Mądrość Syracha, 37

1. Każdy przyjaciel mówi: Jestem i ja twoim przyjacielem, ale zdarza się przyjaciel tylko z imienia.

1. omnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem

2. Czyż nie jest śmiertelną udręką, gdy towarzysz i przyjaciel zmienia się w nieprzyjaciela?

2. sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur

3. O przewrotna skłonności! Czemu zostałaś stworzona, by okryć ziemię podstępem?

3. o præsumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius

4. W pomyślności towarzysz cieszy się wraz z przyjacielem, a w czasie utrapienia staje przeciw niemu.

4. sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit

5. Towarzysz z przyjacielem trudzi się, by mieć pokarm, a w razie wojny chwyci za tarczę.

5. sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum

6. Nie zapomnij w duszy swej o przyjacielu i nie trać pamięci o nim wśród bogactw!

6. non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis

7. Każdy doradca wysoko ceni swą radę, a przecież bywa i taki, który doradza na swoją korzyść.

7. noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium

8. Strzeż się doradcy, a najpierw poznaj, jakie są jego potrzeby, - albowiem taki na swoją korzyść doradza - czy czasem nie zyska on czegoś na tobie, jakby losem,

8. omnis consiliarius prodit consilium sed est consiliarius in semet ipso

9. i aby, mówiąc ci: Dobra jest twoja droga, nie stanął z przeciwka, by patrzeć na to, co przyjdzie na ciebie.

9. a consiliario serva animam tuam prius scito quæ sit illius necessitas et ipse enim animo suo cogitabit

10. Nie naradzaj się z tym, kto na cię patrzy krzywym okiem, a przed tymi, co ci zazdroszczą, ukryj zamiary!

10. ne forte mittat sudem in terram et dicat tibi

11. [Nie naradzaj się] z kobietą co do jej rywalki, z tchórzliwym co do wojny, z kupcem co do zamiany towarów, z handlarzem co do sprzedaży, z zawistnym co do wdzięczności, z niemiłosiernym co do dobroczynności, z leniwym co do jakiejkolwiek pracy, z okresowym najemnikiem co do zakończenia zajęcia, z niewolnikiem opieszałym co do wielkiej pracy - gdy

11. bona est via tua et stet e contrario videre quid tibi eveniat

12. Natomiast z człowiekiem pobożnym podtrzymuj znajomość, a także z tym, o którym wiesz, że strzeże przykazań, którego dusza podobna do twej duszy, i kto jeślibyś upadł, będzie współczuł tobie.

12. cum viro inreligioso tracta de sanctitate et cum iniusto de justitia et cum muliere de ea quæ æmulatur cum timido de bello cum negotiatore de trajecticio cum emptore de venditione cum viro livido de gratiis agendis

13. Następnie trzymaj się rady twego serca, gdyż nad nią nie masz nic godniejszego wiary.

13. cum impio de pietate cum inhonesto de honestate cum operario agri de omni opere

14. Dusza bowiem człowieka zwykła czasem więcej objawić niż siedem czat siedzących wysoko dla wypatrywania.

14. cum operario annuali de consummatione anni cum servo pigro de multa operatione non adtendas his in omni consilio

15. A ponad to wszystko proś Najwyższego, aby po drodze prawdy kierował twoimi krokami.

15. cum viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei

16. Początkiem każdego dzieła - słowo, a przed każdym działaniem - myśl.

16. cujus anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi

17. Korzeniem zamierzeń jest serce, skąd wyrastają cztery gałęzie:

17. et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo

18. dobro i zło, życie i śmierć, a nad tym wszystkim język ma pełną władzę.

18. anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum

19. Bywa mędrzec, który jest mądry dla wielu innych, a dla siebie samego jest niczym;

19. et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam

20. bywa mędrzec, który przez swe mowy jest znienawidzony i wykluczą go z każdej wspaniałej uczty,

20. ante omnem operam verbum verax præcedat te et ante omnem actum consilium stabile

21. nie da mu Pan uznania u innych, gdyż nie ma on żadnej mądrości.

21. verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua

22. Bywa mędrzec, który jest mądry dla siebie samego, a owoce jego wiedzy okazują się na jego ciele.

22. vir peritus multos erudivit et animæ suæ suavis est

23. Bywa mędrzec, który naród swój wychowuje, a owoce jego rozumu są niezawodne.

23. qui sofistice loquitur odibilis est omni re defraudabitur

24. Kto jest mądry dla siebie, napełniony będzie zadowoleniem, a wszyscy, którzy go widzieć będą, nazwą go szczęśliwym.

24. non est enim data illi a Domino gratia omni enim sapientia defraudatus est

25. Życie człowieka ma dni ograniczone, lecz nieprzeliczone są dni Izraela.

25. est sapiens animæ suæ sapiens et fructus sensus illius laudabilis

26. Mądry uzyska chwałę u swego narodu, a imię jego żyć będzie na wieki.

26. vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus ejus fideles sunt

27. Synu, w życiu doświadczaj siebie samego, patrz, co jest złem dla ciebie, i tego sobie odmów!

27. vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt

28. Nie wszystko służy wszystkim i nie każdy we wszystkim ma upodobanie.

28. vita viri in numero dierum dies autem Israël innumerabiles sunt

29. Na żadnej uczcie nie bądź nienasycony i nie rzucaj się na potrawy!

29. sapiens in populo hereditabit honorem et nomen illius erit vivens in æternum

30. Z przejedzenia powstaje choroba, a nieumiarkowanie powoduje rozstrój żołądka.

30. fili in vita tua tempta animam tuam et si fuerit nequam non des illi potestatem

31. Z przejedzenia wielu umarło, ale umiarkowany przedłuży swe życie.

31. non enim omnia omnibus expediunt et non omni animæ omne genus placet

32.

32. noli avidus esse in omni epulatione et non te effundas super omnem escam

33.

33. in multis enim escis erit infirmitas et aplestia adpropinquabit usque ad cholera

34.

34. propter aplestiam multi obierunt qui autem abstinens est adiciet vitam