persecutus est eos usque ad montem Azoti
16. kai oi eiV to aristeron keraV eidon oti sunetribh to dexion keraV kai epestreyan kata podaV ioudou kai twn met' autou ek twn opisqen
16. et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est dextrum cornu et secuti sunt post Judam et qui cum ipso erant a tergo
17. kai ebarunqh o polemoV kai epeson traumatiai polloi ek toutwn kai ek toutwn
17. et ingravatum est prœlium et ceciderunt vulnerati multi ex his et illis
18. kai ioudaV epesen kai oi loipoi efugon
18. et Judas cecidit et ceteri fugerunt
19. kai hren iwnaqan kai simwn ioudan ton adelfon autwn kai eqayan auton en tw tafw twn paterwn autou en mwdein
19. et Jonathas et Simon tulerunt Judam fratrem suum in Modin
20. kai eklausan auton kai ekoyanto auton paV israhl kopeton megan kai epenqoun hmeraV pollaV kai eipon
20. et fleverunt eum omnis populus Israël planctu magno et lugebant dies multos
21. pwV epesen dunatoV swzwn ton israhl
21. et dixerunt quomodo cecidit potens qui salvum faciebat Israël
22. kai ta perissa twn logwn ioudou kai twn polemwn kai twn andragaqiwn wn epoihsen kai thV megalwsunhV autou ou kategrafh polla gar hn sfodra
22. et cetera verba Judæ bellorum et virtutum quas fecit non sunt descripta multa enim erant valde
23. kai egeneto meta thn teleuthn ioudou exekuyan oi anomoi en pasin toiV orioiV israhl kai aneteilan panteV oi ergazomenoi thn adikian
23. et factum est post obitum Judæ emerserunt iniqui in omnibus finibus Israël et exorti sunt omnes qui operabantur iniquitatem
24. en taiV hmeraiV ekeinaiV egenhqh limoV megaV sfodra kai automolhsen h cwra met' autwn
24. in diebus illis facta est fames magna valde et tradidit se Bacchidi omnis regio eorum cum ipsis
25. kai exelexen bakcidhV touV asebeiV andraV kai katesthsen autouV kuriouV thV cwraV
25. et elegit Bacchides impios viros et constituit eos dominos regionis
26. kai exezhtoun kai hreunwn touV filouV ioudou kai hgon autouV proV bakcidhn kai exedika autouV kai enepaizen autoiV
26. et exquirebant et perscrutabantur amicos Judæ et adducebant eos ad Bacchidem et vindicabat in illos et inludebat
27. kai egeneto qliyiV megalh en tw israhl htiV ouk egeneto af' hV hmeraV ouk wfqh profhthV autoiV
27. et facta est tribulatio magna in Israël qualis non fuit ex qua die non est visus propheta in Israël
28. kai hqroisqhsan panteV oi filoi ioudou kai eipon tw iwnaqan
28. et congregati sunt omnes amici Judæ et dixerunt Jonathæ
29. af' ou o adelfoV sou ioudaV teteleuthken kai anhr omoioV autw ouk estin exelqein kai eiselqein proV touV ecqrouV kai bakcidhn kai en toiV ecqrainousin tou eqnouV hmwn
29. ex quo frater tuus Judas defunctus est vir similis ei non est qui exeat contra inimicos Bacchidem et eos qui inimici sunt genti nostræ
30. nun oun se hretisameqa shmeron tou einai ant' autou hmin eiV arconta kai hgoumenon tou polemhsai ton polemon hmwn
30. nunc itaque te elegimus hodie esse nobis principem et ducem ad bellandum bellum nostrum
31. kai epedexato iwnaqan en tw kairw ekeinw thn hghsin kai anesth anti ioudou tou adelfou autou
31. et suscepit Jonathas tempore illo principatum et surrexit loco Judæ fratris sui
32. kai egnw bakcidhV kai ezhtei auton apokteinai
32. et cognovit Bacchides et quærebat eum occidere
33. kai egnw iwnaqan kai simwn o adelfoV autou kai panteV oi met' autou kai efugon eiV thn erhmon qekwe kai parenebalon epi to udwr lakkou asfar
33. et cognovit Jonathas et Simon frater ejus et omnes qui cum eo erant et fugerunt in desertum Thecuæ et consederunt ad aquam lacus Asphar
34. kai egnw bakcidhV th hmera twn sabbatwn kai hlqen autoV kai pan to strateuma autou peran tou iordanou
34. et cognovit Bacchides et die sabbatorum venit ipse et omnis exercitus ejus trans Jordanem
35. kai apesteilen ton adelfon autou hgoumenon tou oclou kai parekalesen touV nabataiouV filouV autou tou paraqesqai autoiV thn aposkeuhn autwn thn pollhn
35. et misit fratrem suum ducem populi et rogavit Nabatheos amicos suos ut commendaret illis adparatum suum qui erat copiosus
36. kai exhlqon oi uioi iambri oi ek mhdaba kai sunelabon iwannhn kai panta osa eicen kai aphlqon econteV
36. et exierunt filii Jambri ex Madabas et conprehenderunt Johannem et omnia quæ habebat et abierunt habentes ea
37. meta touV logouV toutouV aphggeilan iwnaqan kai simwni tw adelfw autou oti uioi iambri poiousin gamon megan kai agousin thn numfhn apo nadabaq qugatera enoV twn megalwn megistanwn canaan meta parapomphV megalhV
37. post hæc verba renuntiatum est Jonathæ et Simoni fratri ejus quia filii Jambri faciunt nuptias magnas et ducunt sponsam ex Nadaba filiam unius de magnis principibus Chanaan cum ambitione magna
38. kai emnhsqhsan tou aimatoV iwannou tou adelfou autwn kai anebhsan kai ekrubhsan upo thn skephn tou orouV
38. et recordati sunt sanguinis Johannis fratris sui et ascenderunt et absconderunt se sub tegumento montis
39. kai hran touV ofqalmouV autwn kai eidon kai idou qrouV kai aposkeuh pollh kai o numfioV exhlqen kai oi filoi autou kai oi adelfoi autou eiV sunanthsin autwn meta tumpanwn kai mousikwn kai oplwn pollwn
39. et levaverunt oculos suos et viderunt et ecce tumultus et adparatus multus et sponsus processit et amici ejus et fratres ejus obviam illis cum tympanis et musicis et armis multis
40. kai exanesthsan ep' autouV apo tou enedrou kai apekteinan autouV kai epeson traumatiai polloi kai oi epiloipoi efugon eiV to oroV kai elabon panta ta skula autwn
40. et surrexerunt ad eos cum insidiis et occiderunt eos et ceciderunt multi vulnerati et residui fugerunt in montem et acceperunt omnia spolia eorum
41. kai metestrafh o gamoV eiV penqoV kai fwnh mousikwn autwn eiV qrhnon
41. et conversæ sunt nuptiæ in luctum et vox musicorum ipsorum in lamentum
42. kai exedikhsan thn ekdikhsin aimatoV adelfou autwn kai apestreyan eiV to eloV tou iordanou
42. et vindicaverunt vindicta sanguinem fratris sui et reversi sunt ad ripam Jordanis
43. kai hkousen bakcidhV kai hlqen th hmera twn sabbatwn ewV twn krhpidwn tou iordanou en dunamei pollh
43. et audivit Bacchides et venit die sabbatorum usque ad oram Jordanis in virtute multa
44. kai eipen iwnaqan toiV par' autou anastwmen dh kai polemhswmen peri twn yucwn hmwn ou gar estin shmeron wV ecqeV kai trithn hmeran
44. et dixit ad suos Jonathas surgamus et pugnemus contra inimicos nostros non est enim hodie sicut heri et nudius tertius
45. idou gar o polemoV ex enantiaV kai exopisqen hmwn to de udwr tou iordanou enqen kai enqen kai eloV kai drumoV ouk estin topoV tou ekklinai
45. ecce enim bellum ex adverso aqua vero Jordanis hinc et inde et ripæ et paludes et saltus et non est locus devertendi
46. nun oun kekraxate eiV ton ouranon opwV diaswqhte ek ceiroV twn ecqrwn hmwn
46. nunc ergo clamate in cælum ut liberemini de manu inimicorum vestrorum et commissum est bellum
47. kai sunhyen o polemoV kai exeteinen iwnaqan thn ceira autou pataxai ton bakcidhn kai exeklinen ap' autou eiV ta opisw
47. et extendit Jonatha manum suam percutere Bacchidem et devertit ab eo retro
48. kai enephdhsen iwnaqan kai oi met' autou eiV ton iordanhn kai diekolumbhsan eiV to peran kai ou diebhsan ep' autouV ton iordanhn
48. et desiluit Jonathan et transnataverunt ad eos Jordanem
49. epeson de para bakcidou th hmera ekeinh eiV ciliouV andraV
49. et ceciderunt de parte Bacchidis die illa mille viri et reversi sunt Hierusalem
50. kai epestreyen eiV ierousalhm kai wkodomhsan poleiV ocuraV en th ioudaia to ocurwma to en iericw kai thn ammaouV kai thn baiqwrwn kai thn baiqhl kai thn qamnaqa faraqwn kai thn tefwn en teicesin uyhloiV kai pulaiV kai mocloiV
50. et ædificaverunt civitates munitas in Judæa munitionem quæ erat in Hiericho et in Ammaum et in Bethoron et Bethel et Tamnatan et Phara et Thopo muris excelsis et portis et seris
51. kai eqeto frouran en autoiV tou ecqrainein tw israhl
51. et posuit custodiam in eis ut inimicitias exercerent in Israël
52. kai wcurwsen thn polin thn baiqsouran kai gazara kai thn akran kai eqeto en autaiV dunameiV kai paraqeseiV brwmatwn
52. et munivit civitatem Bethsuram et Gazara et arcem et posuit in eis auxilia et adparatum escarum
53. kai elaben touV uiouV twn hgoumenwn thV cwraV omhra kai eqeto autouV en th akra en ierousalhm en fulakh
53. et accepit filios principum regionis obsides et posuit eos in arce in Hierusalem in custodia
54. kai en etei tritw kai penthkostw kai ekatostw tw mhni tw deuterw epetaxen alkimoV kaqairein to teicoV thV aulhV twn agiwn thV eswteraV kai kaqeilen ta erga twn profhtwn kai enhrxato tou kaqairein
54. et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo præcepit Alchimus destrui muros domus sanctæ interioris et destrui opera prophetarum et cœpit destruere
55. en tw kairw ekeinw eplhgh alkimoV kai enepodisqh ta erga autou kai apefragh to stoma autou kai pareluqh kai ouk hdunato eti lalhsai logon kai enteilasqai peri tou oikou autou
55. in tempore illo percussus est Alchimus et inpedita sunt opera illius et obclusum est os ejus et dissolutus est paralysin nec ultra loqui potuit verbum et mandare de domo sua
56. kai apeqanen alkimoV en tw kairw ekeinw meta basanou megalhV
56. et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno
57. kai eiden bakcidhV oti apeqanen alkimoV kai epestreyen proV ton basilea kai hsucasen h gh iouda eth duo
57. et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis duobus
58. kai ebouleusanto panteV oi anomoi legonteV idou iwnaqan kai oi par' autou en hsucia katoikousin pepoiqoteV nun oun anaxomen ton bakcidhn kai sullhmyetai autouV pantaV en nukti mia
58. et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Jonathas et qui cum eo sunt in silentio habitant confidentes nunc ergo adducamus Bacchidem et conprehendet eos omnes in una nocte
59. kai poreuqenteV sunebouleusanto autw
59. et abierunt et consilium ei dederunt
60. kai aphren tou elqein meta dunamewV pollhV kai apesteilen laqra epistolaV pasin toiV summacoiV autou toiV en th ioudaia opwV sullabwsin ton iwnaqan kai touV met' autou kai ouk hdunanto oti egnwsqh h boulh autwn
60. et surrexit ut veniret cum exercitu multo et misit occulte epistulas sociis suis qui erant in Judæa ut conprehenderent Jonathan et eos qui cum eo erant sed non potuerunt quia innotuit eis consilium eorum
61. kai sunelabon apo twn andrwn thV cwraV twn archgwn thV kakiaV eiV penthkonta andraV kai apekteinan autouV
61. et adprehendit de viris regionis qui principes erant malitiæ quinquaginta viros et occidit eos
62. kai execwrhsen iwnaqan kai simwn kai oi met' autou eiV baiqbasi thn en th erhmw kai wkodomhsen ta kaqhrhmena authV kai esterewsan authn
62. et secessit Jonathas et Simon et qui cum eo erant in Bethbessi quæ est in deserto et struxit diruta ejus et firmaverunt eam
63. kai egnw bakcidhV kai sunhgagen pan to plhqoV autou kai toiV ek thV ioudaiaV parhggeilen
63. et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Juda erant denuntiavit
64. kai elqwn parenebalen epi baiqbasi kai epolemhsen authn hmeraV pollaV kai epoihsen mhcanaV
64. et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas
65. kai apelipen iwnaqan simwna ton adelfon autou en th polei kai exhlqen eiV thn cwran kai hlqen en ariqmw
65. et reliquit Jonathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero
66. kai epataxen odomhra kai touV adelfouV autou kai touV uiouV fasirwn en tw skhnwmati autwn kai hrxanto tuptein kai anebainon en taiV dunamesin
66. et percussit Odaren et fratres ejus et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et cœpit cædere et crescere in virtutibus
67. kai simwn kai oi met' autou exhlqon ek thV polewV kai enepurisan taV mhcanaV
67. Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas
68. kai epolemhsan proV ton bakcidhn kai sunetribh up' autwn kai eqlibon auton sfodra oti hn h boulh autou kai h efodoV autou kenh
68. et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium ejus et congressus ejus erat inanis
69. kai wrgisqh en qumw toiV andrasin toiV anomoiV toiV sumbouleusasin autw elqein eiV thn cwran kai apekteinen ex autwn pollouV kai ebouleusato tou apelqein eiV thn ghn autou
69. et iratus contra viros iniquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem suam
70. kai epegnw iwnaqan kai apesteilen proV auton presbeiV tou sunqesqai proV auton eirhnhn kai apodounai autoiV thn aicmalwsian
70. et cognovit Jonathas et misit ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem
71. kai epedexato kai epoihsen kata touV logouV autou kai wmosen autw mh ekzhthsai autw kakon pasaV taV hmeraV thV zwhV autou
71. et libenter accepit et fecit secundum verba ejus et juravit nihil se ei facturum mali omnibus diebus vitæ ejus
72. kai apedwken autw thn aicmalwsian hn hcmalwteusen to proteron ek ghV iouda kai apostreyaV aphlqen eiV thn ghn autou kai ou proseqeto eti elqein eiV ta oria autwn
72. et reddidit ei captivitatem quam prius erat prædatus de terra Juda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines ejus
73. kai katepausen romfaia ex israhl kai wkhsen iwnaqan en macmaV kai hrxato iwnaqan krinein ton laon kai hfanisen touV asebeiV ex israhl
73. et cessavit gladius ex Israël et habitavit Jonathas in Machemas et cœpit Jonathas ibi judicare populum et exterminavit impios ex Israël