Eclesiástico, 39

1. O sábio procura cuidadosamente a sabedoria de todos os antigos, e aplica-se ao estudo dos profetas.

1. Inaczej rzecz się ma z tym, co duszę swoją przykłada do rozważania Prawa [Boga] Najwyższego. Badać on będzie mądrość wszystkich starożytnych, a czas wolny poświęci proroctwom.

2. Guarda no coração as narrativas dos homens célebres, e penetra ao mesmo tempo nos mistérios das máximas.

2. Zachowa opowiadania ludzi znakomitych i wnikać będzie w tajniki przypowieści -

3. Penetra nos segredos dos provérbios, e vive com o sentido oculto das parábolas.

3. wyszukiwać będzie ukryte znaczenie przysłów i zajmować się będzie zagadkami przypowieści.

4. Exerce o seu cargo no meio dos poderosos, e comparece perante aqueles que governam.

4. Znakomitościom będzie oddawał usługi i pokaże się przed panującymi. Przebiegać będzie ziemię obcych narodów, bo zechce doświadczyć dobra i zła między ludźmi.

5. Viaja pela terra de povos estrangeiros, para reconhecer o que há do bem e do mal entre os homens.

5. Postara się pilnie, by od samego ranka zwrócić się do Pana, który go stworzył, i przed Najwyższego zaniesie swą prośbę. Otworzy usta swe w modlitwie i błagać będzie za swoje grzechy.

6. Desde o alvorecer aplica o coração à vigília para se unir ao Senhor que o criou, e ora na presença do Altíssimo.

6. Jeżeli Pan Wielki zechce, napełni go duchem rozumu, on zaś słowa mądrości swej jakby deszcz wyleje i w modlitwie wychwalać Go będzie.

7. Abre sua boca para orar, e pede perdão de seus pecados,

7. Sam pokieruje swoją radą i rozumem, nad ukrytymi Jego tajemnicami zastanawiać się będzie.

8. pois se for da vontade do Senhor que é grande, ele o cumulará do espírito de inteligência.

8. Wyłoży swą naukę o umiejętności postępowania i Prawem Przymierza Pana chlubić się będzie.

9. Então, ele espargirá como uma chuva palavras de sabedoria, e louvará o Senhor em sua oração.

9. Wielu chwalić będzie jego rozum i na wieki nie będzie zapomniany, nie zatrze się pamięć o nim, a imię jego żyć będzie z pokolenia w pokolenie.

10. O Senhor orientará seus conselhos e seus ensinamentos, e ele meditará nos mistérios divinos.

10. Mądrość jego opowiadać będą narody, a zgromadzenie wychwalać go będzie.

11. Ensinará ele próprio o conhecimento de sua doutrina. Porá sua glória na Lei da aliança do Senhor.

11. Za życia zostawi imię [większe] niż tysiąc [innych], które po śmierci jeszcze wzrośnie.

12. Muitos homens louvarão sua sabedoria: jamais cairá ela no esquecimento.

12. Jeszcze, zastanowiwszy się, mówić będę, albowiem mam wiele myśli, jak księżyc w pełni.

13. A sua memória não desaparecerá; seu nome será repetido de geração em geração.

13. Posłuchajcie mnie, pobożni synowie, rozwijajcie się jak róża rosnąca nad strumieniem wody!

14. As nações proclamarão sua sabedoria, a assembleia apregoará seu louvor.

14. Wydajcie przyjemną woń jak kadzidło, rozwińcie się jak kwiat lilii, podnieście głos i śpiewajcie pieśń, wychwalajcie Pana z powodu wszystkich dzieł Jego!

15. Enquanto viver, terá maior nome que mil outros, e, quando repousar, será feliz.

15. Oddajcie chwałę Jego imieniu! Podziękujcie Mu przez wysławianie przy dźwięku harf i wszelkich instrumentów muzycznych! A tak powiecie w dziękczynieniu:

16. Refletirei ainda para contá-lo, pois estou cheio de um entusiasmo*

16. Wszystkie dzieła Pana są bardzo piękne, a każdy rozkaz Jego w swoim czasie jest wykonany. Nie można mówić: Cóż to? Dlaczego tamto? Wszystko bowiem się pozna w swoim czasie.

17. que diz: Ouvi-me, rebentos divinos, desabrochai como uma roseira plantada à beira das águas;

17. Na Jego wezwanie woda stanęła jak spiętrzony wał, a na słowo ust Jego powstały niezmierzone oceany.

18. como o Líbano, espargi suave aroma,

18. Na Jego rozkaz stanie się to wszystko, co Mu się podoba, i nikt nie może przeszkodzić, gdy spieszy z pomocą.

19. dai flores como o lírio, exalai perfume e estendei graciosa folhagem. Cantai cânticos e bendizei o Senhor nas suas obras.

19. Czyny wszystkich ludzi są przed Nim i nic nie może się ukryć przed Jego oczami.

20. Dai ao seu nome magníficos elogios, glorificai-o com a voz de vossos lábios, com os cânticos de vossos lábios e a música das harpas. Direis assim à guisa de louvor:

20. On wzrokiem sięga od wieku do wieku i nic nie jest dla Niego dziwne.

21. Todas as obras do Senhor são excelentes;*

21. Nie można mówić: Cóż to? Dlaczego tamto? Wszystko bowiem zostało stworzone w zamierzonym celu.

22. à sua voz conteve-se a água amontoada, a uma palavra de sua boca as águas ajuntaram-se como em reservatórios.

22. Błogosławieństwo Jego jak rzeka pokryło suchą ziemię i napoiło ją jak potop.

23. À sua ordem, fez-se calmaria, e a salvação que ele dá não será mesquinha.

23. Gniew zaś Jego wypędził narody i obrócił miejsca nawodnione w słoną pustynię.

24. São-lhe apresentadas as ações de todos os viventes, nada é oculto aos seus olhos.

24. Jak dla sprawiedliwych drogi Jego są proste, tak dla bezbożnych pełne przeszkód.

25. Seu olhar abrange de um século a outro: nada é maravilhoso para ele.

25. Jak od początku dobro zostało przeznaczone dla dobrych, tak zło - dla grzeszników.

26. Não se deve dizer: “O que é isso, o que é aquilo?”. Pois todas as coisas serão examinadas a seu tempo.

26. Rzeczy pierwszej potrzeby dla życia człowieka - to: woda, ogień, żelazo i sól, mąka pszenna, mleko i miód, krew winogron, oliwa i odzienie:

27. A bênção dele é como um rio que transborda;

27. wszystko to służy bogobojnym ku dobremu, grzesznikom zaś obróci się na nieszczęście.

28. como o dilúvio inundou a terra inteira, assim a sua cólera será a sorte dos povos que não o procuram.

28. Są wichry, które stworzone zostały jako narzędzie pomsty, gniewem swym wzmocnił On ich smagania, w czasie zniszczenia wywierają swą siłę i uśmierzają gniew Tego, który je stworzył.

29. Assim como ele transformou as águas em aridez e ressecou a terra, e o seu comportamento é determinado pelo deles, assim, em sua ira, seu comportamento é motivo de queda para os pecadores.

29. Ogień, grad, głód i śmierć - wszystko to w celu pomsty zostało stworzone.

30. Assim como os bens, desde o princípio, foram criados para os bons, assim os bens e os males o foram para os maus.

30. Kły dzikich zwierząt, skorpiony i żmije, miecz mściwy - ku zagładzie bezbożnych -

31. As coisas mais necessárias à vida do homem são: a água, o fogo, o ferro, o sal, o leite, o pão da flor de farinha, o mel, a uva, o azeite e o vestuário:

31. radują się Jego rozkazem, gotowe są na ziemi służyć według potrzeby - i gdy przyjdzie czas, nie przekroczą polecenia.

32. todas essas coisas são bens para os fiéis, mas tornam-se males para os ímpios e os pecadores.

32. Dlatego od początku byłem o tym przekonanyprzemyślałem i na piśmie zostawiłem:

33. Há espíritos que foram criados para a vingança: aumentaram seus tormentos pelo seu furor.

33. wszystkie dzieła Pana są dobre, w odpowiedniej chwili dostarcza On wszystkiego, czego potrzeba.

34. No tempo do extermínio manifestarão sua força, e apaziguarão a fúria daquele que os criou.

34. Nie można mówić: To od tamtego gorsze, albowiem wszystko uznane będzie za dobre w swoim czasie.

35. Fogo, granizo, fome e morte, tudo isso foi criado para a vingança,

35. A teraz ustami i z całego serca śpiewajcie i wychwalajcie imię Pana!

36. como também os dentes dos animais, os escorpiões, as serpentes, e a espada vingadora destinada ao extermínio dos ímpios.

36.

37. Todas essas coisas se regozijam com as ordens do Senhor, e mantêm-se prontas sobre a terra para servir oportunamente, e, chegando o tempo, não omitirão uma só de suas palavras.

37.

38. Por isso, desde o princípio estou firme em minhas ideias; refleti e as escrevi.

38.

39. Todas as obras do Senhor são boas; ele põe cada coisa em prática quando chega o tempo.

39.

40. Não há razão para dizer: “Isto é pior do que aquilo”, porque todas as coisas serão achadas boas a seu tempo.

40.

41. E agora, de todo o coração e com a boca, cantai e bendizei o nome do Senhor!

41.