Eclesiástico, 6
1. Porque el mal nombre hereda confusión y oprobio; así el pecador de lengua doble.
1. noli fieri pro amico inimicus proximo inproperium enim et contumeliam malus hereditabit et omnis peccator invidus et bilinguis
2. No te engrías en el capricho de tu alma, para que no sea desgarrada tu alma (como un toro)
2. non te extollas in cogitatione animæ tuæ velut taurus ne forte elidatur virtus tua per stultitiam
3. y tus hojas devores, y destruyas tus frutos, y te dejes a ti mismo como un tronco seco.
3. et folia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo
4. El mal deseo pierde al que lo adquiere, hace de él irrisión del enemigo.
4. anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum
5. La boca amable multiplica sus amigos, la lengua que habla bien multiplica las afabilidades.
5. verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat
6. Sean muchos los que estén en paz contigo, mas para consejero, uno entre mil.
6. multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille
7. Si te echas un amigo, échatelo probado, y no tengas prisa en confiarte a él.
7. si possides amicum in temptatione posside eum et non facile credas illi
8. Porque hay amigo que lo es de ocasión, y no persevera en el día de tu angustia.
8. est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis
9. Hay amigo que se vuelve enemigo, y descubrirá la disputa que te ocasiona oprobio.
9. et est amicus qui egreditur ad inimicitiam et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit
10. Hay amigo que comparte tu mesa, y no persevera en el día de tu angustia.
10. est autem amicus socius mensæ et non permanet in die necessitatis
11. Cuando te vaya bien, será como otro tú, y con tus servidores hablará francamente;
11. amicus si permanserit fixus erit tibi quasi coæqualis et in domesticis tuis fiducialiter aget
12. mas si estás humillado, estará contra ti, y se hurtará de tu presencia.
12. si humiliaverit se contra te et a facie tua abscondet se unianimem habebis amicitiam bonam
13. De tus enemigos apártate, y de tus amigos no te fíes.
13. ab inimicis tuis separare et ab amicis tuis adtende
14. El amigo fiel es seguro refugio, el que le encuentra, ha encontrado un tesoro.
14. amicus fidelis protectio fortis qui autem invenit illum invenit thesaurum
15. El amigo fiel no tiene precio, no hay peso que mida su valor.
15. amico fideli nulla est conparatio et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius
16. El amigo fiel es remedio de vida, los que temen al Señor le encontrarán.
16. amicus fidelis medicamentum vitæ et inmortalitatis et qui metuunt Dominum inveniunt illum
17. El que teme al Señor endereza su amistad, pues como él es, será su compañero.
17. qui timet Deum æque habebit amicitiam bonam quoniam secundum illum erit amicus illius
18. Hijo, desde tu juventud haz acopio de doctrina, y hasta encanecer encontrarás sabiduría.
18. fili a juventute tua excipe doctrinam et usque ad canos invenies sapientiam
19. Como el labrador y el sembrador, trabájala, y cuenta con sus mejores frutos, que un poco te fatigarás en su cultivo, y bien pronto comerás de sus productos.
19. quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius
20. Muy dura es para los ignorantes, no aguanta en ella el mentecato.
20. in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius
21. Como piedra de toque pesa sobre él, no tardará en sacudírsela .
21. quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors
22. Pues la sabiduría hace honor a su nombre, no se hace patente a muchos.
22. quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum
23. Escucha, hijo, acoje mi criterio, y mi consejo no rechaces.
23. sapientia enim doctrinæ secundum nomen est ejus et non multis est manifesta quibus autem agnita est permanet usque ad conspectum Dei
24. Mete tus pies en sus anillas, y en su collar tu cuello.
24. audi fili et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum
25. Encorva tu espalda y cárgala, no te rebeles contra sus cadenas.
25. inice pedem tuum in conpedes illius et in torques ejus tuum collum
26. Con toda tu alma acércate de ella, y con toda tu fuerza guarda sus caminos.
26. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris vinculis ejus
27. Rastréala, búscala, y se te dará a conocer, cuando la hayas asido, no la sueltes.
27. in omni animo tuo accede ad illam et in omni virtute tua serva vias ejus
28. Porque al fin hallarás en ella el descanso, y ella se te trocará en contento.
28. investiga illam et manifestabitur tibi et continens factus ne derelinqueris eam
29. Te serán sus anillas protección poderosa, y sus collares ornamento glorioso.
29. in novissimis enim invenies requiem in ea et convertetur tibi in oblectationem
30. Pues adorno de oro es su yugo, y sus cadenas cordones de jacinto.
30. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases virtutis et torques illius in stolam gloriæ
31. Como vestidura de gloria te la vestirás, te la ceñirás cual corona de júbilo.
31. decor enim vitæ est in illa et vincula illius netura salutaris
32. Si quieres, hijo, serás adoctrinado, si te aplicas bien, entenderás de todo.
32. stolam gloriæ indues eam et coronam gratulationis superpones tibi
33. Si te gusta escuchar, aprenderás, si inclinas tu oído, serás sabio.
33. fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris
34. Acude a la reunión de los ancianos; ¿que hay un sabio?, júntate a él.
34. et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris
35. Anhela escuchar todo discurso que venga de Dios, que no se te escapen los proverbios agudos.
35. in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiæ illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te
36. Si ves un hombre prudente, madruga a seguirle, que gaste tu pie el umbral de su puerta.
36. et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus
37. Medita en los preceptos del Señor, aplícate sin cesar a sus mandamientos. El mismo afirmará tu corazón, y se te dará la sabiduría que deseas.
37. cogitatum habe in præceptis Dei et in mandatis illius maxime adsiduus esto et ipse dabit cor tibi et concupiscentia sapientiæ dabitur tibi
