Eclesiástico, 18
1. El que vive eternamente lo creó todo por igual,
1. qui vivit in æternum creavit omnia simul Deus solus justificabitur et manet invictus rex in æternum
2. sólo el Señor será llamado justo.
2. quis sufficit enarrare opera illius
3.
3. quis enim investigabit magnalia ejus
4. A nadie dio poder de proclamar sus obras, pues ¿quién podrá rastrear sus maravillas?
4. virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit et quis adiciet enarrare misericordiam ejus
5. El poder de su majestad, ¿quién lo calculará? ¿quién pretenderá contar sus misericordias?
5. non est minuere neque adicere nec est invenire magnalia Dei
6. Nada hay que quitar, nada que añadir, y no se pueden rastrear las maravillas del Señor.
6. cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur
7. Cuando el hombre cree acabar, comienza entonces, cuando se para, se queda perplejo.
7. quid homo et quæ gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius
8. ¿Qué es el hombre? ¿para qué sirve? ¿cuál es su bien y cuál su mal?
8. numerus dierum hominum multum centum anni quasi guttæ aquæ a mare et sicut calculus harenæ sic exigui anni in die ævi
9. El número de los días del hombre mucho será si llega a los cien años.
9. propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super eos misericordiam suam
10. Como gota de agua del mar, como grano de arena, tan pocos son sus años frente a la eternidad.
10. vidit præsumptionem cordis illorum quoniam mala est et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est
11. Por eso el Señor es paciente con ellos, y derrama sobre ellos su misericordia.
11. ideo adimplevit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam æquitatis
12. El ve y sabe que su fin es miserable, por eso multiplica su perdón.
12. miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem
13. La misericordia del hombre sólo alcanza a su prójimo, la misericorida del Señor abarca a todo el mundo. El reprende, adoctrina y enseña, y hace volver, como un pastor, a su rebaño.
13. qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum
14. Tiene piedad de los que acogen la instrucción, y de los que se afanan por sus juicios.
14. misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in judiciis ejus
15. Hijo, con tus beneficios no mezcles el reproche ni a tus regalos juntes palabras tristes.
15. fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali
16. ¿No aplaca el rocío el viento ardiente? Así vale más la palabra que el regalo.
16. nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus
17. ¿No ves que la palabra es más que un buen presente? Pues el hombre dadivoso une los dos.
17. nonne ecce verbum super datum bonum et utraque cum homine justificato
18. El necio aun sin dar hace afrenta, quema los ojos el don del envidioso.
18. stultus achariter inproperabit et datus indisciplinati tabescere facit oculos
19. Antes de hablar infórmate, cuídate antes de estar enfermo.
19. ante judicium para justitiam tibi et antequam loquaris disce
20. Antes de juzgar examínate a ti mismo, y en el día de la visita encontrarás perdón.
20. ante languorem adhibe medicinam et ante judicium interroga te ipsum et in conspectu Dei invenies propitiationem
21. Antes de estar enfermo humíllate, cuando peques muestra arrepentimiento.
21. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatum ostende conversationem tuam
22. Nada te impida cumplir tu voto en el momento dado, no aguardes hasta la muerte para justificarte.
22. non inpediaris operari semper et non veteris usque ad mortem justificari quoniam merces Dei manet in æternum
23. Antes de hacer un voto prepárate; no seas como el hombre que tienta al Señor.
23. ante orationem præpara animam tuam et noli esse quasi homo qui temptat Deum
24. Acuérdate de la ira de los últimos días, y del momento del castigo, cuando Dios vuelva su rostro.
24. memento iræ in die consummationis et tempus retributionis in conversatione facies
25. En tiempo de abundancia recuerda el tiempo de hambre, la pobreza y la penuria en días de riqueza.
25. memento paupertatis in tempore abundantiæ et necessitatem paupertatis in die divitiarum
26. De la mañana a la tarde corre el tiempo, todo pasa presto delante del Señor.
26. a mane usque ad vesperam mutatur tempus et hæc omnia citata in oculis Dei
27. El hombre sabio es precavido en todo, en la ocasión de pecar se anda con cuidado.
27. homo sapiens in omnibus metuet et in diebus delictorum adtendet ab inertia
28. Todo hombre prudente conoce la sabiduría, al que la encuentra le da su parabién.
28. omnis astutus agnovit sapientiam et invenienti eam dabit confessionem
29. Los prudentes en palabras hacen sabiduría y prodigan los proverbios acertados.
29. sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt et intellexerunt veritatem et justitiam et inploraverunt proverbia et judicia
30. No vayas detrás de tus pasiones, tus deseos refrena.
30. de continentia animæ post concupiscentias tuas non eas et a voluntate tua avertere
31. Si te consientes en todos los deseos, te harás la irrisión de tus enemigos.
31. si præstes animæ tuæ concupiscentiam ejus faciet te in gaudium inimicis
32. No te complazcas en la buena vida, no te avengas a asociarte con ella.
32. ne oblecteris in turbis nec in modicis ad duas est enim commissio illorum
33. No te empobrezcas festejando con dinero prestado, cuando nada tienes en tu bolsa.
33. ne fueris mediocris in contentione ex fenore et non est tibi nihil in sacculo eris enim invidus tuæ vitæ
